Verbum

Mensch m -en, -en

1) чалаве́к, асо́ба; чалаве́чы род, лю́дзі;

víele ~en мно́га людзе́й;

jéder ~ любы́ [ко́жны] чалаве́к;

ein ~ von Formát незвыча́йная [выда́тная] асо́ба;

~en gúten Wíllens лю́дзі до́брай во́лі;

ein únfertiger ~ няста́лы чалаве́к

2) разм. у звароце ~! чалаве́ча!, бра́це!;

~, was machst du (da)? ты, што ты там ро́біш?;

~, was soll das? паслу́хай, што (гэ́та) зна́чыць?;

◊

únter die ~en kómmen* быць [знахо́дзіцца] у грама́дстве [сяро́д людзе́й]

ríchtig

1. a

1) слу́шны, пра́вільны, дакла́дны, сапра́ўдны;

ein ~er Zéitpunkt зру́чны мо́мант;;

du hast das Ríchtige getróffen ты папа́ў у кро́пку

2) сапра́ўдны;

er ist ein ~er Spórtler ён сапра́ўдны спартсме́н

3) адпаве́дны, сапра́ўдны, справядлі́вы (пра цану і г.д.)

2. adv пра́вільна; на са́май спра́ве;

ganz ~ зусі́м [ца́лкам] пра́вільна;;

es war ~ nett гэ́та было́ ве́льмі мі́ла [прые́мна];;

~ máchen разм. апла́чваць (рахунак);;

~ stéllen папраўля́ць, удакладня́ць

Salz n -es, -e

1) соль;

~ in die Súppe tun* пасалі́ць суп

2) соль, дасці́пны вы́раз;

◊

éine Réde óhne ~ und Schmalz шэ́рая [ну́дная] прамо́ва;

bei j-m (noch) éinen Schínken im ~ (líegen) háben разм. мець свой раху́нак з кім-н.;

das ist für ihn ~ auf die Wúnde гэ́та яму́ як соль на ра́ну [як хрэн у во́чы];

er liegt tüchtig im ~ разм. ён тра́піў у бяду́ [у нялёгкае стано́вішча]

Scháden m -s, Schäden

1) шко́да;

~ bríngen* [zúfügen, ánrichten, stíften] прыно́сіць [рабі́ць] шко́ду;

das geréicht ihm zum ~ гэ́та яму́ на шко́ду

2) стра́та;

den ~ ersétzen пакры́ць стра́ту;

für den ~ gúthaben (аддз.) [bürgen, háften] гарантава́ць пакрыццё [кампенса́цыю] на вы́падак стра́ты;

~ (er)léiden* цярпе́ць стра́ты;

~ trágen* не́сці стра́ты;

◊

durch ~ wird man klug ≅ на памы́лках ву́чацца

3) мед. пашко́джанне;

sich (D) ~ tun* пашко́дзіць сабе́ што-н., пара́ніць сябе́

4) пашко́джанне, пало́мка, разбурэ́нне

überráschen vt (mit D, durch A)

1) здзіўля́ць, ура́жваць (чым-н.);

ich war aufs ángenehmste überráscht гэ́та было́ для мяне́ прые́мнай нечака́насцю;

er überráschte uns durch séinen Besúch яго́ візі́т быў для нас нечака́насцю;

ich lásse mich gern ~ я люблю́ сюрпры́зы

2) заспе́ць зняна́цку;

j-n bei fríscher Tat ~ заспе́ць каго́-н. на ме́сцы злачы́нства

3) вайск. ашаламі́ць, нане́сці нечака́ны ўда́р

Übersicht f -, -en

1) агля́д (über A – чаго-н.);

éine ~ über etw. gében* даць агля́д чаго́-н.

2) від (über A – на што-н.)

3) гарызо́нт, кругагля́д;

éine gewísse ~ háben мець пэўны [даво́лі шыро́кі] кругагля́д;

es fehlt ihm an ~ у яго́ ву́зкі кругагля́д;

sich (D) éine ~ verscháffen скла́сці сабе́ (агу́льнае) уяўле́нне (аб чым-н.);

die ~ verlíeren* згубі́ць [стра́ціць] арыента́цыю;

die ~ ist erschwért гэ́та абцяжа́рвае [ускладня́е] арыента́цыю

wáchsen* I vi (s)

1) расці́;

sich (D) den Bart ~ lássen* адпусці́ць бараду́

2) расці́, узраста́ць, павялі́чвацца;

die Árbeit wächst éinem únter den Händen рабо́ты стано́віцца ўсё больш;

die Árbeit wächst mir über den Kopf у мяне́ рабо́ты па го́рла

3):

er ist díeser Sáche (D) nicht gewáchsen гэ́та яму́ не па плячу́;

sie wáren einánder gewáchsen яны́ былі́ ва́ртыя адзі́н аднаго́ [не ўступа́лі адзі́н аднаму́]

Werk n -(e)s, -e

1) спра́ва, рабо́та;

das war sein ~ гэ́та было́ спра́вай яго́ рук;

ans ~ [zu ~e] géhen*, sich ans ~ máchen прыма́цца [бра́цца] за спра́ву [за рабо́ту];

etw. ins ~ sétzen арганізава́ць, ажыццяві́ць што-н.;

am ~(e) sein працава́ць над чым-н.; быць у дзе́янні (аб якіх-н. сілах)

2) пра́ца, твор;

gesámmelte ~e збор тво́раў;

◊

das ~ lobt den Méister спра́ва ма́йстра хва́ліць

3) заво́д

4) механі́зм

zúkommen* vi (s)

1) падыхо́дзіць;

auf j-n ~ падысці́ да каго́-н.

2) падыхо́дзіць (рабіць што-н.);

es kommt Íhnen nicht zu Вам гэ́та не падыхо́дзіць [не нале́жыць] (рабіць)

3) нале́жаць;

díeses Geld kommt euch zu гэ́тыя гро́шы нале́жаць вам;

j-m etw. ~ lássen* даста́віць каму́-н. што-н.; саступі́ць каму́-н. што-н.;

j-m ärztliche Behándlung ~ lássen* ака́зваць каму́-н. медыцы́нскую дапамо́гу