Падо́ бны ’які мае падабенства з кім -, чым-н., нагадвае каго-, што-н.’ (ТСБМ ), ’прыгожы, здатны, добры да чаго-н.’ (Федар. VII ). Агульнаславянскае: рус. подо́ бный , укр. подо́ бний , поді́ бний , ст.-слав. подобьнъ , чэш. , славац. podobný і г. д. Праслав. podobьnъ , якое ад podobiti < doba (гл. даба ), з першапачатковым значэннем ’падыходзячы’ (гл. Фасмер , 3, 298; Брукнер , 91).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
спаць , сплю, спіш, спіць; спім, спіце́ , спяць; спаў, спа́ ла; спі; незак.
1. Знаходзіцца ў стане сну.
Пара класціся с.
2. перан. Заціхнуць, быць бязлюдным; быць у стане спакою, нерухомасці.
Горад спіць.
Цёмнае возера спіць.
Вецер спіць.
3. перан. Быць пасіўным; бяздзейнічаць.
Трэба было не спаць, а рашуча дзейнічаць.
4. з кім . Знаходзіцца ў палавой сувязі з кім -н. (разм. ).
С. з чужой жонкай — грэх.
◊
Спаць вечным сном — пра памёршага.
Спаць мёртвым сном — моцна спаць.
|| наз. спаннё , -я́ , н. (да 1 знач. ; разм. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уле́ гчы , уля́ гу, уля́ жаш, уля́ жа; уля́ жам, уля́ жаце, уля́ гуць; улёг, уле́ гла і улягла́ , уле́ гла і улягло́ ; уля́ ж; зак. (разм. ).
1. у што і з інф. Поўнасцю аддацца якой-н. справе.
У. ў навуку.
У. габляваць.
2. перан. , у што і з інф. Уцягнуцца ў што-н. , набыць моцную схільнасць да чаго-н.
У. ў гарэлку.
3. за кім -чым . Кінуцца наўздагон.
Сабака ўлёг за катом.
4. за кім . Пачаць заляцацца.
У. за дзяўчынай.
|| незак. уляга́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е (да 1, 2 і 4 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ганары́ цца
1. (кім -н. , чым -н. ) stolz sein (auf A );
2. (выхваляцца ) sich brüsten; (кім -н. , чым -н. ) sich brüsten (mit D ), den Kopf hoch trá gen* ; gró ßtun* аддз. vi
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
знаёміць
1. (каго-н з кім -н. ) beká nnt má chen (mit D ); vó rstellen vt (з кім -н. D );
2. (з чым -н. ) beká nnt [vertrá ut] má chen (mit D ); é inführen vt (in A )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
падбо́ р , -у, м.
1. гл. падабраць.
2. Тое, што падабрана, збор, набор чаго-н.
Цікавы кніжны п.
П. кветак у букеце.
Удалы п. спецыялістаў.
◊
Як на падбор — аб кім -, чым-н. аднолькавага выгляду, якасці, звычайна добрай.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жані́ ць , жаню́ , жэ́ ніш, жэ́ ніць; жані́ ; незак. , каго, з кім і без дап.
Шлюбам злучаць у пару для сямейнага жыцця (пра мужчыну).
Ж. сына.
Без мяне мяне жанілі (прыказка).
|| зак. ажані́ ць , ажаню́ , ажэ́ ніш, ажэ́ ніць (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паўзве́ рх .
1. прысл. Вышэй за паверхню чаго-н. , над кім -, чым-н.
Глядзець п.
2. прыназ. з Р . Ужыв. з назвамі месца або прадмета, над паверхняй якіх што-н. размяшчаецца, адбываецца, рухаецца.
Вада ішла п. лёду.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пра́ віць ¹, пра́ ўлю, пра́ віш, пра́ віць; незак. , кім -чым.
1. Кіраваць, маючы ўладу.
П. дзяржавай.
2. Накіроўваць чый-н. рух.
П. коньмі, яхтай.
3. Адпраўляць, праводзіць якое-н. дзеянне.
П. малебен.
|| наз. праўле́ нне , -я, н. (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разахво́ ціць , -о́ чу, -о́ ціш, -о́ ціць; -о́ чаны; зак. , каго (што ) (разм. ).
1. Абудзіць у кім -н. жаданне, ахвоту рабіць што-н.
2. Прымусіць страціць жаданне, ахвоту рабіць што-н.
Р. ісці ў кіно.
|| незак. разахво́ чваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)