Адкрытае мора (у міжнар. праве) 1/113; 9/433
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
АДКРЫ́ТАЕ МО́РА,
у міжнародным праве частка Сусв. акіяна па-за межамі тэр. водаў якой-н. дзяржавы. Знаходзіцца ў агульным карыстанні ўсіх краін, на яго не распаўсюджваецца ўлада прыбярэжных дзяржаў, і судны падпарадкоўваюцца толькі краіне, пад сцягам якой яны плаваюць.
т. 1, с. 110
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГО́МЕЛЬСКАЕ АДКРЫ́ТАЕ АКЦЫЯНЕ́РНАЕ ТАВАРЫ́СТВА «СПАРТА́К».
Засн. ў 1924 як кандытарскае прадпрыемства «Прасвет» па выпуску карамелі, цукерак, ірысу, мармеладу, з 1925 і халвы. У 1930—31 на яго аснове пабудаваны кандытарскі камбінат «Спартак». У Вял. Айч. вайну разбураны. У крас. 1944 аднавіў дзейнасць. У 1970—72 рэканструяваны. З 1993 сучасная назва. Асн. цэхі: карамельны, цукерачна-шакаладны, вафельны, бісквітны, патачны. У 1996 выпушчана 17 313 т кандытарскіх вырабаў. Супрацоўнічае з фірмамі Ізраіля, Ірландыі, Эстоніі, Украіны.
т. 5, с. 336
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПІ́НСКАЕ АДКРЫ́ТАЕ АКЦЫЯНЕ́РНАЕ ТАВАРЫ́СТВА «ГІДРАСЕЛЬМА́Ш».
Засн. ў г. Пінск Брэсцкай вобл. ў 1940 як міжраённыя майстэрні капітальнага рамонту. У Вял. Айч. вайну разбурана, адноўлена ў 1947. У 1958 ператворана ў аўтарамонтны з-д, у 1959 у экскаватарарамонтны; з 1995 арэнднае прадпрыемства «Гідрасельмаш», з 1999 — сучасная назва. Асн. прадукцыя (2000): с.-г. тэхніка (камбінаваныя глебаапр. агрэгаты, касілкі і інш.) і запасныя часткі да яе; кавальскія вентылятары, гідраўл. шасцяронныя помпы, тавары нар. ужытку (ледабуры, прыстасаванне для дэмантажу шын, бетонамяшалкі і інш.). Ажыццяўляе рамонт гідраўл. помпаў і размеркавальнікаў, павузлавы рамонт экскаватараў.
А.В.Нікіфараў, В.А.Чакулаеў.
т. 12, с. 365
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адкры́ты
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
адкры́ты |
адкры́тая |
адкры́тае |
адкры́тыя |
| Р. |
адкры́тага |
адкры́тай адкры́тае |
адкры́тага |
адкры́тых |
| Д. |
адкры́таму |
адкры́тай |
адкры́таму |
адкры́тым |
| В. |
адкры́ты (неадуш.) адкры́тага (адуш.) |
адкры́тую |
адкры́тае |
адкры́тыя (неадуш.) адкры́тых (адуш.) |
| Т. |
адкры́тым |
адкры́тай адкры́таю |
адкры́тым |
адкры́тымі |
| М. |
адкры́тым |
адкры́тай |
адкры́тым |
адкры́тых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
адкры́ты
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
адкры́ты |
адкры́тая |
адкры́тае |
адкры́тыя |
| Р. |
адкры́тага |
адкры́тай адкры́тае |
адкры́тага |
адкры́тых |
| Д. |
адкры́таму |
адкры́тай |
адкры́таму |
адкры́тым |
| В. |
адкры́ты (неадуш.) адкры́тага (адуш.) |
адкры́тую |
адкры́тае |
адкры́тыя (неадуш.) адкры́тых (адуш.) |
| Т. |
адкры́тым |
адкры́тай адкры́таю |
адкры́тым |
адкры́тымі |
| М. |
адкры́тым |
адкры́тай |
адкры́тым |
адкры́тых |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
адкры́ты
дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
адкры́ты |
адкры́тая |
адкры́тае |
адкры́тыя |
| Р. |
адкры́тага |
адкры́тай адкры́тае |
адкры́тага |
адкры́тых |
| Д. |
адкры́таму |
адкры́тай |
адкры́таму |
адкры́тым |
| В. |
адкры́ты (неадуш.) адкры́тага (адуш.) |
адкры́тую |
адкры́тае |
адкры́тыя (неадуш.) адкры́тых (адуш.) |
| Т. |
адкры́тым |
адкры́тай адкры́таю |
адкры́тым |
адкры́тымі |
| М. |
адкры́тым |
адкры́тай |
адкры́тым |
адкры́тых |
Кароткая форма: адкры́та.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
адкры́ты, -ая, -ае.
1. Нічым не загароджаны, не прыкрыты; аголены; без покрыва зверху, з бакоў.
А. прастор.
Адкрытае мора.
Смажыць на адкрытым агні.
Хадзіць з адкрытай галавой.
2. Даступны для ўсіх жадаючых.
А. сход.
3. Не тайны, яўны.
А. пратэст.
Адкрыта (прысл.) выступіць з крытыкай недахопаў.
Адкрытае галасаванне (падняццем рук, не тайнае).
4. Шчыры, прамы, даверлівы.
А. твар.
А. характар.
5. Тое, што і разгорнуты.
Адкрытая кніга.
А. журнал.
6. З вялікім выразам.
Адкрытае плацце.
7. Не падземны, з агаленнем пласта.
А. спосаб здабычы вугалю.
○
Адкрытае пісьмо — пісьмо каму-н., якое публікуецца ў друку.
Адкрытае пытанне — нявырашанае пытанне.
Адкрытая рана — рана, якая не зажыла.
Адкрыты лоб — вялікі і круты лоб.
◊
У адкрытую (ісці, дзейнічаць) (разм.) — не ўтойваючы сродкаў і прыёмаў.
|| наз. адкры́тасць, -і, ж. (да 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыво́лле, -я, н.
1. Шырокае адкрытае месца, прастора.
Лугавое п.
2. Поўная свабода, вольнае жыццё.
Тут п. для дзіцячых гульняў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
буй¹, буя́, М на буі́, мн. буі́, буёў, м.
Высокае, адкрытае з усіх бакоў для ветру месца.
Хата стаяла на буі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)