Пэ́цкаць ’мазаць, брудзіць; рабіць няўмела, неахайна’ (ТСБМ, Гарэц., Яруш., Шат.), ’ляпіць глінаю, мазаць; брудзіць’ (Нас.), пе́цкаць ’брудзіць, мазаць’ (ТС), пэ́цнуць ’мазануць; стукнуць’ (ТСБМ), ’гучна ўдарыць; кінуць чым-небудзь ліпкім; упасці’ (Нас.), вытворныя: пэ́цкала, пэ́цкало ’няўмека, неакуратны ў рабоце чалавек, бракароб, партач’ (Сцяц., Сцяшк. Сл., Скарбы; любч., Нар. словатв.; міёр., З нар. сл.), пэ́цкаль ’хто любіць пэцкацца, неахайны, паскуднік’ (Шпіл., Чач., Гарэц., Шат.; брасл., Сл. ПЗБ), ’няўмека, дрэнны майстар’ (ТСБМ; маладз., Янк. Мат.; Яўс., Шат., Бяльк.; міёр., З нар. сл.). Паводле Насовіча, утворана ад гукапераймальнага пэц! ’тое, што і пац!’ (“от звука брошенной на что либо грязи или брошенного чего въ грязь”, Нас., 543); нягледзячы на фанетычныя прыкметы запазычання з польск. peckać ’вэдзгаць, перабіраць, корпацца’, параўн. рус. па́чкать ’пэцкаць’, да вышэйназванай версіі схіляецца Цвяткоў (Запіскі, 2, 75) і канстатуе, што слова не выводзіцца ад кораня *pak‑ (дапускаючы для рускага слова сувязь з пакость ’паскудства’, інакш гл. Фасмер, 3, 223); наяўнасць славен. pecati, peckati, pečkati ’даваць аплявуху; біць па вушах’ і pəčka, pəčkálo ’хто ляніва, марудна і дрэнна працуе’ ўзмацняе прышлую версію. Пра магчымую сувязь названых слоў з pečkȁ ’ядро, костачка’, што дае падставы для семантычнага пераходу ’ўздуцце, разбуханне’ > ’слабы, дрэнны’, гл. Бязлай, Etyma, 163; Куркіна, Этимология–1984, 113; гл. таксама спецыяльна Куркіна, Этимология–1988–1990, 61. Атаясамліванне з укр. пи́цькати ’дрэнна працаваць, корпацца’, якое выводзіцца праз польск. pyćkać, peckać ’тс’ з ням. patschen ’плёскаць (па вадзе)’ (гл. ЕСУМ, 4, 382), здаецца, не мае падстаў.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Bann m -(e)s

1) выгна́нне, бані́цыя, апа́ла

2) ча́ры, прыва́бнасць;

in Acht und ~ у нямі́ласці;

den ~ über j-n verhängen аб’яўля́ць каго́-н. па́-за зако́нам;

im ~ von j-m, von etw. (D) sein [sthen*] быць зачарава́ным кім-н., чым-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

denen vi

1) (als N, zu D) служы́ць (у якасці каго-н., чаго-н., для чаго-н.)

2) (zu D) служы́ць для чаго́-н., быць прыда́тным да чаго́-н.;

als Bispiel ~ служы́ць у я́касці пры́клада;

wmit kann ich (Ihnen) ~? чым магу́ служы́ць [быць кары́сным]?

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ergrefen* vt

1) хапа́ць, бра́цца (за што-н.); схапі́ць, злаві́ць

2) (з)ахо́пліваць; узру́шваць;

die Flucht ~ кі́нуцца наўцёкі;

die Gelgenheit ~ скарыста́цца з наго́ды;

das Wort ~ узя́ць сло́ва;

Mßnahmen ~ прыня́ць за́хады [ме́ры];

Bestz ~ von etw. (D) авало́даць чым-н.;

die Initiatve ~ узя́ць на сябе́ ініцыяты́ву

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Schluss m -es, Schlüsse

1) кане́ц, заключэ́нне;

nun ist ber ~! цяпе́р кане́ц!, хо́піць!;

zum ~ у заключэ́нне;

~ mchen mit etw. (D) пако́нчыць з чым-н.

2) высно́ва, вы́вад, заключэ́нне;

aus etw. (D) Schlüsse zehen* рабі́ць высно́вы з чаго́-н.;

zum ~ kmmen* прыйсці́ да высно́вы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

schwngen*

1. vt

1) маха́ць, разма́хваць;

die Wffen ~ пагража́ць збро́яй

2) с.-г. ве́яць

2. vi гайда́цца, хіста́цца

3. ~, sich

1) узлята́ць

2) (über A) пераско́чыць (цераз што-н.);

sich aufs Pferd ~ уско́чыць на каня́

3) (auf D) хіста́цца (на чым-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

nruhe f -, -n

1) неспако́й, хвалява́нне, трыво́га;

über etw. (A) in ~ sein турбава́цца [непако́іцца, хвалява́цца] аб чым-н.;

j-m ~ beriten [brngen*] прычыня́ць [рабі́ць] каму́-н. турбо́ты [неспако́й];

j-n in ~ verstzen усяля́ць у каго́-н. трыво́гу, хвалява́ць каго́-н.

2) pl хвалява́нні;

~n entfchen распа́льваць хвалява́нні

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Verdenst II n -(e)s, -e заслу́га;

je nach ~ belhnen [behndeln] узнагаро́дзіць каго́-н. [абыхо́дзіцца з кім-н.] па заслу́гах;

sich (D) ~e um j-n, um etw. (D) erwrben* мець заслу́гі пе́рад кім-н., пе́рад чым-н.;

als [zum] ~ gerichen з’яўля́цца (чыёй-н.) заслу́гай

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Vers m -es, -e

1) верш (вершаваная мова, радок, страфа)

2) часцей pl ве́ршы;

gerimte ~e рыфмава́ныя ве́ршы;

etw. in ~e kliden надава́ць чаму́-н. вершава́ную фо́рму

3) мале́нькі ве́ршык, ве́ршыкі;

sich (D) kinen ~ darus mchen разм. нічо́га не ця́міць у чым-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

зуб

1. зуб, род. зу́ба м., мн. зу́бы, -бо́ў;

моло́чный зуб мало́чны зуб;

глазно́й зуб во́чны зуб;

зуб му́дрости зуб му́драсці;

коренно́й зуб карэ́нны зуб;

2. техн. зуб, род. зу́ба м., мн. зу́бы, -бо́ў;

вооружённый до зубо́в узбро́ены да зубо́ў;

вы́рвать из зубо́в вы́рваць з зубо́ў;

гляде́ть (смотре́ть) в зу́бы (кому) глядзе́ць у зу́бы (каму);

зуба́ми держа́ться (ухвати́ться) (за что) зуба́мі трыма́цца (ухапі́цца) (за што);

зуб на зуб не попада́ет зуб на зуб не трапля́е;

зу́бы на по́лку (класть, положи́ть) зу́бы на палі́цу (кла́сці, палажы́ць);

зу́бы съесть (на чём) зу́бы з’е́сці (на чым);

име́ть зуб (на кого, против кого) мець зуб (на каго, супро́ць каго);

лома́ть (на чём) зу́бы лама́ць (на чым) зу́бы;

навя́зло в зуба́х навя́зла ў зуба́х;

не по зуба́м не па зуба́х;

ни в зуб ні ў зуб;

пока́зывать (показа́ть) зу́бы пака́зваць (паказа́ць) зу́бы;

сквозь зу́бы праз зу́бы;

сти́снув зу́бы сця́ўшы зу́бы;

точи́ть зу́бы (зуб) (на кого, что) вастры́ць зу́бы (зуб) (на каго, што);

зу́бы загова́ривать зу́бы загаво́рваць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)