Псіхічныя хваробы 8/303, 619

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ПСІХІ́ЧНЫЯ ХВАРО́БЫ, душэўныя хваробы,

расстройствы псіхічнай дзейнасці галаўнога мозга чалавека, пры якіх парушаюцца адлюстраванне навакольнага асяроддзя і самасвядомасць. Падзяляюцца на псіхозы і пагранічныя расстройствы. Пры псіхозах — неадэкватнае адлюстраванне рэчаіснасці з адпаведнай дэзарганізацыяй мэтанакіраваных паводзін, фарміраванне асаблівых псіхапаталаг. утварэнняў (галюцынацый, маній і інш.). Асн. віды псіхозаў: белая гарачка, маніякальна-дэпрэсіўны псіхоз, шызафрэнія, эпілепсія, дэменцыя (набытая прыдуркаватасць, якая выклікаецца пашкоджаннем галаўнога мозга, часцей як вынік прагрэсіруючага атрафічнага працэсу ў мозгу або атэрасклерозу сасудаў галаўнога мозга). Пры пагранічных расстройствах (напр., неўрозы) адзначаюцца якасныя адхіленні ад нармальнага псіхічнага развіцця пры адэкватнасці паводзін і ўспрымання. П.х. могуць развівацца бесперапынна і прыступападобна, з паглыбленнем дэфекту асобы або без яго. Вывучае П.х. псіхіятрыя.

Літ.:

Руководство по психиатрии. Т. 1—2. М., 1988;

Клиническая психиатрия: Пер. с англ. М., 1999.

А.​А.​Зайцаў, У.​А.​Кульчыцкі.

т. 13, с. 105

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

псіхі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. псіхі́чны псіхі́чная псіхі́чнае псіхі́чныя
Р. псіхі́чнага псіхі́чнай
псіхі́чнае		 псіхі́чнага псіхі́чных
Д. псіхі́чнаму псіхі́чнай псіхі́чнаму псіхі́чным
В. псіхі́чны (неадуш.)
псіхі́чнага (адуш.)		 псіхі́чную псіхі́чнае псіхі́чныя (неадуш.)
псіхі́чных (адуш.)
Т. псіхі́чным псіхі́чнай
псіхі́чнаю		 псіхі́чным псіхі́чнымі
М. псіхі́чным псіхі́чнай псіхі́чным псіхі́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дэфекты́ўны, -ая, -ае.

Які мае фізічныя або псіхічныя недахопы; ненармальны.

Дэфектыўнае дзіця.

|| наз. дэфекты́ўнасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

індывідуа́льна-псіхі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. індывідуа́льна-псіхі́чны індывідуа́льна-псіхі́чная індывідуа́льна-псіхі́чнае індывідуа́льна-псіхі́чныя
Р. індывідуа́льна-псіхі́чнага індывідуа́льна-псіхі́чнай
індывідуа́льна-псіхі́чнае		 індывідуа́льна-псіхі́чнага індывідуа́льна-псіхі́чных
Д. індывідуа́льна-псіхі́чнаму індывідуа́льна-псіхі́чнай індывідуа́льна-псіхі́чнаму індывідуа́льна-псіхі́чным
В. індывідуа́льна-псіхі́чны (неадуш.)
індывідуа́льна-псіхі́чнага (адуш.)		 індывідуа́льна-псіхі́чную індывідуа́льна-псіхі́чнае індывідуа́льна-псіхі́чныя (неадуш.)
індывідуа́льна-псіхі́чных (адуш.)
Т. індывідуа́льна-псіхі́чным індывідуа́льна-псіхі́чнай
індывідуа́льна-псіхі́чнаю		 індывідуа́льна-псіхі́чным індывідуа́льна-псіхі́чнымі
М. індывідуа́льна-псіхі́чным індывідуа́льна-псіхі́чнай індывідуа́льна-псіхі́чным індывідуа́льна-псіхі́чных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

нерво́ва-псіхі́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. нерво́ва-псіхі́чны нерво́ва-псіхі́чная нерво́ва-псіхі́чнае нерво́ва-псіхі́чныя
Р. нерво́ва-псіхі́чнага нерво́ва-псіхі́чнай
нерво́ва-псіхі́чнае		 нерво́ва-псіхі́чнага нерво́ва-псіхі́чных
Д. нерво́ва-псіхі́чнаму нерво́ва-псіхі́чнай нерво́ва-псіхі́чнаму нерво́ва-псіхі́чным
В. нерво́ва-псіхі́чны (неадуш.)
нерво́ва-псіхі́чнага (адуш.)		 нерво́ва-псіхі́чную нерво́ва-псіхі́чнае нерво́ва-псіхі́чныя (неадуш.)
нерво́ва-псіхі́чных (адуш.)
Т. нерво́ва-псіхі́чным нерво́ва-псіхі́чнай
нерво́ва-псіхі́чнаю		 нерво́ва-псіхі́чным нерво́ва-псіхі́чнымі
М. нерво́ва-псіхі́чным нерво́ва-псіхі́чнай нерво́ва-псіхі́чным нерво́ва-псіхі́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ду́х

‘псіхічныя здольнасці; свядомасць; унутраны настрой чалавека; дыханне; пах’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз.
Н. ду́х
Р. ду́ху
Д. ду́ху
В. ду́х
Т. ду́хам
М. ду́ху

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

флюі́ды, -аў, адз. флюі́д, -у, м. (кніжн.).

Знешне неадчувальныя плыні, псіхічныя токі, якія зыходзяць ад каго-, чаго-н.

Ад гэтага чалавека ідуць ф. дабра.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

інфанты́л

‘дарослы, у якога захоўваюцца фізічныя і псіхічныя рысы дзіцяці’

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. інфанты́л інфанты́лы
Р. інфанты́ла інфанты́лаў
Д. інфанты́лу інфанты́лам
В. інфанты́ла інфанты́лаў
Т. інфанты́лам інфанты́ламі
М. інфанты́ле інфанты́лах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Псіхозы, гл. Псіхічныя хваробы

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)