Спец. Устройства для прывядзення ў рух механізма або машыны, у якім крыніцай механічнай энергіі з’яўляецца электрычны рухавік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Нё1 ’няўжо’ (Колас). Скарочанае з няўжо́, гл. Шуба, Прысл. 167; іншыя формы: нёш (вілейск., Нар. сл.) < няўжо ж, нёʼж ’тс’ (Шат.), нё‑ж не ’няўжо ж не, а як жа’ (Гарэц.).
Нё2 ’но (выгук, якім паганяюць каня ці вала)’ (ТС), укр.ньо ’тс’. Палаталізаваны дыялектны варыянт выклічніка но (гл.), цікавую паралель уяўляе ня ’выгук, якім падклікаюць сабаку’ (ТС) пры звычайным на. Параўн. таксама чэш.дыял.ně ’выгук, якім паганяюць цяглавых жывёлін’ (параўн. ESSJ SG, 2, 502).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ГАЛГО́ФА (грэч. Golgotha),
пагорак у наваколлі Іерусаліма, на якім адбываліся пакаранні і дзе, паводле хрысц. падання, быў распяты Ісус Хрыстос. Размяшчэнне Галгофы дакладна не ўстаноўлена. У пераносным сэнсе — месца пакарання, сімвал падзвіжніцтва і маральных пакут («узысці на Галгофу»).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КРЫВЯНА́Я МУКА́,
прадукт перапрацоўкі крыві, што збіраецца пры забоі жывёлы, у выглядзе сухога, дробназярністага карычневага парашку, у якім адсутнічаюць патагенныя мікраарганізмы; крыніца паўнацэннага пратэіну. Скормліваюць с.-г. жывёлам, пераважна свінням, птушкам і пушным звярам. Выкарыстоўваецца і як угнаенне.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КО́ЛАС,
простае, батрычнае (бакакветнае) суквецце, у якім на падоўжанай гал. восі знаходзяцца сядзячыя кветкі (просты К.), або маленькія сядзячыя суквецці — каласкі (складаны К.). Просты К. маюць трыпутнік, некат. архідэі і інш., складаны — жыта, пшаніца, ячмень і інш. злакі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КОНТРНАСТУПЛЕ́ННЕ,
асобы від наступлення, у якім ажыццяўляецца пераход ад абароны ў наступленне з мэтай разгрому груповак наступаючага праціўніка. Праводзіцца ў стратэг., часам аператыўным маштабе, падрыхтоўваецца ў ходзе абарончай аперацыі. Нярэдка перарастае ў агульнае наступленне, якое завяршае разгром праціўніка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛІБРА́ЦЫІ ПУНКТ,
пункт, у якім нябеснае цела, што рухаецца пад уздзеяннем прыцягнення двух інш. цел значнай масы, можа знаходзіцца ў стане адноснай раўнавагі ў адносінах да гэтых двух цел. Паблізу Л.п. знаходзіцца, напр., кожная з малых планет траянцаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НІТЭРО́Й (Niterói),
горад на ПдУ Бразіліі, на беразе бухты Гуанабара, паблізу г. Рыо-дэ-Жанейра, з якім злучаны мостам. Засн. ў 1573. Каля 450 тыс.ж. (1997). Марскі порт. Чыг. станцыя. Прам-сць: суднабуд., харч., фармацэўтычная, тэкстыльная. Ун-т.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАГНЕ́ТЫК,
тэрмін, якім карыстаюцца пры разглядзе магн уласцівасцей усіх рэчываў. У залежнасці ад значэння магн. успрыімлівасці κ рэчывы падзяляюцца на дыямагнетыкі (κ>0), парамагнетыкі (κ<0) і ферамагнетыкі (κ≫1). Адрозніваюць таксама антыферамагнетыкі і ферымагнетыкі. Гл. таксама Магнетызм.