Verbum

ПО́ЛЬСКІ РЭВАЛЮЦЫ́ЙНЫ КАМІТЭ́Т (ПРК),

Часовы польскі рэвалюцыйны камітэт, Польрэўком, часовы ўрад для Польшчы, які быў створаны 30.7.1920 польскімі камуністамі ў Беластоку, на падкантрольнай Чырв. Арміі тэрыторыі. Старшыня ПРК — Ю.Б.Мархлеўскі, члены — Ф.Э.Дзяржынскі, Ф.Я.Кон і інш. Абвясціў радыкальную эканам. праграму, якая прадугледжвала канфіскацыю буйных землеўладанняў і нацыяналізацыю прам-сці, пачаў стварэнне польскай Чырв. Арміі. Пасля правалу Варшаўскай аперацыі /920 і адступлення Чырв. Арміі распушчаны.

т. 12, с. 486

ПОРТ-ЛУІ́ (Port Louis),

горад, сталіца дзяржавы Маўрыкій, на ПнЗ в-ва Маўрыкій. Адм. ц. акругі Порт-Луі. Засн. ў 1736. 145,8 тыс. ж. (1996). Гал. порт краіны. Вузел аўтадарог. Паліт., эканам. і культ. цэнтр краіны. Прам-сць: нафтаперапр., хім. (з-д штучных угнаенняў), харчасмакавая (цукр., алейная, тытунёвая). Ун-т. Музеі: горада, гіст., маст. галерэя. Стараж. форт «Адэлаіда» і цытадэль. Цэнтр турызму.

т. 12, с. 513

ПУЭ́НТ-НУА́Р (Pointe-Noire),

горад на Пд Рэспублікі Конга, на ўзбярэжжы Атлантычнага ак. Засн. ў 1883. Каля 600 тыс. ж. (2000). Гал. порт краіны (абслугоўвае таксама Цэнтральнаафр. рэспубліку, Чад, часткова Габон). Пачатковы пункт чыгункі і аўтадарог. Міжнар. аэрапорт. Другі па значэнні (пасля г. Бразавіль) прамысл. цэнтр краіны. Прам-сць: лесапільная, фанерная, харч., абутковая, нафтаперапр., суднабудаўнічая. Цэнтр рыбалоўства. Паблізу нафтапромыслы і радовішчы калійных солей.

т. 13, с. 141

РЖЭЎ,

горад, цэнтр раёна ў Цвярской вобл., у Расіі, на р. Волга. Размешчаны на ўскраіне Валдайскага ўзв. Вядомы з 11 ст. 70,4 тыс. ж. (1996). Чыг. вузел. Прам-сць: машынабудаванне, льноперапр., харч.; з-ды: аўтатрактарнага эл. абсталявання, дрэнажных труб, эл.-мех.; камбінаты: мэблевы, нярудны (вытв-сць даламітавай мукі), жакардавага ткацтва; ільночасальная ф-ка. Музеі: краязнаўчы, Вял. Айч. вайны. Арх. помнікі 18 ст.

т. 13, с. 387

РО́СТАК (Rostock),

горад на ПнУ Германіі, пры ўпадзенні р. Варнаў у Балтыйскае м., у зямлі Мекленбург—Пярэдняя Памеранія. Засн. ў пач. 13 ст. Каля 250 тыс. ж. (2001). Чыг. вузел, паромная сувязь з Даніяй, нафтаправодам звязаны з г. Швет. Прам-сць: судна- і дызелебудаванне, эл.-тэхн., хім., швейная, рыбаперапрацоўчая. Рыбалоўная база. Марскі курорт Варнемюндэ. Ун-т (з 1419). Арх. помнікі 13—15 ст.

т. 13, с. 409

САЛЕХА́РД,

горад, цэнтр Ямала-Ненецкай аўт. акругі Цюменскай вобл. ў Расіі. Засн. ў 1595. Да 1933 Абдорск. 32 тыс. ж. (1999). Рачны порт на р. Палуй пры ўпадзенні яе ў р. Об, каля Паўн. палярнага круга. На процілеглым беразе р. 06 — чыг. станцыя Лабытнангі. Аэрапорт. З-ды: рыбакансервавы, малочны; домабуд. к-т. Дрэваапр. прам-сць.

Краязн. музей. Цэнтр геолагаразведачных экспедыцый.

т. 14, с. 107

САН-ЛУІ́С (São Luís),

горад на ПнУ Бразіліі, на в-ве Сан-Луіс, злучаны з мацерыком мостам цераз праліў Сан-Маркус. Адм. ц. штата Мараньян. Засн. ў 1612. Каля 1 млн. ж. з прыгарадамі (2000). Вузел аўтадарог, чыг. станцыя. Марскі порт (вываз бавоўны, пальмавых арэхаў і алею, карнаубскага воску). Міжнар. аэрапорт. Прам-сць: харчасмакавая, тэкст., хім., фармацэўтычная, паліграфічная. Ун-т.

т. 14, с. 155

СА́НТА-КРУС-ДЭ-ТЭНЕРЫ́ФЕ (Santa Cruz de Tenerife),

горад у Іспаніі, на Пн в-ва Тэнерыфе (Канарскія а-вы). Адм. ц. аўт. вобл. Канарскія а-вы і прав. Санта-Крус-дэ-Тэнерыфе. Каля 250 тыс. ж. (2000). Порт на Атлантычным ак., бункерная база для трансатлантычных рэйсаў. Ун-т (з 1701). Міжнар. аэрапорт. Прам-сць: нафтаперапр., хім., металаапр., вінаробчая. Кліматычны курорт.

т. 14, с. 160

САНТАНДЭ́Р (Santander),

горад на Пн Іспаніі. Адм. ц. аўт. вобласці і правінцыі Кантабрыя. Каля 200 тыс. ж. (2000). Порт на Біскайскім зал., вузел чыгунак і аўтадарог. Аэрапорт. Прам-сць: чорная металургія, судна- і самалётабудаванне, вытв-сць электраабсталявання, хім., тэкст., харчасмакавая, у т. л. рыбакансервавая і тытунёвая. Цэнтр рыбалоўства. 2 ун-ты. Кліматычны прыморскі курорт. Гатычны сабор (13 ст.) і кляштар (14 ст.).

т. 14, с. 162

САН-ХАСЭ́, Сан-Хазэ (San Jose),

горад на З ЗША, у штаце Каліфорнія. Засн. ў 1777. 871,3 тыс. ж., з прыгарадамі больш за 1,5 млн. ж. (2000). Вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнар. аэрапорт. Буйны цэнтр ракетна-касм. і радыёэлектроннай прам-сці. Развіта таксама вытв-сць ЭВМ, паўправадніковых прылад, ваен. абсталявання, кансерваваных фруктаў і віна. Машынабудаванне і аўтазборка. 3 ун-ты.

т. 14, с. 165