наві́снуць, -ну, -неш, -не; навіс, -сла; зак.

1. Спусціцца, звесіцца нізка над чым-н., на што-н.

Валасы навіслі на вочы.

Над ракой нізка навіслі вербы.

2. Распасцерціся, апусціцца, размясціцца нізка над чым-н.

Туман навіс над ракой.

Ноч навісла над горадам.

3. перан., над кім-чым. Узнікшы, з’явіўшыся, пачаць пагражаць каму-, чаму-н.

Над краінай навісла небяспека.

|| незак. навіса́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

наві́снуць

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. наві́сну наві́снем
2-я ас. наві́снеш наві́снеце
3-я ас. наві́сне наві́снуць
Прошлы час
м. наві́с наві́слі
ж. наві́сла
н. наві́сла
Загадны лад
2-я ас. наві́сні наві́сніце
Дзеепрыслоўе
прош. час наві́сшы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

наві́снуць сов., в разн. знач. нави́снуть;

бро́вы ~слі — бро́ви нави́сли;

хма́ры ~слі — ту́чи нави́сли;

небяспе́ка ~сла — опа́сность нави́сла

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

наві́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак.

1. Спусціцца, звесіцца нізка над чым‑н., на што‑н. Вунь навіслі нізка Вербы над вадою. Журба. Шапкі на галаве ў.. [Юркі] не аказалася,.. і пасмы чорных пераблытаных валасоў навіслі на самыя вочы. Васілёнак.

2. Распасцерціся, апусціцца, размясціцца нізка над чым‑н. [Туман] згусціў паветра, павіс над зямлёй, як полаг. Няхай. Над возерам навісла вялізная чорная хмара, стала холадна. Гурскі. Шэрае неба нізка павісла над зямлёю. Васілеўская. / Аб ночы, цішыні і пад. Над ціхай талаю зямлёю Навісла ночка той парою. Колас.

3. перан. Узнікшы, з’явіўшыся, пачаць пагражаць каму‑, чаму‑н. Над краінай навісла пагроза вайны. □ Нейкі здраднік данёс фашыстам, што Дулеба пайшоў у партызаны, і над яго сям’ёй навісла небяспека. Шчарбатаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

навіса́ць, наві́снуць

1. (прыспусціцца над чым-н.) ǘberhängen* vi; vórspringen* vi;

2. (пагражаць) dróhen vt; sich dróhend zusámmenballen;

над на́мі навісла пагро́за uns droht Gefáhr

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

навіса́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да навіснуць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

навіса́ць несов., в разн. знач. нависа́ть; см. наві́снуць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

панавіса́ць, ‑ае; зак.

Навіснуць — пра ўсё, многае. Панавісалі галіны да самага долу.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

нави́снуть сов., в разн. знач. наві́снуць, мног. панавіса́ць;

нави́сла опа́сность наві́сла небяспе́ка;

нави́сла угро́за наві́сла пагро́за;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

наві́слы, ‑ая, ‑ае.

1. Дзеепрым. незал. пр. ад навіснуць.

2. у знач. прым. Які навісае, спускаецца зверху. Навіслыя бровы. Навіслыя галіны. □ Вострыя зубцы вяршынь елак, здаецца, краналіся навіслых хмар. Пестрак. Пятляе і віхляе рачулка між лазнякоў, падт[а]чвае навіслыя тарфяныя берагі. Навуменка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)