culmination [ˌkʌlmɪˈneɪʃn] n. fml кульміна́цыя, найвышэ́йшы мо́мант/перы́яд (у развіцці чаго-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
пункт,
месца, прызначанае для пэўных мэт; асобны раздзел тэксту; момант у развіцці падзей; тэмпературная мяжа.
т. 13, с. 123
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
няўча́с, прысл.
У непадыходзячы момант. З’явіцца няўчас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́карыстаць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак., каго-што.
Скарыстаць, ужыць з карысцю.
В. спецыяліста.
В. матэрыял.
В. зручны момант.
В. вопыт перадавікоў.
|| незак. выкарысто́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. выкарыста́нне, -я, н. і выкарысто́ўванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выра́зны, -ая, -ае.
1. Такі, у якім кожная дэталь, момант яскрава вылучаюцца.
Выразныя абрысы гор.
В. почырк.
Выразнае вымаўленне.
2. Яскравы, пераканаўчы.
Выразная перавага.
3. Дакладна і ясна сфармуляваны.
В. адказ.
|| наз. выра́знасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
памо́ўка, -і, ДМ -мо́ўцы, мн. -і, -мо́вак, ж.
Гаворка (ужыв. звычайна ў прымаўцы: пра воўка памоўка, а воўк і тут — пра таго, хто паяўляецца ў той момант, калі пра яго гавораць ці думаюць; разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
экспро́мт, -а, М -мце, мн. -ы, -аў, м.
1. Верш, музычны твор і пад., створаныя без папярэдняй падрыхтоўкі, у момант выканання.
Музычны э.
2. Прамова, трапны адказ, сказаныя без папярэдняга абдумвання.
|| прым. экспро́мтны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
МАГНІТАМЕХАНІ́ЧНЫЯ З’Я́ВЫ.
гірамагнітныя з’явы, з’явы, абумоўленыя ўзаемасувяззю магнітнага моманту мікрачасціц з іх момантам імпульсу (спінавым або арбітальным).
Спіну электрона, пратона і інш. часціц адпавядае пэўны магн. момант. Мех. момант атама (іона) складваецца з спінавага і арбітальнага момантаў мікрачасціц, што ўтвараюць атам (іон). Змена макраскапічнага моманту імпульсу сістэмы мікрачасціц (фіз. цела) вядзе да змены магн. моманту гэтай сістэмы, і наадварот, пры змене магн. моманту зменьваецца момант імпульсу сістэмы. Адна з М.з. — Барнета эфект, адкрыты ў 1909 амер. фізікам С.Барнетам. Заключаецца ва ўзнікненні дадатковага магн. моманту ў ферамагнетыка, прыведзенага ў вярчэнне (намагнічванне стрыжня пры хуткім вярчэнні без знешняга магн. поля). Адваротны эфект — Эйнштэйна — дэ Хааза эфект (адкрыты ў 1915). М.з. дазваляюць вызначыць магнітамеханічныя адносіны.
П.А.Пупкевіч.
т. 9, с. 478
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Праняха́ць ’пусціць на шармака. прапусціць удалы момант, выпадак’ (Нас.). Гл. няхаць, няхаіць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
moment
momen|t, ~u
м.
1. момант; імгненне;
~t przełomowy — пераломны момант;
w tym ~cie — у гэты момант; зараз;
w ~cie gdy ... — у той момант, калі...;
2. момант; фактар; чыннік;
istotne ~ty — істотныя моманты;
film z ~tami — фільм з эратычнымі сцэнамі
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)