sejm, ~u

м. сейм; сойм;

sejm ustawodawczy — заканадаўчы сейм;

zwołać sejm — склікаць (сазваць) сейм;

zerwać sejm — сарваць сейм;

sejm elekcyjny гіст. сейм, на якім выбіралі караля

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Lárve f -, -n

1) лічы́нка

2) ма́ска;

j-m die ~ vom Gesícht réißen* вы́крыць каго́-н., сарва́ць ма́ску з чыйго́-н. аблі́чча

3) разм. твар;

éine hübsche ~ прыго́жы тва́рык

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

сапсава́ць, ‑псую, ‑псуеш, ‑псуе; ‑псуём, ‑псуяце; зак.

1. што. Зрабіць няспраўным, непрыгодным для ўжывання, карыстання; пашкодзіць. [Дэлегат:] — І каб жа гаспадары, а то сапсуюць зямлю. Зямля любіць, каб і з яе браць і каб ёй даваць. Галавач. Колькі гэты ксёндз сапсаваў паперы, пакуль адна з камедый была прынята да пастаноўкі! Бядуля. // Зрабіць нясвежым (аб прадуктах). Сапсаваць мяса.

2. каго-што. Прывесці ў хваравіты стан. [Доктар:] Вам [Наталі] здароўе сапсавалі няўмекі. Вы не сцерагліся. Чорны. Калупае сахаром той гной Зося, асцерагаецца, праўда, — не доўга сябе сапсаваць. Крапіва.

3. што. Змяніць на горшае, пагоршыць; зрабіць дрэнным. Сапсаваць адносіны. □ Гэтая сустрэча, радасная ўпачатку, пад канец зусім сапсавала.. настрой [Івана Іванавіча]. Быкаў. І ні слова больш не сказаў Рыгорка; так можна ўсю справу сапсаваць. Якімовіч. // Сарваць, парушыць. Добра было б цяпер напасці на [вайсковы абоз]. Але нельга: самавольным учынкам можна сапсаваць увесь план. Маўр. [Верабей:] — Ну, чакайце ж! Ваша свята я таксама сапсую! Гілевіч.

4. каго-што. Зрабіць дрэнны ўплыў. [Давідовічыха:] Ой, не, зусім не сапсавалі твае душы, дзевухна! Лупсякоў. Едучы дадому, Варановіч думаў, што рабіць з Шалютам, якога былая слава сапсавала дашчэнту. Дуброўскі.

5. каго-што. Пазбавіць прыгажосці. Сапсаваць прычоску.

•••

Сапсаваць кроў каму — прычыніць каму‑н. шмат клопату, нарабіць непрыемнасцей.

Сапсаваць (усю) абедню (музыку) каму — сарваць, парушыць каму‑н. якія‑н. планы, справы і пад.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

зрыва́ць I несов.

1. в разн. знач. срыва́ть; (стаскивать — ещё) сдёргивать; (ветром и т.п. — ещё) сноси́ть;

2. разг. (брать лишнее) срыва́ть; сдира́ть;

3. срыва́ть, вымеща́ть;

4. надрыва́ть, надса́живать;

1-4 см. сарва́ць I

зрыва́ць II несов. (рылом — о животных)

1. срыва́ть;

2. (роя, покрывать рытвинами) изрыва́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ма́ска ж.

1. Máske f -, -n; Lárve [-və] f -, -n (перан.);

ма́ска супраць га́за вайск. Gásmaske f;

касметы́чная ма́ска (для твару) Gesíchtsmaske f, Teintmaske [´tɛ̃:-] f;

2. (адліўка з гіпсу з твару памерлага) Tótenmaske f;

◊

зняць [скі́нуць] (з сябе́) ма́ску die Máske ábwerfen* [fállen lássen*], sein wáhres Gesícht zéigen;

сарва́ць ма́ску з каго-н. j-m die Máske [die Lárve] vom Gesícht réißen*; j-n entlárven [-vən]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Máske f -, -n ма́ска;

éine ~ trágen* [vórnehmen*] быць у ма́сцы (тс. перан.);

die ~ áblegen [von sich wérfen*] зняць [скі́нуць] з сябе́ ма́ску (тс. перан.);

j-m die ~ vom Gesícht réißen* перан. сарва́ць ма́ску з каго́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

АБАРО́НА,

баявыя дзеянні з мэтай зрыву або адбіцця наступлення намнога большых сіл праціўніка, прыкрыцця або ўтрымання занятых пазіцый, выйгрышу часу і стварэння ўмоў для пераходу у наступленне войскаў, якія абараняюцца. Ажыццяўляецца ў тактычных, аператыўных і стратэг. маштабах, прымусова (калі наступленне немагчыма або немэтазгодна) або наўмысна.

У старажытнасці і сярэднявеччы для доўгатэрміновай абароны выкарыстоўвалі ўмацаваныя гарады, крэпасці, замкі (гл. Абарончыя збудаванні). З аснашчэннем арміі агнястрэльнай зброяй (з 14—15 ст.) пачалося збудаванне палявых абарончых умацаванняў. З распаўсюджваннем у 19 ст. наразной зброі з большай далёкасцю стральбы сталі ствараць глыбокую (эшаланіраваную) абарону. Умацаваная паласа глыбінёй 1000—1500 м упершыню была створана ў час Севастопальскай абароны 1854—55. У 1-ю сусв. вайну ў прамежках паміж апорнымі пунктамі ствараліся суцэльныя лініі траншэй. Войскі займалі некалькі абарончых пазіцый, якія эшаланіраваліся ў глыбіню на 3—4 км адна ад адной. За гэтымі пазіцыямі ствараліся тылавыя (запасныя) абарончыя палосы. Будавалася абарона на суцэльным фронце з выкарыстаннем сістэмы інж. збудаванняў і загарод. З насычэннем ўзбр. сіл танкамі, дальнабойнай артылерыяй, самалётамі абарона стала глыбокай, шматпалоснай, процітанкавай, проціартылерыйскай, процісамалётнай. Усебаковае развіццё абарона атрымала ў Вял. Айч. вайну. На тэр. Беларусі цяжкія абаронныя баі ішлі ў чэрв.—жн. 1941 (гл. Брэсцкай крэпасці абарона 1941, Мінска абарона 1941, Віцебска абарона 1941, Магілёва абарона 1941, Гомеля абарона 1941 і інш.).

У сучасных умовах абарона прадугледжвае актыўнае процідзеянне адначасовым ударам усіх відаў зброі, авіяцыі і артылерыі, дэсантных і інш. войскаў праціўніка, своечасовае выяўленне яго сродкаў масавага паражэння, жывой сілы і тэхнікі, стварэнне найб. зручных умоў для сябе. Каб сарваць ці аслабіць наступленне, войскі ў абароне ажыццяўляюць агнявую контрпадрыхтоўку па групоўцы праціўніка, якая падрыхтавалася да наступлення, і контратакуюць. Паводле метадаў вядзення абароны бывае пазіцыйная і манеўраная; сучасная абарона, як правіла, спалучае абодва гэтыя метады. Устойлівасці і актыўнасці абароны спрыяюць насычанасць яе браніраванымі сродкамі, глыбокае эшаланіраванне і разгрупаванне сіл і сродкаў, разнастайнасць спосабаў вядзення абарончых дзеянняў, выкарыстанне спецыфічных фіз.-геагр. умоў.

Літ.:

Тактика. 2 изд. М., 1988. С. 320—407.

У.П.Рудэнка, В.А.Юшкевіч.

т. 1, с. 13

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

steal​2 [sti:l] v. (stole, stolen)

1. кра́сці, выкрада́ць;

I had my watch stolen. У мяне скралі гадзіннік.

2. рабі́ць што-н. упо́тай; дамага́цца чаго́-н. хі́трасцю

3. пракрада́цца; падкрада́цца;

A tear stole down her cheek. Па яе шчацэ ціха скацілася сляза.

♦

steal a glance at smb. крадко́м гля́нуць на каго́-н.;

steal a kiss сарва́ць пацалу́нак;

steal a march (on smb.) падману́ць (чыю́-н.) пі́льнасць;

steal a ride е́хаць «за́йцам»/без біле́та;

steal the scene/show зацьмі́ць усі́х;

steal smb.’s thunder перахапі́ць па́льму першынства́

steal in [ˌsti:lˈɪn] phr. v. прабра́цца крадко́м

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

нашто́, прысл.

1. пытальнае. Для чаго, для якой мэты. Нашто ўсё гэта патрэбна? // Ужываецца пры выказванні нязгоды з чым‑н., неабгрунтаванасці чаго‑н. Сярожка, Сярожка, нашто ты так зрабіў... Арабей. Раз ёсць недавер’е да ўчынкаў героя, чытача пачынаюць трывожыць усялякія .. пытанні: нашто герой так робіць? Кучар.

2. адноснае. Ужываецца як злучальнае слова ў даданых дапаўняльных сказах. [Сцёпка:] Папытайцеся ў яго, нашто яму трэба было якраз сёння сарваць наш спектакль. Крапіва. // Разм. З адценнем прычыны або мэты. Мы [дзеці] ніяк не маглі зразумець, што такое смерць, якая яна, чаму трэба было ўміраць парабку,.. нашто парабак араў панскае поле... Чорны.

3. у знач. часціцы (звычайна ў спалучэнні са словам «ужо»). Ужываецца ў складаных сказах з адваротнай абумоўленасцю састаўных частак. Нашто ўжо Барыс Далідовіч дакладна ведаў, дзе размяшчаецца лагер, але толькі перайшоўшы па кладцы цераз лясны ручай,.. заўважыў першыя зямлянкі. Шахавец. Нашто ўжо палахлівы чорны дрозд, а і той да вады хоць і пеша, азіраючыся, але падыдзе. Ігнаценка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

układ, ~u

м.

1. сістэма; структура;

układ słonieczny — сонечная сістэма;

układ nierwowy — нервовая сістэма;

układ scalony — інтэгральная схема;

2. размяшчэнне; расстаноўка; суадносіны;

układ alfabetyczny — алфавітны парадак;

układ sił — суадносіны сіл;

3. дагавор, дамова;

zerwać układ — парушыць дамову;

4. перамовы;

prowadzić ~y — весці перамовы;

zerwać ~y — сарваць перамовы;

5. геал. рэльеф;

6. манера

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)