рацыяна́льны
(лац. rationalis = разумны)
1) мэтазгодны, разумны (напр. р-ае выкарыстанне часу);
2) мат. суразмерны адзінцы ці яе частцы (напр. р. лік).
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
дада́дзены
1. до́данный;
2. мат. приба́вленный;
3. доба́вленный, приба́вленный;
4. прило́женный;
1-4 см. дада́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вымярэ́нне ср., в разн. знач. измере́ние;
в. пло́шчы — измере́ние пло́щади;
чацвёртае в. — мат. четвёртое измере́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ло́маны ло́маный;
○ ~ная лі́нія — мат. ло́маная ли́ния;
◊ ~нага гро́ша не ва́рты — гроша́ ло́маного не сто́ит
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пака́зчык м., в разн. знач. показа́тель;
п. ступе́ні — мат. показа́тель сте́пени;
п. культу́ры — показа́тель культу́ры
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
памно́жыць сов.
1. умно́жить;
п. рады́ ўда́рнікаў — умно́жить ряды́ уда́рников;
2. мат. умно́жить, помно́жить, перемно́жить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
радыка́л I м., мат., хим. радика́л;
○ свабо́дныя ~лы — свобо́дные радика́лы
радыка́л II м., полит. радика́л
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
функцыяна́льны в разн. знач. функциона́льный;
~ная зале́жнасць — мат. функциона́льная зави́симость;
~нае расстро́йства — мед. функциона́льное расстро́йство
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ЖЫЛЛЁВА-КАМУНА́ЛЬНАЙ ГАСПАДА́РКІ БЕЛАРУ́СКАЙ ССР,
ганаровае званне, якое прысвойвалася высокакваліфікаваным рабочым, інж.-тэхн. работнікам і служачым жыллёва-камунальнай гаспадаркі, якія бездакорна прапрацавалі ў галіне не менш як 10 гадоў і асабліва вызначыліся ў выкананні планавых заданняў і сацыяліст. абавязацельстваў, ва ўкараненні новай тэхнікі і перадавых метадаў працы, у далейшым развіцці мат.-тэхн. базы галіны, забеспячэнні захаванасці і паляпшэнні эксплуатацыі жыллёвага фонду і аб’ектаў камунальнай гаспадаркі, павышэнні эканам. эфектыўнасці вытворчасці, якасці жыл. і камунальных паслуг і культуры абслугоўвання насельніцтва, у справе падрыхтоўкі кадраў, і актыўна ўдзельнічалі ў грамадскім жыцці. Устаноўлена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ад 28.7.1978, прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР. Існавала да 1986.
Заслужаныя работнікі жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР
1979. А.М.Федарэнка.
1980. М.У.Аляксеенка, Г.А.Багданаў, Дз.Р.Мамонцьеў, В.Дз.Марозаў, А.Ц.Міхаліцын.
1981. У.Ц.Антоненка, Я.А.Асонаў, У.М.Кісялёў, М.П.Фальковіч.
1982. Л.Б.Авяр’янаў, М.А.Казлоў, А.Я.Рагатка, В.А.Шэкун.
1983. С.І.Галушка, М.П.Лысянкоў, А.А.Стэльмах.
1984. В.А.Баркун, Г.В.Габрыянчык.
1985. А.М.Акулін.
1986. І.С.Каструбай.
т. 6, с. 563
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ІНФРАСТРУКТУ́РА (ад лац. infra пад + структура),
комплекс галін нац. эканомікі, якія абслугоўваюць вытв-сць і забяспечваюць умовы жыццядзейнасці грамадства. На макраўзроўні (для эканомікі ў цэлым) уключае капітальныя збудаванні, што звычайна забяспечваюцца дзяржавай і выкарыстоўваюцца юрыд. і фіз. асобамі на платнай ці бясплатнай аснове (аўтамагістралі, масты, водаправод, каналізацыя, аэрапорты і інш.); на мікраўзроўні (для фірмы, прадпрыемства) — збудаванні і службы, неабходныя для вытв-сці прадукцыі. Ствараюцца дзяржавай, прадпрыемствамі або фірмамі (водазабеспячэнне, вываз вытв. адходаў, фін. і банкаўскае абслугоўванне і інш.). Адрозніваюць І. вытворчую і невытворчую (сацыяльную), І. кіравання і І. рынку. Вытв. І. ўключае трансп. збудаванні (напр., дарогі), сувязь, што абслугоўвае вытв. сферы, складскую гаспадарку, мат.-тэхн. забеспячэнне, сістэму інж. сетак, выліч. цэнтры, аўтаматызаваныя сістэмы кіравання, газа- і нафтаправоды і інш. Да невытв. І. адносяць адукацыю, ахову здароўя, жыллёва-камунальную гаспадарку, пасаж. транспарт, навуку і навук. абслугоўванне, фіз. культуру, сац. забеспячэнне і інш. І. кіравання складаецца з сістэмы арг-цый, устаноў і іх падраздзяленняў, якія забяспечваюць працэс кіравання (акадэміі, ун-ты, кансультацыйныя фірмы, школы бізнесу, асацыяцыі прадпрымальнікаў і інш.). Развіццё І. з’яўляецца важнай умовай інтэнсіфікацыі вытворчасці, вырашэння сац. задач.
У.Р.Залатагораў.
т. 7, с. 294
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)