prime
I [praɪm]
1.
adj.
1) гало́ ўны, найважне́ йшы
2) пе́ ршы, пачатко́ вы
3) даскана́ лы, першара́ дны
4) Math. , prime number — про́ сты лік
2.
n.
1) цьвет, ро́ сквіт -у m.
in the prime of life — у цьве́ це жыцьця́
2) про́ сты лік
II [praɪm]
v.t.
1) грунтава́ ць (пакрыва́ ць паве́ рхню пе́ ршым пласто́ м фа́ рбы)
2) забясьпе́ чваць інфарма́ цыяй
3) уліва́ ць ваду́ ў по́ мпу (каб пачала́ працава́ ць)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
rezipró k a
1) узае́ мны
2) матэм. адваро́ тны;
~er Wert адваро́ тная велічыня́ , адваро́ тны лік
3) грам. узае́ мны
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
неизве́ стный
1. прил. , в разн. знач. невядо́ мы;
неизве́ стный о́ стров невядо́ мы во́ страў;
неизве́ стный поэ́ т невядо́ мы паэ́ т;
неизве́ стное число́ мат. невядо́ мы лік ;
2. сущ. невядо́ мы, -мага м. ; (незнакомый) незнаёмы, -мага м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Лі́ чны 1 ’шматлікі’ — гл. лі́ чна .
Лі́ чны 2 ’прывабны, статны’ (Ян. ), польск. падгальск. liczny , ст.-чэш. líčný , чэш. lícný , славац. líčny , славен. líčen , серб.-харв. ли̑чан , макед. личен , балг. личен . Прасл. lič‑ьnъjь ’статны, прыгожы’. Да лік 2 < ліцо < lice (гл.). Відавочна, на развіццё семантыкі аказаў уплыў дзеяслоў ličiti ’фарміраваць, аздабляць, упрыгожваць’ (Слаўскі , 4, 244–245; Трубачоў, Эт. сл., 15, 85–87).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Трыльё́ н ‘лік , роўны тысячы мільярдаў’ (ТСБМ , Некр. і Байк. ). Запазычана з франц. trillion ‘тс’, якое ўтворана з суфіксоідам ‑lion (з mil‑lion ) з заменай mil‑ на лац. tria — лічба мае ў 3 разы болей нулёў, чым у тысячы. У беларускую мову лічба трыльён прыйшла, хутчэй за ўсё, праз рускую мову (СИС ; SWO, 1980 ; Голуб-Ліер , 98, 489; ЕСУМ , 5, 638).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дзве́ ры
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік , множналікавы
мн.
Н.
дзве́ ры
Р.
дзвярэ́ й
Д.
дзвяра́ м
В.
дзве́ ры
Т.
дзвяра́ мі дзвяры́ ма дзвярмі́
М.
дзвяра́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
nazounik2008 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ку́ чары
‘кучаравыя валасы’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік , множналікавы
мн.
Н.
ку́ чары
Р.
ку́ чараў
Д.
ку́ чарам
В.
ку́ чары
Т.
ку́ чарамі
М.
ку́ чарах
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
nazounik2008 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ампе́ р-ва́ гі
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік , множналікавы
мн.
Н.
ампе́ р-ва́ гі
Р.
ампе́ р-ва́ гаў
Д.
ампе́ р-ва́ гам
В.
ампе́ р-ва́ гі
Т.
ампе́ р-ва́ гамі
М.
ампе́ р-ва́ гах
Крыніцы:
krapivabr2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
апа́ дкі
‘атмасферная вільгаць’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік , множналікавы
мн.
Н.
апа́ дкі
Р.
апа́ дкаў
Д.
апа́ дкам
В.
апа́ дкі
Т.
апа́ дкамі
М.
апа́ дках
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
nazounik2008 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
або́ ймы
‘абрамленне; акружэнне’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік , множналікавы
мн.
Н.
або́ ймы
Р.
або́ ймаў
Д.
або́ ймам
В.
або́ ймы
Т.
або́ ймамі
М.
або́ ймах
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
nazounik2008 ,
piskunou2012 ,
sbm2012 ,
tsblm1996 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)