манты́са

(лац. mantissa = прыбаўка, дабаўленне)

мат. дробавая частка дзесятковага лагарыфма.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

скаля́рны

(лац. scalaris = ступеньчаты)

мат. які вызначаецца толькі лікавым значэннем.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

трансфіні́тны

(ад транс- + фінітны)

мат. які знаходзіцца за межамі канечнага.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

адназна́чны

1. (тождественный) однозна́чный, однозна́чащий;

2. мат. (обозначаемый одной цифрой) однозна́чный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

падо́бнасць ж. подо́бие ср.;

каэфіцые́нт ~ці многавуго́льнікаў — мат. коэффицие́нт подо́бия многоуго́льников

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пры́зма ж., мат., физ. при́зма;

◊ праз ~му — (чаго) сквозь при́зму (чего)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

скарача́льны

1. мат. сократи́мый;

~ныя лі́кі — сократи́мые чи́сла;

2. физиол. сократи́тельный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

mat

I м. шахм.

мат;

szach i mat — шах і мат;

dać komu ~a — паставіць каму мат

II mat {, ~u}

м. разм. матавасць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

ПАГАРЭ́ЛАЎ (Аляксей Васілевіч) (н. 3.3.1919, г. Кароча Белгародскай вобл., Расія),

украінскі матэматык. Акад. Рас. АН (1976; чл.-кар. 1960) і АН Украіны (1961; чл.-кар. 1951). Скончыў Харкаўскі ун-т (1941) і Ваенна-паветр. інж. акадэмію імя М.​Я.​Жукоўскага (1945). У 1947—60 у Харкаўскім ун-це, у 1959—60 заг. аддзела Ін-та матэматыкі АН УССР, з 1960 заг. аддзела Фіз.-тэхн. ін-та нізкіх т-р АН УССР (Харкаў). Навук. працы па асновах геаметрыі, тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў, пабудове поўнай тэорыі выпуклых паверхняў, даследаваннях выгінанняў паверхняў, стварэнні і выкарыстанні геам. метадаў пры вывучэнні дэфармацый тонкіх абалонак. Поўнасцю рашыў чацвёртую праблему Гільберта. Ленінская прэмія 1962. Дзярж. прэміі СССР 1950 і УССР 1973. Міжнар. прэмія імя М.​І.​Лабачэўскага АН СССР 1959.

Тв.:

Основания геометрии. 3 изд. М., 1968;

Четвертая проблема Гильберта. М., 1974;

Многомерная проблема Минковского. М., 1975;

Многомерное уравнение Монжа-Ампера... М. 1988.

Літ.:

А.​В.​Погорелов // Успехи мат. наук. 1999. Т. 54, вып. 4.

А.В.Пагарэлаў.

т. 11, с. 476

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАПКО́ВІЧ (Пётр Фёдаравіч) (5.4.1887, г. Брэст — 3.4.1946),

расійскі вучоны ў галіне караблебудавання. Чл.-кар. АН СССР (1933). Інжынер-контр-адмірал (1940). Скончыў Пецярб. політэхн. ін-т (1911) і Марское інж. вучылішча ў Кранштаце (1912). З 1911 у ВМФ. У 1912—29 на Балтыйскім суднабуд. з-дзе. З 1920 у Ваенна-марской акадэміі (з 1934 нач. кафедры), з 1930 у Ленінградскім караблебуд. ін-це, у 1932—34 у Ленінградскім ун-це. Навук. працы па матэматыцы, тэорыі карабля, буд. механіцы карабля і падводнай лодкі, тэорыі пругкасці і інш. Пад яго кіраўніцтвам спраектавана і пабудавана некалькі тыпаў падводных лодак, надводных ваен. караблёў і гандл. суднаў. Дзярж. прэмія СССР 1946.

Тв.:

Строительная механика корабля. Ч. 1—2. М.; Л., 1941—47.

Літ.:

Гусак А.А., Гусак Е.А. П.​Ф.​Папкович: (К 100-летию со дня рождения) // Весці АН БССР. Сер. фіз.-мат. навук. 1987. № 5;

Воспоминания о П.​Ф.​Папковиче. Л., 1984.

Б.​Дз.​Далгатовіч.

П.Ф.Папковіч.

т. 12, с. 64

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)