Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Вартавы́ (КЭС, лаг.) ’вартаўнік’. Параўн. укр.вартови́й ’тс’. Можна думаць, што гэта слова ўзнікла на базе словаспалучэння (параўн. укр.вартова́ сторо́жа ’каравульная варта’).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Wáchdienstm -(e)s, -e вайск.караву́льная слу́жба
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
караву́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да каравула (у 1 знач.), прызначаны для яго. Каравульны начальнік. Каравульнае памяшканне.// Які стаіць у каравуле, нясе каравул. Каравульная каманда. □ Па капцах .. вёскі стаялі каравульныя чырвонаармейцы.Чарот.
2. Звязаны з нясеннем каравула (у 2 знач.). Партызаны неслі каравульную службу, пасты і сакрэты былі расстаўлены.Навуменка.
3.узнач.наз.караву́льны, ‑ага, м. Той, хто стаіць у каравуле. Паставіць каравульных. □ На пошце, тэлеграфе і ў іншых месцах з’яўляюцца каравулы вернага Часоваму ўраду франтавога камітэта, якія патрабуюць ад каравульных Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта здачы пастоў.«Полымя».
4.узнач.наз.караву́льная, ‑ай, ж. Памяшканне для каравула.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
караву́льны
1. Wach-;
караву́льнае памяшка́нне Wáchlokal n -(e)s, -e;
караву́льная бу́дка Schílderhaus n -es, -häuser, Schílderhäuschen n -s, -;
2.у знач.наз.м. Wách(t)posten m -s, -; Wáche f -, -n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кама́нда
(фр. commande)
1) кароткі вусны загад камандзіра;
2) узначальванне якой-н. воінскай часці (напр. прыняць каманду над ротай);
3) невялікае вайсковае падраздзяленне, атрад спецыяльнага прызначэння (напр.каравульная к., к. падрыўнікоў);
4) экіпаж судна;
5) спартыўны калектыў (напр. баскетбольная к.);
6) спецыяльны двайковы код (прадпісанне, указанне, інструкцыя), які запісаны на машыннай мове дадзенай ЭВМ і вызначае яе дзеянні пры пэўнай аперацыі ў вылічальным працэсе.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
oddział, ~u
м. аддзел, аддзяленне;
oddział fabryczny — цэх;
oddział drogowy чыг. аддзел дарожнай службы;
2. філіял; філія;
oddział banku — аддзяленне (філіял) банка;
3.вайск. атрад;
oddział wartowniczy — вартавая (каравульная) каманда;
oddział ochotniczy — добраахвотніцкі атрад;
oddział samodzielny — асобная (ваенная) часць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)