чуццё, ‑я, н.

1. Здольнасць жывёл адшукваць што‑н. пры дапамозе органаў пачуццяў, пераважна нюхам. Чуццё падказвае.. [бабраняці], што вада знаходзіцца параўнальна недалёка, і яно імкліва накіроўваецца ў бок канала. В. Вольскі.

2. перан. Здольнасць чалавека заўважаць, угадваць, разумець што‑н. Прафесійнае чуццё. □ [Шыковіч:] — Скажыце, Сербаноўскі, па-чалавечы шчыра: а што вы думаеце, пазнаёміўшыся са справай Савіча? Што падказвае вам чуццё старога чэкіста? Шамякін. Прафесійным чуццём Тышкевіч здагадаўся, што хлопец гэты вельмі падабаўся настаўніцам за свой лагодны характар. Асіпенка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

га́ма1

(фр. gamme, ад гр. gamma = трэцяя літара грэчаскага алфавіта)

1) паслядоўны рад музычных гукаў, які павышаецца або паніжаецца ў межах адной ці некалькіх актау (напр. мажорная г.);

2) перан. характар суадносін аднародных, але разнастайных па зменлівасці з’яў, якасцей (напр. г. фарбаў, г. пачуццяў).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

гу́мар

(польск. humor, ад лац. humor = вільгаць як адна з арганічных сіл, што паводле даўнейшых уяўленняў вызначалі характар, тэмперамент чалавека)

1) лёгкая незласлівая насмешка;

2) мастацкі прыём у творах літаратуры і мастацтва, заснаваны на паказе чаго-н. у камічнай, дабрадушна-смешнай форме (сатыра і г.).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Даба́ ’час’ (Раст.), до́ба ’пара, суткі’ (Байк. і Некр.). Параўн. рус. дыял. до́ба́, укр. доба́, польск. doba, чэш. doba, славац. doba, балг. до́ба, макед. доба, серб.-харв. до̏ба (н. р.!), славен. dóba. Прасл. *doba ’тс’. Лічыцца роднасным з літ. dabà ’прырода, уласцівасць, характар’, dabar̃ ’цяпер’, лат. daba ’від, характар’, гоц. gadaban ’падыходзіць’ і г. д. (гл. Фасмер, 1, 520). Думаць, што ў гэтым слове калісьці была аснова на ‑r‑ (н. р.), дакладней, гетэраклітычная аснова на ‑r/n‑ (і.-е. *dhabhr̥/‑nos). Сюды адносіцца і слав. *dobrъ ’добры і г. д.’ Гл. яшчэ Траўтман, 42–43; Бернекер, 1, 203–204; Махэк₂, 121–122; Слаўскі, 1, 150. Булыка (Запазыч., 98) ставіць пытанне аб тым, што ст.-бел. доба ’час, пара’ запазычана з польск. мовы. Няясна, якая матывацыя ў яго меркаваннях. Фармальна няма ніякіх прыкмет запазычання, таму пытанне застаецца адкрытым.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

uneven

[ʌnˈi:vən]

adj.

1) няро́ўны (пра паве́рхню); няпро́сты, крывы́ (пра лі́нію)

2) няро́ўны, нерэгуля́рны, неўраўнава́жаны

uneven temper — неўраўнава́жаны хара́ктар

3) няцо́тны (пра лік)

The numbers 27 and 9 are uneven numbers — Лі́кі 27 і 9 — няцо́тныя лі́кі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

unmask

[ʌnˈmæsk]

v.t.

1) здыма́ць ма́ску

The guests unmasked at midnight — Апо́ўначы го́сьці паздыма́лі ма́скі

2) Figur. зрыва́ць ма́ску; выкрыва́ць запра́ўдны хара́ктар

to unmask a hypocrite — вы́крыць крываду́шніка

3) дэмаскава́ць

to unmask a battery — вы́даць прысу́тнасьць гарма́таў

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

weak

[wi:k]

adj.

1) слабы́, нямо́цны

a weak foundation — слабы́ падму́рак

2) слабы́, кво́лы, няду́жы; хі́лы

a weak old man — кво́лы стары́ чалаве́к

a weak character — слабы́ хара́ктар

weak coffee — слаба́я ка́ва

a weak candidate — слабы́ кандыда́т

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

установи́вшийся

1. прич. які́ (што) устанаві́ўся; які́ (што) усталява́ўся; які́ (што) нала́дзіўся; які́ (што) скла́ўся; які́ (што) сфармірава́ўся; які́ (што) вы́працаваўся; см. установи́ться;

2. прил. ста́лы; (получивший устойчивость) усталява́ны, усто́йлівы;

установи́вшиеся це́ны ста́лыя (усталява́ныя) цэ́ны;

установи́вшийся хара́ктер ста́лы хара́ктар.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Кра1 ’шарош, крыгі’ (Сл. паўн.-зах.). Ст.-рус. кра ’тс’, польск. kra, чэш. kra, славац. kra ’тс’. Параўн. крыга (гл.). Прасл. jьkra/bkra. Аднак гэта рэканструкцыя мае ўмоўны характар, бо толькі абмежаваная колькасць славянскіх моў фіксуе даную лексему. Адсутнасць паўднёваславянскіх адпаведнікаў таксама сведчыць супраць рэканструкцыі (параўн. Слаўскі, 3, 42).

Кра2 ’ікра (жаб’я)’ (Сл. паўн.-зах.). Гл. ікра 1.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Гармані́сты ’гарманіст’ (Шат., Касп., Сцяшк.). Параўн. рус. гармони́ст. Да гармонь (гл.). Цікавым тут з’яўляецца словаўтваральны тып на ‑істы, які, паводле Мартынава (Лекс. балтызмы, 25), узнік на аснове суфікса катэгорыі nomina agentis ‑tajь з далейшым упадабленнем да суфіксацыі прыметнікаў на ‑істы (сляды балтыйскага ўплыву, паводле Мартынава, тут носяць вельмі апасродкаваны характар). У літаратурнай мове — гарманіст (БРС, таксама Сцяшк.); параўн. і рус. гармони́ст.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)