про́ба, ‑ы,
1.
2. Невялікая частка чаго‑н., узятая для праверкі, вызначэння якасці.
3. Колькасць вагавых частак высакароднага металу, якая змяшчаецца ў пэўнай колькасці вагавых долей сплаву, а таксама кляймо, якое абазначае гэту колькасць, на вырабах з высакароднага металу.
4. Выпрабаванне.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прылі́ў, ‑ліву,
1.
2. Перыядычны пад’ём узроўню акіяна, мора.
3. Паяўленне каго‑, чаго‑н. у вялікай колькасці; прыток.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пры́ступ, ‑у,
1.
2. Момант абвастрэння, узмацнення якой‑н. хваробы, хваравітая з’явы.
3. Атака, штурм.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разма́х, ‑у,
1.
2. Велічыня хістання, вагання якога‑н. цела; амплітуда.
3. Адлегласць паміж крайнімі пунктамі чаго‑н. разгорнутага, распасцёртага, разнятага.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПАЎСТА́ННЕ 1830—31
нацыянальна-вызваленчае паўстанне за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772. Выклікана парушэннямі з боку царызму аўтаноміі Каралеўства Польскага і польскай канстытуцыі 1815, паступовай ліквідацыяй дзяржаўнасці і аўтаноміі Польшчы, намаганнем шляхты Беларусі і Літвы аднавіць дзяржаўнасць і свае
У
Пасля П. царскі ўрад скасаваў канстытуцыю 1815 і ўвёў Арганічны статут Каралеўства Польскага, які пазбаўляў Польшчу дзяржаўнасці і аўтаноміі. Указам ад 19.10.1831 на Беларусі, Літве і Правабярэжнай Украіне пачаўся разбор шляхты і перавод значнай яе часткі ў аднадворцы. У 1832 створаны Асобы Камітэт па справах заходніх губерняў, скасавана
Літ.:
Смит Ф. История польского восстания и войны 1830—1831
Шпілеўскі І.Т., Бабровіч Л.А. Сінхраністычная табліца падзей паўстання на Беларусі, Літве і Польшчы ў 1830—1831
Sokołowski A. Dzieje powstania listopadowego. Wiedeń, 1907;
A.Z. Wojna na Litwie w roku 1831. Kraków, 1913;
Tokarz W. Wojna polsko-rosyjska 1830 і 1831. Warszawa, 1994.
А.П.Грыцкевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гульня́, ‑і;
1.
2. Занятак з мэтай забавы, адпачынку і пад., звычайна заснаваны на пэўных умовах, правілах.
3. Камплект неабходных прадметаў для таго, каб іграць у якую‑н. гульню.
4.
5. Хуткая змена колераў, святла і пад.
6. Наўмысныя дзеянні для дасягнення якой‑н. мэты; тайныя замыслы, інтрыгі.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́клікаць, ‑клічу, ‑клічаш, ‑кліча;
1. Папрасіць, прапанаваць з’явіцца куды‑н.
2.
3. З’явіцца прычынай узнікнення чаго‑н., з’явіцца прычынай чаго‑н.
•••
выкліка́ць, ‑а́ю, ‑а́еш, ‑а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адлюстрава́нне, ‑я,
1.
2. Адбітак прадмета на гладкай люстранай паверхні.
3. Тое, што ўвасабляецца, выяўляецца ў мастацкіх вобразах, малюнках і пад.
4. Тое, што з’яўляецца вонкавым выяўленнем чаго‑н.; адбітак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паслу́га, ‑і,
1.
2.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кла́дка, ‑і,
1.
2. Частка якой‑н. пабудовы, зложанай з цэглы, каменю.
3. Дошка, палена або некалькі пален, пакладзеныя для пераходу цераз раку, балота, гразкае месца і пад.
4. Невялікі драўляны памост на рэчцы, возеры і пад. для чэрпання вады і паласкання бялізны.
5. Адкладванне яец (у насякомых).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)