Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
плюшч (род. плюшчу́) м., бот. плющ
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
плюшч, ‑у, м.
Паўзучая расліна, якая абвіваецца вакол сваёй апоры. Над ганачкам павісаў гірляндамі плюшч — ён разросся так густа і нізка, што зусім закрыў дзверы.Пестрак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Плюшч 6/246, 415; 8/477
- » - звычайны 8/477 (іл.)
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
плюшчм.бат.Éfeu m -s
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Плюшч1 ’паўзучая расліна, Hedera helix L.’ (ТСБМ; гродз., Кіс.), укр.плющ, зах.-укр.блющ, рус.плющ ’тс’, кур.плющ ’блюшчык, расходнік, Glechoma hederacea L.’, бел.гродз.плюшчык ’тс’, польск.bluszcz ’плюшч і інш. расліны’, палаб.pl’äust, н.-луж.blušč, blyšč, blišč, в.-луж.blyšć, ст.-чэш.bľušč (чэш.дыял. у выразах: je jag blušć ’мізэрны’, biedý jak blušć ’бледны’), славен.bljúšč, серб.дыял.пљу̏шт, ц.-слав.блюшть. Прасл.*blʼuščь ’паўзучая расліна, Hedera helix L.’, якое пазней у розных слав. мовах перайшло на назвы іншых, падобных да плюшча раслін. Надзейнай этымалогіі няма. Найбольш імаверна можна гаварыць аб сувязі з *blʼьvati ’бляваць’: спажытыя ягады плюшча выклікаюць ваніты (Машынскі, Pierw., 64; SP, 1, 279; Фасмер, 3, 290–291).
Плюшч2 ’вадзяны пузыр на целе’ (Нас.). Параўн. рус.бранск.плющ ’прышчы’, балг.плюска ’пухір’, серб.-харв.pljuske ’сып, экзема’. Да прасл.*plfusk‑jь < pi1 m kai і > плюскаць j (гл.), лат.pluzganas ’перхаць’, літ.bluozgai4 bliizgana ’тс’. Аналагічна літ.gebinė ’плюшч, Hedera helix’ і gebenė, gebine ’высыпка, экзема’, giabine ’від белай высыпкі на скуры’ (Праабражэнскі, 2, 83).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Плюшч А. В. 8/477
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Плюшч Л. Н. 11/464
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)