расплы́сціся і расплы́цца, ‑плывуся, ‑плывешся, ‑плывецца; ‑плывёмся, ‑плывяцеся;
1.
2.
3.
4.
5.
6. Пра праяўленне дабрадушнай усмешкі на твары.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расплы́сціся і расплы́цца, ‑плывуся, ‑плывешся, ‑плывецца; ‑плывёмся, ‑плывяцеся;
1.
2.
3.
4.
5.
6. Пра праяўленне дабрадушнай усмешкі на твары.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пазіра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Накіроўваў позірк куды‑н., на каго‑, што‑н.; глядзець.
2. Час ад часу глядзець на каго‑, што‑н., куды‑н.
3. Адносіцца нейкім чынам да каго‑, чаго‑н.
4.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схілі́цца, схілюся, схілішся, схіліцца;
1. Нахіліцца, нагнуцца.
2. Узяць кірунак, павярнуць да якіх‑н. межаў (часавых або прасторавых).
3. Аддаць перавагу якой‑н. думцы, перакананню і пад.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хоць
1. (нават; калі жадаеце) sogár, selbst, méinetwegen, von mir aus; wenn Sie wóllen;
вы мо́жаце трыма́ць гэ́тую кні́гу хоць
хоць цяпе́р méinetwegen sofórt;
хоць сёння, хоць за́ўтра ob héute, ob mórgen;
2. (прынамсі) wenn auch nur, nur, wénigstens; doch;
калі́ не мне, то хоць майму́ бра́ту wenn (schon) nicht für mich, dann wénigstens für méinen Brúder;
на гэ́та мне трэ́ба хоць два дні dafür bráuche ich wénigstens zwei Táge;
3. obwóhl, obschón, obgléich, wenn auch;
хоць і по́зна, але́ ж я прыйду́ ich komme, obwóhl es spät ist;
4.:
хоць бы wenn … doch (+
хоць бы ён хутчэ́й прыйшо́ў wenn er doch schnéller käme;
хоць забі́, не ве́даю
хоць куды́!
мо́кры, хоць вы́круці
яму́ хоць бы што
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
АСТРАНО́МІЯ (ад астра... +
навука пра рух, будову, паходжанне і развіццё
Астраномія ўзнікла ў глыбокай старажытнасці з практычных патрэб чалавецтва. Рух Месяца, планет і сузор’яў дапамагаў вызначаць прамежкі часу і змены пораў года, весці каляндар, арыентавацца на мясцовасці. Практычны характар
У 18 —
Літ.:
Бакулин П.М., Кононович Э.В., Мороз В.И. Курс обшей астрономии. 5 изд. М., 1983;
Мартынов Д.Я. Курс обшей астрофизики. 4 изд. М., 1988;
Климишин И.А. Астрономия наших дней. 3 изд. М., 1986;
Паннекук А. История астрономии:
А.А.Навіцкі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
из-за предлог с
1. (при обозначении действия или движения откуда-л.) з-за (каго, чаго);
смотре́ть из-за две́ри глядзе́ць з-за дзвярэ́й;
прие́хал из-за мо́ря прые́хаў з-за мо́ра;
из-за ту́чи вы́плыла луна́ з-за хма́ры вы́плыў
встать из-за стола́ уста́ць з-за стала́;
2. (по причине, по вине кого-, чего-л.) праз (каго, што), за (што і чым), па (чым), з прычы́ны (чаго), з-за (чаго);
из-за тебя́ мы опозда́ли праз цябе́ мы спазні́ліся;
из-за отсу́тствия за адсу́тнасцю, з прычы́ны адсу́тнасці;
из-за сла́бости па сла́басці, з прычы́ны сла́басці;
из-за дождя́ отъе́зд не состоя́лся з-за дажджу́, з прычы́ны дажджу́ ад’е́зд не адбы́ўся;
3. (ради) дзе́ля (каго, чаго);
из-за куска́ хле́ба дзе́ля кава́лка хле́ба.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
przez
1. цераз; праз;
2. на працягу; цягам;
3. па, праз; з;
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
сцюдзёны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае нізкую ці адносна нізкую тэмпературу; халодны (пра паветра, вецер і пад.).
2. Звязаны з адчуваннем холаду, з уяўленнем аб холадзе.
3. Які не вылучае цяпла; не выклікае адчування цяпла (пра
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
содержа́ние
1. (действие) утрыма́нне, -ння
2. (иждивение) утрыма́нне, -ння
содержа́ние семьи́ утрыма́нне сям’і́;
име́ть на содержа́нии мець на ўтрыма́нні;
3. (довольствие) забеспячэ́нне, -ння
о́тпуск без сохране́ния содержа́ния во́дпуск без захава́ння забеспячэ́ння (пла́ты);
получи́ть ме́сячное содержа́ние атрыма́ць ме́сячную пла́ту (пла́ту за
4. (сущность, смысл) змест,
содержа́ние докла́да змест дакла́да;
диалекти́ческое еди́нство фо́рмы и содержа́ния
5. (количество чего-л.) ко́лькасць, -ці
содержа́ние са́хара в свёкле ко́лькасць цу́кру ў бурака́х;
руда́ с бога́тым содержа́нием бага́тая руда́;
6. (состав) склад, -ду
содержа́ние спла́ва склад (саста́ў) спла́ву;
7. (оглавление) змест,
содержа́ние журна́ла напеча́тано на пе́рвой страни́це змест часо́піса надрукава́ны на пе́ршай старо́нцы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
каці́цца 1, качу́ся, ко́цішся, ко́ціцца;
1. Верцячыся, рухацца ў адным напрамку (пра што‑н. круглае, шарападобнае).
2. Ехаць, пасоўвацца (пра сродкі перамяшчэння на колах).
3. Цячы, струменіцца (пра ваду і пад.).
4. Плаўна рухацца па небасхіле.
5.
каці́цца 2, ко́ціцца;
Нараджаць дзіцянят (пра авечку, казу і некаторых іншых жывёл).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)