сапо́г бот, род. бо́та м.;

ко́жаные сапоги́ скураны́я бо́ты;

ва́ляные сапоги́ валёнкі;

◊

сапоги́ всмя́тку снег сало́маю тушы́ць; гру́шы на вярбе́; бязглу́здзіца, бяссэ́нсіца, глу́пства;

быть под сапого́м быць пад бо́там;

сапоги́-скорохо́ды бо́ты-скарахо́ды;

два сапога́ па́ра погов. адзі́н друго́га ва́рты; або́е рабо́е;

сапоги́ ка́ши про́сят бо́ты ка́шы про́сяць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пры́швы, -ваў мн. (у сапог) голо́вки

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

голо́вки (у сапог) пры́швы, -ваў ед. нет, гало́ўкі, -ло́вак ед. нет.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Пераця́жка (пэрэтя́жка) ’перад у боце’ (лун., Шатал.), переця́жкі ’бярвенні, пры дапамозе якіх умацоўваецца плыт’ (бяроз., З нар. сл.), ’гульня ў перацягванні’ (Нік. Очерки; Гарэц.). Да пера‑цягнуць (гл.). У першай лексемы, відаць, недакладнае тлумачэнне, параўн. рус. перетяжка сапог ’мена падэшваў альбо падшыванне новых падэшваў’ (Даль).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

узапхну́ць сов., разг.

1. (толкая, втащить наверх) встащи́ть, втащи́ть;

2. (надеть с трудом, наспех) напя́лить;

у. бот — напя́лить сапо́г

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сапо́жник

1. шаве́ц, род. шаўца́ м.;

2. перен. (неумелый человек) пренебр. парта́ч, -ча́ м.;

◊

сапо́жник без сапо́г погов. шаве́ц без бо́таў;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

бот I м. сапо́г;

скураны́я бо́ты — ко́жаные сапоги́;

тава́р на бо́ты — сапо́жный това́р;

◊ быць пад бо́там — быть под сапого́м;

дурны́, як б. — глуп, как бара́н;

бо́ты ка́шы про́сяць — сапоги́ ка́ши про́сят;

два бо́ты па́ра — погов. два сапога́ па́ра;

шаве́ц без ~таў — погов. сапо́жник без сапо́г

бот II м., мор. бот

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разда́цца сов., разг., в разн. знач. разда́ться; расши́риться;

бот на капыле́ ~да́ўся — сапо́г на коло́дке разда́лся;

ён прыкме́тна патаўсце́ў, ~да́ўся — он заме́тно потолсте́л, разда́лся

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

це́рці несов.

1. в разн. знач. тере́ть;

ц. шчаку́ — тере́ть щёку;

бот трэ нагу́ — сапо́г трёт но́гу;

ц. тыту́нь — тере́ть таба́к;

2. (лён, коноплю) мять

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Quisquis homo bene scit, ipsum quo calceus urget

Кожны чалавек добра ведае, дзе яму цісне чаравік.

Каждый человек хорошо знает, где ему жмёт башмак.

бел. Кожнаму свая болька баліць. Усякаму свая рана баліць. Кожны знае, дзе яму мазоль пячэ.

рус. Всяк знает, где его сапог жмёт. Каждый знает, что у него болит. Каждый своё горе лучше знает.

фр. Chacun sait où le soulier le blesse (Каждый знает, где жмёт башмак).

англ. No one but the wearer knows where the shoe pinches (Только хозяин знает, где жмёт башмак).

нем. Wissen, wo jemanden der Schuh drückt (Знать, где каждому ботинок жмёт).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)