прыці́ шыць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
Будучы час
адз. мн.
1-я ас. прыці́ шу
прыці́ шым
2-я ас. прыці́ шыш
прыці́ шыце
3-я ас. прыці́ шыць прыці́ шаць
Прошлы час
м. прыці́ шыў
прыці́ шылі
ж. прыці́ шыла
н. прыці́ шыла
Загадны лад
2-я ас. прыці́ ш
прыці́ шце
Дзеепрыслоўе
прош. час прыці́ шыўшы
Крыніцы:
dzsl2007 ,
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прыці́ шыць і́ шу, -і́ шыш, -і́ шыць; -і́ шаны; зак.
1. што . Зрабіць менш чутным; прыпыніць работу (матора), прыглушыць.
П. радыёпрыёмнік.
П. матор.
2. што . Запаволіць (рух, хаду і пад. ).
Аўтамабіль прыцішыў ход.
П. хаду.
3. перан. , што-н. пачуццё, адчуванне; разм. ).
П. боль.
4. каго-што . Заспакоіць, суняць (разм. ).
П. дзяцей.
|| незак. прыці́ шваць , -аю, -аеш, -ае і прыціша́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыці́ шыць сов. о звучании ) осла́ бить, уме́ рить; сде́ лать ти́ ше; приглуши́ ть; (голос — ещё ) пони́ зить;
2. (движение ) заме́ длить;
п. ход — заме́ длить ход;
3. (сделать слабее по силе ) уме́ рить;
п. гнеў — уме́ рить гнев;
4. успоко́ ить, уня́ ть;
п. дзяце́ й — успоко́ ить (уня́ ть) дете́ й;
5. (боль ) успоко́ ить, уня́ ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыці́ шыць ‑цішу, ‑цішыш, ‑цішыць; зак.
1. што . Зрабіць менш чутным; паслабіць, прыглушыць (гукі, гучанне і пад.). Прыцішыць радыёпрыёмнік. □ — Толькі, хлопцы, маўчок! — прыцішыў .. [Тарас Іванавіч] голас. — На вас данёс наш гад, валасны старшыня Язэп Брыль!Колас . // Машыніст прыцішыў матор, нахіліўся і спытаў: — Што? Ага.. — А ці можна там, — Варанецкі паказаў назад, — кусты зразаць? Дуброўскі .
2. што . Зменшыць хуткасць чаго‑н.; запаволіць (рух, хаду і пад.). Каля валаснога праўлення аўтамабіль прыцішыў ход і завярнуў у двор. Лобан . [Ваўчок] прыцішыў хаду, услухоўваючыся ў словы спадарожніка, якія краналі за жывое. Хадкевіч .
3. перан. ; што . Разм. Паслабіць, суцішыць (якое‑н. пачуццё, адчуванне). Прыцішыць гнеў. Прыцішыць боль лякарствамі.
4. каго-што . Разм. Заспакоіць, суняць. [Авяр’ян] не раз задумваўся, што б такое зрабіць, каб .. [Грышуноў] суняць, прыцішыць . Ракітны .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыці́ шыць é iser má chen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
прыціша́ ць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да прыцішыць .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыці́ шваць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да прыцішыць .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыці́ шванне , ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. прыцішваць — прыцішыць .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
выху́ кваць
‘выпускаць ротам паветра, каб сагрэць каго-небудзь, што-небудзь, прыцішыць боль’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. выху́ кваю
выху́ кваем
2-я ас. выху́ кваеш
выху́ кваеце
3-я ас. выху́ квае
выху́ кваюць
Прошлы час
м. выху́ кваў
выху́ квалі
ж. выху́ квала
н. выху́ квала
Загадны лад
2-я ас. выху́ квай
выху́ квайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час выху́ кваючы
Крыніцы:
piskunou2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ху́ каць , -аю, -аеш, -ае; незак. , на каго-што, у штобез дап.
Выпускаць ротам струмень паветра, каб сагрэць, прыцішыць боль і пад.
Х. на рукі.
|| аднакр. ху́ кнуць , -ну, -неш, -не; -ні.
|| зак. паху́ каць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. ху́ канне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)