1.што. Запіхваючы, усунуць куды‑н.; спехам або без разбору палажыць у што‑н. Віцька хуценька сунуў.. [шашку толу] у кішэню, за пазуху ўпхнуў скрутак шнура.Кухараў.
2.каго. Штурхнуўшы, прымусіць увайсці куды‑н. Дзверы адчыніліся са скрыпам, і паліцыянт.. упхнуў у пакой маладую жанчыну.Пестрак.
3.што. Прымусіць узяць, прыняць што‑н. Ніна адмаўлялася [ад гасцінца], але цётка сілаю ўпхнула здор у торбу.Арабей.
4.каго. Паставіць, накіраваць каго‑н. на якую‑н. работу, пасаду і пад. супраць волі. Не лёс, а Васілеўскі зараз упхнуў яго [бацьку] на гарбарню немца Гальдштэйна.Гарэцкі.// Уладкаваць каго‑н. куды‑н. па пратэкцыі. Не прайшоў [сын] у інстытут, На завочны ўпхнулі.Лужанін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
1. Падрыхтаваць зямлю для пасеву; абрабіць. [Дзед:] — Зямлі ў нас няшмат, ды без каня яе не ўробіш.Якімовіч.[Вяргейчык:] — Году не пройдзе — на папялішчах хаты вырастуць... І поле сваё ўробім.Сачанка.Забрукуем вуліцы, зямлю ўробім, як пух, машыны будуць араць і сеяць.Грахоўскі.
2. Вымазаць, упэцкаць у што‑н. Асцярожна пераступалі [людзі] праз пабітую цэглу, у цагляны пыл урабілі шэрыя халаты, рукі.Лынькоў.А можа яшчэ не абсохлі ногі, калі.. [Наста] ўрабіла іх у гразь, падпіхаючы ў рацэ ля спаленага моста калёсы?Пташнікаў.
3. Умацаваць, уставіць куды‑н., у што‑н. Урабіць замок у дзверы.
4. Уплесці вязаннем. Урабіць пяту ў панчоху.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хвалява́нне, ‑я, н.
1. Рух хваль на паверхні вады, гайданне яе. Хваляванне на моры.
2. Нервовае ўзбуджэнне, выкліканае адчуваннем трывогі, радасці і пад. Лабановіч пачуваў лёгкае хваляванне: у гэты дзень твар у твар спаткаецца ён з тымі дзецьмі, якія даручаюцца яму і маральны адказ за якіх ён павінен узяць на сябе.Колас.Адчыніўшы дзверы, .. [Тэкля] з нейкай нецярплівасцю і хваляваннем паглядзела на вароты.Краўчанка.І з хваляваннем кожны з нас Ступіў на бераг запаветны, Дзе вырашаўся ў грозны час У бітвах лёс усёй краіны.Танк.
3.звычайнамн. (хвалява́нні, ‑яў). Масавы рух, пратэст супраць чаго‑н. Хваляванні рабочых у капіталістычных краінах. Сялянскія хваляванні ў царскай Расіі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
éintreten*
1.vi(s)
1) увахо́дзіць
2) надыхо́дзіць
3) уступа́ць (у арганізацыю)
4) адбыва́цца
5) (für A) заступа́цца (за каго-н.)
2.vt
1) уто́птваць;
sich (D) éinen Splítter in den Fuß ~ застрамі́ць нагу́
2) вы́біць (дзверы нагой)
3) разно́шваць (абутак)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
wejść
зак.
1. увайсці; улезці;
2. падняцца; узняцца; узабрацца; ускараскацца;
wejść do łóżka — легчы спаць;
(proszę) wejść! — (калі ласка) заходзьце! (у адказ на стук у дзверы);
wejść do finału спарт. выйсці ў фінал;
wejść w posiadanie czego — стаць уласнікам чаго
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
skrzydło
skrzydł|o
н. крыло;
drzwi o dwu ~ach — двухстворкавыя дзверы;
na ~ach wyobraźni — на крылах фантазіі;
schronić się pod czyje ~a — схавацца пад чыё крыло;
~a kapielusza — палі капялюша;
pędzić jak na ~ach — ляцець (бегчы, гнаць, імчаць), як на крылах
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
наці́снуцьсов.
1.в разн. знач. нажа́ть, надави́ть;
н. на дзве́ры — нажа́ть (надави́ть) на дверь;
н. на кно́пку — нажа́ть (надави́ть) на кно́пку;
н. со́ку — нажа́ть (надави́ть) со́ку;
н. на каго́-не́будзь — нажа́ть (надави́ть) на кого́-л.;
2. (мозоль) натере́ть;
3. (шапку) нахлобу́чить;
◊ н. (на ўсе) кно́пкі — нажа́ть (на все) кно́пки;
н. (на ўсе) педа́лі — нажа́ть (на все) педа́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыгна́цьсов., в разн. знач. пригна́ть; (волной — ещё) приби́ть; (сделать соответствующим по размеру — ещё) подогна́ть;
п. каро́ў з по́ля — пригна́ть коро́в с по́ля;
п. машы́ну ў гара́ж — пригна́ть маши́ну в гара́ж;
хва́ля ~на́ла до́шку да бе́рага — волна́ пригна́ла (приби́ла) до́ску к бе́регу;
п. дзве́ры да вушака́ — пригна́ть (подогна́ть) две́ри к косяку́;
◊ чорт яго́ ~на́ў — чёрт его́ принёс
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
саско́кваць, саско́чыць
1. (скочыць уніз) hinúnterspringen*vi (s) (у напрамку ад таго, хто гаворыць); herúnterspringen*vi (s) (у напрамку да таго, хто гаворыць);
саско́кваць з ло́жка aus dem Bett spríngen*;
саско́кваць з трамва́я von der Stráßenbahn (áb)springen*;
2. (зваліцца з чаго-н.) ábspringen*vi (s), lósspringen*аддз.vi (s), lósgehen*аддз.vi (s);
дзве́ры саско́чылі з заве́с die Tür ging aus den Ángeln
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
припере́тьсов., в разн. знач. прыпе́рці;
припере́ть дверь прыпе́рці дзве́ры;
припере́ть до́ску к стене́ прыпе́рці до́шку да сцяны́;
толпа́ припёрла нас к забо́ру нато́ўп прыпёр нас да пло́та;
он припёр к нам за пять киломе́тровгруб., прост. ён прыпёр да нас за пяць кіламе́траў;
це́лый мешо́к припёр на себе́груб., прост. цэ́лы мяшо́к прыпёр на сабе́;
◊
припере́ть к стене́ прыпе́рці да сцяны́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)