апо́ўзлік
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
апо́ўзлік |
апо́ўзлікі |
| Р. |
апо́ўзліка |
апо́ўзлікаў |
| Д. |
апо́ўзліку |
апо́ўзлікам |
| В. |
апо́ўзліка |
апо́ўзлікаў |
| Т. |
апо́ўзлікам |
апо́ўзлікамі |
| М. |
апо́ўзліку |
апо́ўзліках |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
апо́ўзліца
‘жан. да апоўзлік - немаўля, карапуз’
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
апо́ўзліца |
апо́ўзліцы |
| Р. |
апо́ўзліцы |
апо́ўзліц |
| Д. |
апо́ўзліцы |
апо́ўзліцам |
| В. |
апо́ўзліцу |
апо́ўзліц |
| Т. |
апо́ўзліцай
апо́ўзліцаю |
апо́ўзліцамі |
| М. |
апо́ўзліцы |
апо́ўзліцах |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Апо́ўзлы ’аблезлы’ (Янк. БП, 467, Касп., Янк. I, Янк. Мат.); у выразе жаба апоўзлая (варыянт — жаба аблезлая — Янкоўскі, докт. дыс., 1, 188) указвае на нікчэмнасць чалавека. Апоўзлік ’нязграбны, нікчэмны, слабы, закажанелы чалавек’ (Мядзв., Інстр. III, Янк. Мат., Касп.), ’нязграбнае, непаслухмянае дзіця’ (Мядзв., Янк. Мат., Сцяц.); апо́ўзіна ’неахайны чалавек’ (Сцяшк., Янк. II). Параўн. ст.-рус. опълзти ’апляшывець’. Выключна беларускія пераносныя значэнні даюць уяўленне аб жабе пасля лінькі (параўн. рус. выползина, выползок ’скурка жывёлы пасля лінькі’; выползень ’насякомае, якое выпаўзла з лічынкі’, ’цёмны чалавек, які з’явіўся невядома адкуль’) ці аб абвіслым, азызлым, лысым чалавеку (параўн. рус. оползень ’аблезлае футра’, славен. opolzniti ’аблысець’). Нельга цалкам адкінуць і магчымасць іншага семантычнага развіцця, зафіксаванага ў чэш. oplzlý слізкі’, адкуль ’бессаромны’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)