натрэ́ сці , -расу́ , -расе́ ш, -расе́ ; -расём, -расяце́ , -расу́ ць; -ро́ с, -рэ́ сла і -расла́ , -рэ́ сла і -расло́ ; -расі́ ; -рэ́ сены; зак.
1. чаго . Трасучы што-н. , здабыць у нейкай колькасці.
Н. груш.
2. чаго . Растрэсці частку чаго-н. , неакуратна перавозячы або пераносячы.
Н. сена на дарогу.
3. чаго . Пра кармы для жывёлы: трасучы, змяшаць.
4. безас. , каго . Стаміць, намучыць трасянінай (разм. ).
Натрэсла дзяцей за дарогу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыці́ шыць , -і́ шу, -і́ шыш, -і́ шыць; -і́ шаны; зак.
1. што . Зрабіць менш чутным; прыпыніць работу (матора), прыглушыць.
П. радыёпрыёмнік.
П. матор.
2. што . Запаволіць (рух, хаду і пад. ).
Аўтамабіль прыцішыў ход.
П. хаду.
3. перан. , што . Паслабіць, суцішыць (якое-н. пачуццё, адчуванне; разм. ).
П. боль.
4. каго-што . Заспакоіць, суняць (разм. ).
П. дзяцей .
|| незак. прыці́ шваць , -аю, -аеш, -ае і прыціша́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазакрыва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е; -а́ ны; зак.
1. каго-што . Закрыць, накрыць чым-н. усіх, многіх або ўсё, многае.
П. дзяцей коўдрамі.
2. што . Скласці што-н. разгорнутае — пра ўсё, многае.
П. парасоны.
3. што . Закрыць, спыніць доступ куды-н. ва ўсіх, многіх напрамках.
П. усе дарогі ў горад.
4. што . Спыніць дзейнасць асобных або многіх устаноў, прадпрыемстваў.
Увечары магазіны пазакрывалі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
надзялі́ ць , -дзялю́ , -дзе́ ліш, -дзе́ ліць; -дзе́ лены; зак. , каго-што кім-чым.
1. Даць у асабістае карыстанне, выдзеліць як долю.
Н. зямлёю.
2. Даць як гасцінец, падарунак, падарыць.
Н. дзяцей цукеркамі.
3. перан. Адарыць каго-н. якімі-н. якасцямі (сілай, здольнасцямі і пад. ).
Н. вялікай сілай волі.
Н. уладай.
|| незак. надзяля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. надзе́ л , -у, м. і надзяле́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Famí li¦e f -, -n сям’я́ , радзі́ на;
das liegt in der ~ гэ́ та сяме́ йная [фамі́ льная] ры́ са;
é ine ~ gründen заве́ сці сям’ю́ ;
é ine ~ há ben мець дзяце́ й
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
amuse
[əˈmju:z]
v.t.
1) забаўля́ ць, весялі́ ць
2) займа́ ць
The new toys amused the children — Но́ выя ца́ цкі забаўля́ лі дзяце́ й
3) сьмяшы́ ць
You amuse me — Вы сьме́ шыце мяне́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
rzeź
1. зарэз, забой;
rzeź bydła — забой жывёлы;
2. разня; збіванне;
rzeź niewiniątek — вынішчэнне бязвінных дзяцей ; забіванне немаўлят
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
kilkoro
зборн. некалькі (3-10);
kilkoro dzieci — некалькі дзяцей ;
złożyć chustkę w kilkoro — скласці хустку ў некалькі столак
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Прыло́ нне , прыло́ нак ’лона; калені; месца (для дзяцей ) на каленях’ (Нас. , Байк. і Некр. ); таксама сюды ж прыло́ нне ’аб’ём, абхват рукамі; мера пры куплі-продажы’ (Нас. , Інстр. 3). Прыставачна-суфіксальнае ўтварэнне ад ло́ на ’грудзі; чэрава; калені; ахапак, бярэмя’ (гл.) < прасл. *lono , якое ўжо мела як гэтыя, так і семантычна блізкія значэнні (ЭССЯ , 16, 32–35).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мэма 1 ’няўдачнік, маўчун’, ’гультай’ (ігн. , барыс. , Сл. ПЗБ ). Балтызм. Параўн. літ. mėmá , mėmė́ ’зявака, маўчун’ (Грынавяцкене і інш., Liet. term. , 183).
Мэма 2 ’вош’ (шчуч. , Сл. ПЗБ ). Балтызм. Параўн. літ. mū̃mas ’вош’ (Грынавяцкене, там жа, 3, 83).
Мэма 3 ’баба, якой палохаюць дзяцей ’ (РБС ₂, 1, 76). Балтызм. Параўн. літ. mėmė́ ’ціхі, павольны, маўклівы’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)