ружа́нец, -нца м., церк. чётки ед. нет;
◊ ні да та́нца, ні да ружа́нца — ни бо́гу све́чка, ни чёрту кочерга́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шэ́лег м., уст. полу́шка ж.;
◊ не мець ні ~га — не име́ть ни полу́шки;
ні на ш. — ни на грош
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Няво́шта (нево́што) ’нічога, жыве абы-як’ (Нас.), сюды ж таксама няўвошта («Энеіда навыварат»). З не + ва (ўва) ‑што, параўн. ст.-бел. ни в што ’у нішто’ і нівошта ’нічога’: Яму нівошта! (Бяльк.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
не́рат м., рыб. мерёжа ж.; ве́рша ж.;
◊ папа́ўся (тра́піў) у н. — ні ўзад ні ўпе́рад — посл. ни туда́ ни сюда́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свярбе́ць несов. зуде́ть, чеса́ться;
◊ ру́кі ~бя́ць — ру́ки че́шутся;
язы́к ~бі́ць — язы́к че́шется;
ні ~бі́ць ні балі́ць — ни хо́лодно ни жа́рко
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Ні́веч (нивичь) ’нішто, нікчэмнасць’: въ нивичь пошло (Нас.), укр. невіч ’тс’, нівець ’тс’: пішло в нівець. Відаць, запазычана з польск. арх. niwecz ’у нішто’, звычайна wniwecz, wniwec ’тс’, што са спалучэння *пі иъ іь літаральна ’ні ў вошта’ (*čъ — старая форма наз. він. скл., гл. што); пра запазычанне сведчыць незвычайная вакалізацыя прыназоўніка *иъ, параўн. у ст.-бел. в ни ве што (з паўтарэннем прыназоўніка) побач ни в што (XV ст., Карскі 2–3, 215), а таксама ўкраінская форма з «мазурэннем» (ц замест ч). Параўн. Брукнер, 364; Махэк₂, 399; ESSJ SG, 2, 489. Гл. таксама нявечыць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гугу́ / ни гугу́ разг., в знач. сказ. ні мур-мур.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпрэ́чваць несов., разг. отстраня́ть; удаля́ть; отправля́ть ни с чем
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адпрэ́чыць сов., разг. отстрани́ть; удали́ть; отпра́вить ни с чем
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
взад нареч., разг. / взад и вперёд уза́д і ўпе́рад; сюды́ і туды́;
ни взад ни взад ні ўзад ні ўпе́рад; ні сюды́ ні туды́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)