абараня́цца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. абараня́юся абараня́емся
2-я ас. абараня́ешся абараня́ецеся
3-я ас. абараня́ецца абараня́юцца
Прошлы час
м. абараня́ўся абараня́ліся
ж. абараня́лася
н. абараня́лася
Загадны лад
2-я ас. абараня́йся абараня́йцеся
Дзеепрыслоўе
цяп. час абараня́ючыся

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)

абараня́цца несов.

1. обороня́ться; защища́ться; см. абарані́цца;

2. страд. обороня́ться; защища́ться; отста́иваться; см. абараня́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абараня́цца, ‑яюся, ‑яешся, ‑яецца; незак.

1. Адбіваць напад праціўніка, ворага. Звычайна.. [янот] стараецца схавацца ў пару, але калі яго дагналі і ратунку няма, ён абараняецца мужна і заўзята. В. Вольскі. // Адстойваць свае інтарэсы, правы, погляды. Раптам зрабілася крыўдна, што на бюро.. [Андрэй] не абараняўся, як належыць камсамольскаму важаку. Асіпенка.

2. Зал. да абараняць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

абарані́цца, абараня́цца sich vertéidigen, sich wéhren

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

абарані́ць, -раню́, -ро́ніш, -ро́ніць; -ро́нены; зак.

1. каго-што. Адбіць напад ворага, не даць у крыўду каго-н.

А.

Радзіму.

А. дзяцей.

2. каго-што. Засцерагчы ад шкоднага дзеяння каго-, чаго-н.

А. сады ад вусеня.

3. што. Адстаяць чые-н. інтарэсы, правы, погляды; выступіць на судзе ў якасці абаронцы.

А. падсуднага.

А. прынцып дэмакратызму.

○

Абараніць дысертацыю (праект, дыплом) — публічна на пасяджэнні вучонага савета (дзяржаўнай камісіі) адстаяць навуковую вартасць дысертацыі (праекта, дыплома) з мэтай атрымання адпаведнай вучонай ступені або пацвярджэння кваліфікацыі.

|| незак. абараня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.

|| звар. абарані́цца, -раню́ся, -ро́нішся, -ро́ніцца; незак. абараня́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца (да 1 і 2 знач.).

|| наз. абаро́на, -ы, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

абараназдо́льны, -ая, -ае.

Здольны абараняцца, падрыхтаваны да абароны.

|| наз. абараназдо́льнасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

обороня́ться возвр., страд. абараня́цца, барані́цца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

защища́ться

1. абараняцца, барані́цца;

2. (предохраняться) засцерага́цца;

3. (защищать диссертацию) разг. абараня́цца; см. защити́ться;

4. страд. абараня́цца, барані́цца, засцерага́цца; ахо́ўвацца; см. защища́ть.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абарані́цца, абаранюся, абаронішся, абароніцца.

Зак. да абараняцца (у 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

отста́иваться​I несов., страд. (от отста́ивать) абараня́цца, адсто́йвацца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)