j-m den Búckel ~разм.даць каму́-н. па шы́і, адлупцава́ць каго́-н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
трэ́шчынаж. Riss m -(e)s, -e; Sprung m -(e)s, Sprünge (напосудзе); Rínne f -, -n (налёдзе);
◊
даць трэ́шчынуéinen Riss bekómmen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
заро́км.разм.:
даць заро́к sich (D) fest vórnehmen*;
узя́ць зкаго-н.заро́кj-m ein Verspréchen ábnehmen*, j-méinen Eid áuferlegen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Дані́на ’даніна’ (БРС, Нас.). Гэта слова можна лічыць вытворным ад прасл.*danь ’тс’. Аднак і форма *danina, магчыма, таксама ўжо была прасл. (*danina: параўн. укр.дани́на, рус.дани́на, польск.danina, серб.-харв.да̀нина). Гл. Трубачоў, Эт. сл., 4, 187. Фармальна гэта ўтварэнне фармантам ‑n‑ ад da‑ ’даць, даваць’, але Трубачоў (там жа, 188) дапускае больш складаную гісторыю гэтага слова (магчыма, што тут гетэраклітычныя варыянты *dor‑; *don‑).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Бру́знуць ’шмат спаць; таўсцець, паўнець’ (Юрч.), бру́зла ’той, хто многа спіць; распаўнелы чалавек’ (Юрч.). Рус.брю́згнуть ’апухаць, набракаць’. Фасмер (1, 224) з няпэўнасцю параўноўвае з славен.brjȗzga ’снег, як растае’. Бернекер (96), Праабражэнскі (1, 48), Шанскі (1, Б, 206) думаюць, што рус. словы брюзга́, брюзжа́ть, брюзга́ть маглі даць вытворнае са значэннем ’напухаць’ (параўн. слав.*bręk‑ гучаць’; ’набухаць, набракаць’). Параўн. і брусяне́ць ’успухаць’ (гл.). Бел.бру́знуць < *бру́згнуць (*брузкнуць).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
во́ляж.
1. Wílle(n) m -(n)s, -(n);
мець сі́лу во́лі Wíllenskraft besítzen*;
чалаве́к з мо́цнай во́ляй ein wíllensstarker Mensch;
лю́дзі до́брай во́лі Ménschen guten Willens;
праяві́ць до́брую во́лю guten Wíllen zéigen [an den Tag légen];
па до́брай во́лі fréiwillig, aus fréien Stücken;
2. (свабода) Fréiheit f -;
адпусці́ць на во́люкаго-н.j-m die Fréiheit geben*, j-n fréilassen*аддз., j-n auf fréien Fuß sétzen;
даць во́лю рука́м hándgreiflich wérden;
даць во́лю пачу́ццям sich (D) séinen Gefühlen Luft máchen;
даць во́лю сляза́м séinen Tränen fréien Lauf lássen*;
даць по́ўную во́лю дзіця́ці dem Kind séinen Wíllen [séine Fréiheit] lássen*;
зда́цца на во́лю перамо́жцы sich auf Gnáde und Úngnade ergében*;
во́ляю лёсу zúfällig, der Zúfall wóllte es…
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
зго́да, -ы, ДМ -дзе, ж.
1. Станоўчы адказ, дазвол на што-н.
Даць згоду на што-н. З чыёй-н. згоды.
Маўчанне — знак згоды (прыказка).
2. Аднадумнасць, агульнасць пунктаў гледжання.
Прыйсці да згоды.
3. Сяброўскія адносіны, аднадушнасць.
Жыць у згодзе.
4.безас., у знач.вык. Дамовіліся, пярэчанняў няма.
Ну, што, з.? Едзем разам?
◊
У згодзез чым (кніжн.) — тое, што і ў адпаведнасці з чым-н.
Дзейнічаць у згодзе з прынятым рашэннем.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)