МАРА́ЛЬНАЯ ШКО́ДА ў праве,
фізічныя і маральныя пакуты, што прычыняюцца грамадзяніну неправамернымі дзеяннямі, якія парушаюць яго асабістыя немаёмасныя правы (даброты). Да такіх правоў адносяцца гонар і годнасць асобы, аўтарскія правы, а таксама інш. нематэрыяльныя даброты. Паводле Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь (арт. 60) грамадзяне ў адпаведнасці з законам правамоцны спагнаць з парушальніка ў суд. парадку і маёмасную шкоду і матэрыяльнае кампенсаванне М.ш. Як правіла, кампенсацыя М.ш. належыць пры наяўнасці віны парушальніка. Аднак у выпадках, прама прадугледжаных заканадаўствам, напр., пры прычыненні шкоды жыццю і здароўю крыніцай павышанай небяспекі (трансп. сродкі і да т.п.) незалежна ад віны яе ўладальніка М.ш. павінна быць кампенсавана. Пры вызначэнні памераў кампенсацыі М.ш. суд абавязаны ўлічваць ступень маральных і фіз. пакут пацярпелага і віны парушальніка, інш. акалічнасцей, і зыходзіць з патрабаванняў разумнасці і справядлівасці.
А.П.Марыкаў.
т. 10, с. 104
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
духо́ўнасць, -і, ж.
Духоўная, маральная сутнасць чалавека (супрацьлегласць яго фізічнай, цялеснай сутнасці).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цно́та, -ы, ДМ цно́це, ж.
1. Маральная чысціня.
2. Дзявочая нявіннасць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
му́ка, -і, ДМ му́цы, мн. -і, мук, ж.
Фізічная або маральная пакута.
Душэўныя мукі.
Мукі адзіноты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
го́нар, -у, м.
1. Грамадская або маральная годнасць, тое, што выклікае ўсеагульную павагу.
Справа гонару.
2. Высакамернасць, фанабэрыстасць.
Чалавек з гонарам.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няўсто́йлівасць, ‑і, ж.
Уласцівасць няўстойлівага. Няўстойлівасць становішча. Маральная няўстойлівасць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
подде́ржка падтры́мка, -кі ж.;
мора́льная подде́ржка мара́льная падтры́мка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мара́льны
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
мара́льны |
мара́льная |
мара́льнае |
мара́льныя |
| Р. |
мара́льнага |
мара́льнай мара́льнае |
мара́льнага |
мара́льных |
| Д. |
мара́льнаму |
мара́льнай |
мара́льнаму |
мара́льным |
| В. |
мара́льны (неадуш.) мара́льнага (адуш.) |
мара́льную |
мара́льнае |
мара́льныя (неадуш.) мара́льных (адуш.) |
| Т. |
мара́льным |
мара́льнай мара́льнаю |
мара́льным |
мара́льнымі |
| М. |
мара́льным |
мара́льнай |
мара́льным |
мара́льных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
мара́льны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
мара́льны |
мара́льная |
мара́льнае |
мара́льныя |
| Р. |
мара́льнага |
мара́льнай мара́льнае |
мара́льнага |
мара́льных |
| Д. |
мара́льнаму |
мара́льнай |
мара́льнаму |
мара́льным |
| В. |
мара́льны (неадуш.) мара́льнага (адуш.) |
мара́льную |
мара́льнае |
мара́льныя (неадуш.) мара́льных (адуш.) |
| Т. |
мара́льным |
мара́льнай мара́льнаю |
мара́льным |
мара́льнымі |
| М. |
мара́льным |
мара́льнай |
мара́льным |
мара́льных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
спачува́нне, -я, н.
1. Спагадлівыя адносіны да чыёй-н. бяды, гора, няшчасця; спагада.
Суседзі прыходзілі са сваімі спачуваннямі.
2. Добразычлівыя адносіны да каго-, чаго-н., маральная падтрымка.
Яго ўчынкі не знайшлі спачування ў сяброў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)