Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
архітра́ў, -ра́ва м., архит. архитра́в
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
архітра́ў, ‑трава, м.
Спец. Галоўная бэлька, ніжняя частка антаблемента.
[Фр. architrave.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Архітраў (арх.) 1/351; 7/576
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
АРХІТРА́Ў (ад архі... + лац. trabs бэлька),
бэлька, якая абапіраецца на капітэлі калон і пілястраў, слупы, інш. апоры і нясе фрыз і карніз; ніжняя частка антаблемента.
Узнік з фарміраваннем стоечна-бэлечнай канструкцыі ў архітэктуры Стараж. Грэцыі; выконваў ролю канструкцыйнага нясучага элемента, на які клалі бэлькі перакрыцця. З развіццём ант. ордэрнай сістэмы з’явіліся варыянты архітрава: у выглядзе гладкай бэлькі ў дарычным і тасканскім, з 3 невял. гарыз. ўступамі (фасцыямі) у іанічным і карынфскім ордэрах. Найб. пашыраны ў архітэктуры класіцызму.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
архітра́ў
(фр. architrave, ад гр. arche = пачатак + лац. trabs = бэлька)
архіт. галоўная бэлька, ніжняя частка антаблемента.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
архітра́ў
(фр. architrave, ад гр. archi = галоўны + trabs = бэлька)
архіт. галоўная бэлька, ніжняя частка антамблемента.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
архитра́вархит.архітра́ў, -ра́ва м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
эпісты́ль
(гр. epistylion)
тое, што і архітраў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АНТАБЛЕМЕ́НТ (франц. entablement),
верхняя частка збудавання, якая падтрымліваецца калонамі, пілястрамі або завяршае сцяну; элемент арх.ордэра. Падзяляецца на архітраў, фрыз, карніз. Узнік на аснове драўлянага бэлечнага перакрыцця, у сваіх формах адлюстроўвае яго структуру. Сфарміраваўся ў класічных ордэрах манум. мураванай архітэктуры Стараж. Грэцыі і Рыма, дзе выпрацаваны яго прапорцыі. Антаблемент — адзін з важнейшых элементаў паяруснага члянення алтароў і іканастасаў.
