1) рабіць стэрыльным, вызваляць ад мікробаў пры дапамозе высокай тэмпературы;
2) рабіць бясплодным.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Вы́валакарус. ’тягостный выход в болезни’ (тлумачэнне Насовіча, Нас. Доп.); параўн. рус.смал.выволакивать с горя ’вызваляць з бяды’. Ад вы́валачыцца ’вылезці, выкараскацца’; параўн. польск.wywlec się ’тс’, семантычная паралель — рус.выва́ливаться ’выздараўліваць’.
Падушыць усіх, многіх або ўсё, многае. Віхрам уляцяць хлопцы-малойцы ноччу ў Ліпкі, перадушаць гітлераўцаў і вызваляць нявольніка.Кавалёў.Калі б я не прачнуўся, воўк мог бы перадушыць палову статка...Ляўданскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
unchain
[ʌnˈtʃeɪn]
v.t.
спуска́ць з ланцуга́; здыма́ць кайданы́; вызваля́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
uwłaszczać
незак.вызваляць з-пад прыгону; распрыгоньваць; разнявольваць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
камісава́ць, ‑сую, ‑суеш, ‑суе; зак. і незак.; каго-што.
Разм.
1. Агледзець (аглядаць) каго‑н. на медыцынскай камісіі для вызначэння стану здароўя. Урачы ўважліва камісуюць дапрызыўнікаў.
2. Вызваліць (вызваляць) на медыцынскай камісіі ад ваеннай службы, работы і пад. па стану здароўя. Камісаваць раненага.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КРЫЖА́НІЧ ((Križanić) Юрый) (каля 1618, Обрх, Славенія — 12.9.1683),
харвацкі рэліг. дзеяч, публіцыст, адзін з папярэднікаў панславізму. Д-р багаслоўя (1642). Каталіцкі свяшчэннік-місіянер. Прапагандаваў ідэю «славянскага адзінства». У 1647 наведаў Маскоўскую дзяржаву. У час другога прыезду ў Маскву (1659) выступаў за унію праваслаўнай і каталіцкай цэркваў, рэліг. аб’яднанне ўсіх слав. народаў пад вяршэнствам рым. папы, палітычнае — рас. цара, намагаўся стварыць штучную агульнаслав. мову; сасланы рас. ўладамі ў г. Табольск (1661—76). У 1678 прыехаў у Вільню і ўступіў у ордэн дамініканцаў. У складзе войска Рэчы Паспалітай дапамагаў вызваляць ад тур. аблогі Вену, каля якой і загінуў. Аўтар тэалагічных, філас., мовазнаўчых і інш. трактатаў, у г.л. «Палітыка» (1663—66), «Тлумачэнне гістарычных прароцтваў» (1674).
Тв.:
Рус.пер. — Политика. М., 1965.
Літ.:
Пушкарев Л.Н. Юрий Крижанич: Очерк жизни и творчества. М., 1984.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
uncage
[ʌnˈkeɪdʒ]
v.t.
1) выпуска́ць з кле́ткі
2) вызваля́ць, выпуска́ць з астро́гу
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Збаўля́ць ’вызваляць, ратаваць’ (Нас.). Рус.избавлять ’тс’, укр.збавляти ’змяншаць, траціць’, параўн. вибаваляти ’ратаваць’, польск.zbawiać ’вызваляць, ратаваць’, ’адабраць’, чэш.zbaviti, славац.zbaviť, славен.izbáviti, серб.-харв.ѝзбављати, балг.изба̀вям, макед.избави. Ст.-слав.избавлꙗти. Ст.-рус.избавляти. Ст.-бел.избавляти, збавляти (Скарына). Параўн. ст.-бел.выбавити (Скарына). Наяўнасць паралельнай формы з вы‑ дае падставу лічыць рус.избавить стараславянізмам (Шанскі, 2, И, 19). Узвышаная семантыка, чаргаванне збавіць — збавляць у карысць ст.-слав., а не польск. паходжання бел. лексемы. Разам з тым нельга выключыць агульнаслав. і прасл. характар лексемы. Jьz‑bav‑i‑ti прэфіксальнае ўтварэнне; bav‑ — каўзатыў да byti. Гл. бавіцца, быць, Саднік-Айцэтмюлер, Handwört., 219–220; БЕР, 2, 16; Саднік-Айцэтмюлер, 1, 101.