Verbum

анлайнавы слоўнік

Рыкаў П. С. 7/20

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Рыкаў Аляксей Іванавіч

т. 13, с. 496

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Рыкаў А. І. 3/164, 166; 4/162, 188; 5/348; 8/529; 9/502, 504; 10/308, 317; 12/146

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Ры́кі

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік, множналікавы

	мн.
Н.	Ры́кі
Р.	Ры́к Ры́каў
Д.	Ры́кам
В.	Ры́кі
Т.	Ры́камі
М.	Ры́ках

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

рыка́ць

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
	адз.	мн.
1-я ас.	рыка́ю	рыка́ем
2-я ас.	рыка́еш	рыка́еце
3-я ас.	рыка́е	рыка́юць
Прошлы час
м.	рыка́ў	рыка́лі
ж.	рыка́ла
н.	рыка́ла
Загадны лад
2-я ас.	рыка́й	рыка́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час	рыка́ючы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

рыка́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Утвараць рык, рыканне (пра хатніх і лясных жывёл). На дварэ працяжна рыкала карова, чуўся клапатлівы гаспадынін голас. Мележ. Чуваць было, як у суседняй вёсцы рыкаў бугай. Дайліда. І хадзіў, хадзіў, каламі хадзіў вакол лясной хаткі леапард. Зрэдку рыкаў. Караткевіч. // перан. Утвараць моцныя, адрывістыя гукі, якія нагадваюць рык жывёл. А гром рыкаў ужо раз’юшана За кожнай елкай і сасной. Панчанка.

2. Разм. Груба, раздражнёна і адрывіста крычаць на каго‑н. — Ну, ты памалу, не рыкай, — бурчыць спакойна Іван. Лынькоў. — Не рыкаць на мяне! — яшчэ больш, гнеўна скарагаворкай агрызнуўся Вілюевіч. Грамовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

рыка́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.

1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пра хатніх і дзікіх жывёл: утвараць рык.

Рыкае карова.

Рыкаў леапард.

2. перан. Крычаць, гаварыць груба, раздражнёна і адрывіста (разм.).

Р. на падначаленых.

|| аднакр. рыкну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́.

|| наз. рыка́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

roar² [rɔ:] v.

1. раўці́; ры́каць;

We heard a lion roar. Мы чулі, як рыкаў леў.

2. гусці́, гудзе́ць; груката́ць, шуме́ць;

A truck roared past. Міма прагрукатаў грузавік.

3. крыча́ць, лямантава́ць;

roar with pain зараўці́ ад бо́лю;

roar with laughter рагата́ць

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Разла́ты (разла́тый) ’сукаваты’ (Юрч. СНЛ), параўн. балг. разлат (ръзлат) ’роўны, расшыраны’, ’неглыбокі (пра пасудзіну)’, рус. дыял. разла́тый ’які расшыраецца, паступова павялічваецца ў шырыню’. Мяркулава (Очерки, 29) звязвае апошняе слова з укр. лататий ’шырокі’, рус. лата́тый горошек ’рагаты гарошак, які тырчыць у розныя бакі’ і далей з ла́та, ла́тка ’кусок матэрыі, латка’. Аднак для этымалогіі слова істотнае значэнне мае дзеяслоўная ізалекса, параўн. рус. разла́тить ’шырока растапырыць’ (разан.) і серб.-харв. razlatiti ’расшырыць, шырока адкрыць’, вытворнае ад latiti ’схапіць, сціснуць’ (Цыхун, БЛ, 5, 49). Апошняе да *latiti, роднаснае *latati і, нарэшце, *lětati (ЭССЯ, 14, 48–49), гл. лятаць, лата ₃. Пра адносіны *latiti і *lātāti гл. спец. Рыкаў, Зб. Лекаву, 325–327; пра сувязь *latiti і letěti гл. Немец, Slavia, 66, 319–324. Адносна ст.-слав. разлатыи гл. Геродас, Slavia, 49, 397–398.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ НАСТА́ЎНІК ПРАФЕСІ́ЙНА ТЭХНІ́ЧНАЙ АДУКА́ЦЫІ БЕЛАРУ́СКАЙ ССР,

ганаровае званне, якое прысвойвалася за выдатныя поспехі ў галіне прафес.-тэхн. адукацыі выкладчыкам тэхн., гар. і сельскіх прафес.-тэхн. вучылішчаў, інспектарам рэсп. і абл. упраўленняў прафес.-тэхн. адукацыі, якія маюць вышэйшую адукацыю і стаж работы ў сістэме не менш за 10 гадоў. Устаноўлена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ал 30.8.1956, прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР. З 29.10.1971 устаноўлена званне заслужаны работнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларускай ССР.

Заслужаныя настаўнікі прафесійна-тэхнічнай адукацыі Беларускай ССР

1957. М.Р.Міхневіч, А.Ф.Мозерава, М.Дз.Пракоф’еў.

1965. М.М.Арэхаў, А.П.Балейка, У.І.Бараноўскі, В.А.Галанкова, Н.М.Гардзіенка, Я.Я.Грыгуць, М.Ф.Гукаў, В.В.Дамашова, Я.Г.Данільчык, І.Д.Дворкін, Л.К.Забалотнікава, М.А.Каліта, У.І.Крывашэеў, Я.Р.Курдзюкоў, М.Х.Лазараў, М.А.Лісыцын, Л.В.Натараў, У.А.Небальсін, Л.М.Панамарова. М.Г.Пераплётчыкаў, К.Я.Плаўнік, Р.Ф.Рэшчыкаў, Р.М.Смерціна, Н.Л.Смірнова, В.Т.Сувораў, Ф.Я.Шайдураў, У.В.Ягораў, І.Б.Якаўлеў, С.М.Яфімаў.

1967. У.С.Бішкірэвіч. М.А.Быкоўскі, У.К.Бычынаў, Л.В.Ведзянеева, Я.І.Верашчагін, М.А.Давыдзенка, М.І.Добін, Х.А.Котава, Р.Р.Кучук, А.В.Львоў, Дз.Р.Лявіцкі, Б.А.Міткін, В.П.Міхалковіч, С.М.Муркоў, Я.С.Пагарэлы, В.І.Пятрова, М.І.Раманаў, Я.В.Сікорская, А.І.Цітоў, С.Я.Шарупіч, П.І.Якімаў.

1968. А.С.Зайцаў, А.І.Куранцова, А.Я.Ларын, Ф.К.Латынцаў, Н.М.Лукошка, Г.М.Лявончанка, М.Г.Макулік, В.П.Марушчак, М.П.Новікава, Н.Г.Салаўёва.

1970. М.П.Аронаў, Г.І.Бацяноўская, Я.С.Бергер, А.М.Вацечкін, А.А.Камялькоў, Е.К.Мельнікава, С.П.Пархімовіч.

1971. А.З.Рыкаў, А.Л.Якубенка.

т. 6, с. 555

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)