Касаві́ца ’час касьбы’, ’касьба’ укр.косовиця, рус.косовица, польск.kosowica ’касьба’. Цікавы абмежаваны арэал распаўсюджання гэтага слова. Застаецца не зусім зразумелай семантычная неабходнасць складанага суфікса ‑ov‑ica (гл. Трубачоў, Эт. сл., 11, 152, без тлумачэнняў). Зрэшты таксама і ў назвах ’касся’ (параўн. папярэднія словы).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Відэльцы ’відэлец’ (Янк. II.; лаг., КЭС, Мядзв., Шат., Нас., Бяльк.). Запазычана з польск.widelcy. На бел. глебе гэта лексема ўжываецца таксама ў форме відэлцы ’тс’ (Нас., ваўк., маст., слонім., Сцяц., Словаўтв.) з цвёрдай зычнай перад суф. ‑ц‑, як і інш. бел.словы з гэтым суфіксам.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гарды́ня ’гордасць’, гардыня́ ’горды чалавек’ (Нас.). Рус.горды́ня, укр.горди́ня, ст.-сл.гръдынц і г. д. (агляд матэрыялу гл. у Трубачова, Эт. сл., 7, 207–208). Прасл.*gъrdyni. Можна, аднак, ставіць пытанне, ці ўсх.-слав.словы ўсё ж такі не запазычаны з ц.-слав. мовы.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Акто́р, акторка, акцёр, актрыса (БРС). Першыя два словы (ці варыянты) запазычаны з польскай мовы (Карскі, Белорусы, 160). У польскай з лац.actor. Трэцяе запазычана з рускай (Крукоўскі, Уплыў, 84), а ў рускай з французскай acteur у пачатку XVIII ст. Гл. Шанскі, 1, А, 68.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пі — пра падачу машынай гуку (мсцісл., Нар. лекс.), пібіп! — аўтамабіль дае сігнал (полац., Нар. лекс.). Новыя гукапераймальныя словы. На паўднёваславянскай тэрыторыі выклічнік pi, pi‑ звязаны з падзываннем свойскай птушкі, гукаперайманнем птушыных галасоў і ўваходзіць у назвы некаторых птушак (гл. Скок, 2, 659; Бязлай, 3, 38).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Таўмо́рыць ’мясіць; запіхваць’ (Юрч. Вытв.), таўмо́рыцца ’тоўпіцца, вазіцца, кешкацца’ (Юрч. Фраз. 1). Дзеяслоў, утвораны ад незахаванага *tъlmiti (гл. папярэднія словы) з экспрэсіўным суф. ‑ori‑, аналагічным да ‑oli‑ (чаргаванне гэтых суфіксаў характэрна для гукапераймальных і экспрэсіўных дзеясловаў, параўн. Борысь, Leksyka słów., 30). Параўн. таўпіць, таўпорыць, гл.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
wyraz, ~u
м.
1. слова;
wyraz wdzięczności — словы падзякі;
~y bliskoznaczne — блізказначныя словы; сінонімы;
2. выраз;
wyraz twarzy — выраз твару;
3. выражэнне; выяўленне;
dać wyraz oburzeniu — даць волю абурэнню; выказаць абурэнне;
4.мат. член;
nad wyraz — невыказна; невымоўна;
ostatni wyraz — апошняе слова; найноўшае дасягненне;
łączę ~y szacunku ... — з павагай ... (ветлівая формула заканчэння ліста)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
dedication
[,dedɪˈkeɪʃən]
n.
1) пасьвячэ́ньне n.
2) урачы́стае адкрыцьцё (устано́вы, схо́ду)
the dedication of a new library — адкрыцьцё но́вае бібліятэ́кі