ВО́ЙЦІК (Віктар Антонавіч) (н. 3.9.1947, г. Гродна),

бел. кампазітар. Засл. дз. маст. Беларусі (1995). Скончыў Бел. кансерваторыю (1972, клас К.Багатырова). Нам. старшыні праўлення Саюза кампазітараў Беларусі (з 1978). У 1981 — 88 заг. муз. часткі Дзярж. рус. драм. т-ра Беларусі. З 1980 выкладае ў Бел. акадэміі музыкі. Працуе ў розных жанрах, значныя дасягненні ў музыцы для цымбалаў. Музыцы Войціка ўласціва нац. характэрнасць у спалучэнні з сучаснай тэхнікай кампазіцыі. Сярод твораў: опера «Вясновая песня» (паст. 1993), мюзікл «Прыгоды ў замку «Алфавіт» (паст. 1996, лібр. С.​Клімковіч), араторыі «Памяць Хатыні» на вершы Г.​Бураўкіна і Р.​Тармолы (1973) і «Дзень Радзімы» на вершы У.​Карызны (1977); кантаты «Як хадзіў камар у сваты» на вершы М.​Багдановіча (1972) і «Казацкія песні» на нар. словы (1974); З сімфоніі («Каложа», 1972, 1975; «Апошняя восень паэта» на вершы П.​Верлена ў пер. М.​Багдановіча, 1992); канцэрты для камернага аркестра (1974), для кларнета і камернага аркестра (1984), для цымбалаў і сімф. аркестра (1988); сімф. сюіта «Забавы» (1976), «Сюіта ў старадаўнім стылі» для цымбалаў і камернага аркестра (1972); «Самотны вецер» для гітары і стр. квартэта (1993); саната для двух цымбалаў (1979); хары, песні, музыка да драм. спектакляў і інш.

Р.​М.​Аладава.

т. 4, с. 258

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЙІТС ((Yeats) Уільям Батлер) (13.6.1865, Дублін — 28.1.1939),

ірландскі паэт і драматург. Вучыўся ў Дублінскім і Оксфардскім ун-тах. Заснавальнік і адзін з дырэктараў «Тэатра абацтва» (1904—38). Распрацаваў канцэпцыю нац. л-ры, пачынальнік руху «Ірландскае адраджэнне». Творчасць адметная сувяззю з гісторыяй і міфалогіяй Ірландыі, якая ўвайшла ў яго паэзію з першай кн. «Вандраванні Ойсіна» (1889). Безадказнае каханне — тэма зб-каў «Ружа» (1893), «Вецер у чаратах» (1899), «Зялёны шлем» (1910). Пазней вершы набылі ідэаматычнасць нар. мовы, у іх асабістае зліваецца з грамадскім (зб-кі «Адказнасць», 1914, «Дзікія лебедзі ў Куле», 1919, і інш.) Своеасаблівая сістэма містычнай і міфапаэт. філасофіі ў зб. «Здані» (1925), матывамі расчаравання прасякнуты апошнія зб-кі «Вежа» (1928) і «Вінтавая лесвіца» (1933). Першая п’еса «Кэтлін, дачка Хуліэна» (1902) стала сімвалам нац. руху на незалежнасць. П’есы «Ля Ястрабінай крыніцы» (1916), «Месячная поўня ў сакавіку» (1935), «Яйка чаплі» (1938) і інш. нап. ў стылістыцы яп. т-ра но (п’есы-маскі). Нобелеўская прэмія 1923.

Тв.:

Рус. пер. — Избр. стихотворения лирические и повествовательные. М., 1995.

Літ.:

Тишунина В.Н. Театр У.​Б.​Йейтса и проблема развития западноевропейского символизма СПб., 1994.

М.​Ю.​Шода.

У.Б.Йітс.

т. 7, с. 374

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

«МАСКО́ЎСКАЯ АПЕРЭ́ТА», Маскоўскі дзяржаўны акадэмічны тэатр аперэты,

адзін з буйнейшых т-раў аперэты Расіі. Створаны ў 1927 як Маскоўскі дзяржаўны т-р аперэты на базе прыватнай трупы (працавала з 1922). З 1988 акадэмічны. З 1992 сучасная назва. Сярод пастановак аперэты, муз. камедыі і мюзіклы рас. кампазітараў, у т. л. «Жаніхі», «Залатая даліна», «Вольны вецер», «Белая акацыя» І.​Дунаеўскага, «Вяселле ў Малінаўцы» Б.​Аляксандрава, «Халопка» М.​Стрэльнікава, «Пацалунак Чаніты», «Дзявочы перапалох» і «Трэмбіта» Ю.​Мілюціна, зарубежных класікаў і сучасных аўтараў, у т. л. «Граф Люксембург», «Вясёлая ўдава», «Марыца» Ф.​Легара, «Лятучая мыш» І.​Штрауса, «Сільва», «Фіялка Манмартра», «Прынцэса цырка» І.​Кальмана, «Мая цудоўная лэдзі» Ф.​Лоу і інш. У розныя гады ў т-ры працавалі В.​Алчэўскі, С.​Анікееў, Т.​Бах, М.​Бравін, М.​Дняпроў, М.​Качалаў, Р.​Лазарава, Е.​Лебедзева, К.​Новікава, Р.Ярон (рэж., у 1927—39 і 1942—45 маст. кіраўнік), Г.​Ансімаў (у 1964—75 маст. кіраўнік), В.​Багачоў, Ю.​Багданаў, С.​Варгузава, Г.​Васільеў, Ю.​Ведзянееў, У.Кандэлакі (у 1954—64 гал. рэж.), К.​Кузьміна, В.​Мішле, І.​Муштакова, М.​Рубан, Т.​Саніна, Т.Шмыга і інш.

Літ.:

Московская оперетта, 50. М., 1977.

т. 10, с. 176

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

penetrating [ˈpenɪtreɪtɪŋ] adj.

1. мо́цны, во́стры;

(a) penetrating pain во́стры боль;

a pene trating smell мо́цны пах

2. прані́клівы, во́стры; прані́злівы;

a penetrating look прані́клівы по́зірк;

penetrating mind во́стры ро́зум;

a penetrating sound прані́злівы гук;

a penet rating voice прані́злівы го́лас;

a penetrating wind прані́злівы ве́цер

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

violent [ˈvaɪələnt] adj.

1. гвалто́ўны; раз’ю́шаны, лю́ты;

die a violent death паме́рці не сваёй сме́рцю;

turn/get violent разлютава́цца, разбушава́цца;

He was in a violent temper. Ён разлютаваўся.

2. мо́цны, рэ́зкі;

a violent wind шалёны ве́цер;

a violent pain во́стры боль;

a violent colour кі́дкі ко́лер

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

whisper2 [ˈwɪspə] v.

1. шапта́ць; шапта́цца; гавары́ць шэ́птам;

He whispered a word in my ear. Ён шапнуў нейкае слова мне на вуха.

2. lit. шамаце́ць, шапаце́ць, шалясце́ць (пра вецер, дрэвы і да т.п.);

The wind was whispering in the leaves. Лісце шапацела на ветры.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

агалі́ць I сов., прям., перен. оголи́ть, обнажи́ть;

а. руку́ — обнажи́ть (оголи́ть) ру́ку;

ве́цері́ў дрэ́вы — ве́тер оголи́л (обнажи́л) дере́вья;

а. ра́ну — обнажи́ть ра́ну;

а. фла́нгі — оголи́ть фла́нги

агалі́ць II сов. (бритвой) обри́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пакача́ць сов.

1. поката́ть;

п. мяч — поката́ть мяч;

2. поката́ть, переката́ть;

п. бялі́зну — поката́ть бельё;

3. (в чём-л.) поваля́ть, обваля́ть;

4. разг. (всё, многое) повали́ть;

ве́цера́ў мэ́ндлікі — ве́тер повали́л сусло́ны

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

измени́ться сов. змяні́цца; відазмяні́цца, перайна́чыцца; перамяні́цца;

дере́вня соверше́нно измени́лась вёска зусі́м змяні́лася;

ве́тер измени́лся ве́цер змяні́ўся (перамяні́ўся);

измени́лась моде́ль автомаши́ны змяні́лася (відазмяні́лася) мадэ́ль аўтамашы́ны;

хара́ктер измени́лся хара́ктар перамяні́ўся (перайна́чыўся);

измени́ться в лице́ змяні́цца з тва́ру.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Fnster n -s, - акно́;

aus dem ~ [zum ~ hinus, durchs ~] shen* глядзе́ць у акно́;

j-m blue ~ mchen набі́ць каму́-н. сіняко́ў;

das Geld zum ~ hinuswerfen* кі́даць гро́шы на ве́цер

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)