Паго́ нь ’хуткі рост’ (Сцяшк. Сл. ), погоня ’адросткі’ (ТС ). Да гнаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Суго́ н у фразеалагізме гнаць у сугон ’настойліва неадступна прымушаць’ (Янк. БФ ), ’пагоня’, суго́ н‑паго́ н ’тс’ (Гарэц. ), суго́ н ’месца павароту плуга’ (лельч. , Лекс. Бел. Палесся ), ’сцяжынка, пратоптаная жывёлай’ (слаўг. , Яшк. ). Рус. дыял. (паўн. ) суго́ н ’пагоня’; ад су- і гон < гнаць ; гл. Фасмер , 3, 793.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пражану́ ць ’выгнаць, прагнаць’ (Др.-Падб. ), ’прагнаць (смагу, голад)’ (Ян. ). Гл. жэнуць , гнаць .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
шасэ́ 2
(фр. pas chasse, ад chasser = гнаць )
адзін з самых пашыраных рухаў у бальных танцах у выглядзе спалучэння трох слізгаючых падбіваючых крокаў, якія выконваюцца па схеме: крок, прыставіць, крок.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Псю́ рыць ’гнаць ’, прыпсюрыць ’прыгнаць’ (дзярж. , Нар. сл. ). Утварэнне на базе *псюр < польск. psiurz ’псяр’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ме́ сці , мяту́ , мяце́ ш, мяце́ ; мяцём, мецяце́ , мяту́ ць; мёў, мяла́ , мяло́ ; мяці́ ; ме́ цены; незак. , што.
1. Ачышчаць якую-н. паверхню ад смецця, пылу венікам, мятлой, шчоткай і пад.
М. палогу.
М. вуліцу.
2. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). 3 сілай гнаць , пераносіць што-н. з месца на месца.
Вецер мяце лісце.
Пачало м. (безас. ).
|| зак. падме́ сці , -мяту́ , -мяце́ ш, -мяце́ ; -мяцём, -мецяце́ , -мяту́ ць; падмёў, -мяла́ , -мяло́ ; -мяці́ ; -ме́ цены (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дава́ ць , даю́ , дае́ ш, дае́ ; даём, даяце́ , даю́ ць; незак.
1. гл. даць.
2. у знач. часц. дава́ й (це ). У спалучэнні з інф. незак. ці 1 ас. мн. буд. азначае прапанову, запрашэнне зрабіць што-н. разам, сумесна (разм. ).
Давай бегаць.
Давайце паснедаем.
3. у знач. часц. дава́ й . У спалучэнні з інф. незак. служыць для выражэння энергічнага пачатку дзеяння.
Раззлаваўся дзед, адперазаў папружку і давай гнаць падшыванцаў з саду.
Прыбег і д. крычаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
імча́ ць
1. (schnell, mit Wí ndeseile) fá hren* vt [brí ngen* vt ]; tré iben* vt , dahí ntreiben* vt , já gen vt (гнаць – пра вецер і г. д. );
2. гл. імчацца
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Адго́ ны ’маладыя дрэўцы, якія размнажаюцца з пнёў, каранёў’ (Інстр. III) да гнаць . Параўн. гонкі (аб дрэве).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гон , ‑у, м.
1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. гнаць і гнацца.
2. Праследаванне звера на паляванні. Напрамак гону. □ Гэта былі кудлатыя мясцовыя аўчар[кі], лютыя, але няздатныя для гону. Самуйлёнак .
3. Спец. Паводзіны звера ў час шлюбнага перыяду. Перыяд гону лася.
•••
Бабровыя гоны (уст. ) — месца, дзе вадзіліся і лавіліся бабры.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)