КО́ЛАСАЎ (Сяргей Мікалаевіч) (н. 27.12.1921, Масква),

расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст. Нар. арт. Расіі (1977). Нар. арт. СССР (1988). Скончыў Ін-т тэатр. мастацтва ў Маскве (1952). З 1955 на кінастудыі «Масфільм». Дэбютаваў фільмам «Салдацкае сэрца» (1959). Рэжысёр тэлефільмаў «Утаймаванне свавольніцы» (паводле У.​Шэкспіра, 1961), «Кубінская навела» (1962), «Душачка» (паводле А.​Чэхава, 1966), «Свеаборг» (1972), «Памятай імя сваё» (1975, Дзярж. прэмія Расіі 1976), «Назначэнне» (паводле А.​Валодзіна, 1980), «Маці Марыя» (1982), шматсерыйных тэлефільмаў «Выклікаем агонь на сябе» (1964), «Аперацыя «Трэст» (паводле рамана Л.​Нікуліна «Мёртвы зыб», 1968), «Дыялог» (1978), «Раскол» (1993) і інш. Фільмы К. заснаваны на сапраўдных падзеях, для іх характэрна спалучэнне правых момантаў з каментарыямі, інтэрв’ю, рэпартажамі.

т. 8, с. 388

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАСКО́ЎСКІ ТЭА́ТР НА ТАГА́НЦЫ.

Створаны ў 1964 на базе Маскоўскага т-ра драмы і камедыі (арганізаваны ў 1946) і групы выпускнікоў Тэатр. вучылішча імя Б.​Шчукіна як Маскоўскі т-р драмы і камедыі на Таганцы, з 1987 сучасная назва. Маст. кіраўнікі: Ю.​Любімаў (1964—84 і з 1989), А.​Эфрас (1984—87), М.​Губенка (1987—89). Т-р развіваў традыцыі Я.​Вахтангава, У.​Меерхольда, Б.​Брэхта, распрацоўваў новую сцэн. мову, знаходзіў новыя формы сцэн. л-ры (паэт. т-р, т-р прозы, сцэн. публіцыстыка). Спектаклі вызначаліся адкрытым грамадз. пафасам, актыўным кантактам з публікай: «Добры чалавек з Сезуана» Б.​Брэхта (1964), «Дзесяць дзён, якія ўзрушылі свет» паводле Дж.​Рыда, «Антысветы» А.​Вазнясенскага (абодва 1965), «Паслухайце! Маякоўскі», «Пугачоў» С.​Ясеніна (абодва 1967), «Тарцюф» Мальера (1968), «Жывы» паводле Б.​Мажаева (1968, 1989), «А досвіткі тут ціхія...» паводле Б.​Васільева, «Гамлет» У.​Шэкспіра (абодва 1971), «Драўляныя коні» паводле Ф.​Абрамава (1974), «Вішнёвы сад» А.​Чэхава (1975, 1985), «Майстар і Маргарыта» паводле М.​Булгакава, «Дом на набярэжнай» паводле Ю.​Трыфанава (1980), «Паэт Уладзімір Высоцкі» (1981, 1988), «Барыс Гадуноў» А.​Пушкіна (1982, 1989), «На дне» М.​Горкага (1984), «У вайны не жаночы твар» паводле С.​Алексіевіч (1985), «Мізантроп» Мальера (1986), «Маленькія трагедыі» Пушкіна (1989), «Доктар Жывага» паводле Б.​Пастарнака (1993) і інш. У складзе трупы ў розныя гады: І.​Бортнік, У.​Высоцкі, Губенка, А.​Дзямідава, В.​Залатухін, З.​Славіна, В.​Смехаў, С.​Фарада, Л.​Філатаў, Б.​Хмяльніцкі і інш. У 1993 падзяліўся на 2 трупы: Т-р на Таганцы (пад кіраўніцтвам Любімава) і Садружнасць акцёраў Таганкі (пад кіраўніцтвам Губенкі).

т. 10, с. 182

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

патрэ́бнасць ж. Bedürfnis n -ses, -se (у чым-н. nach D); Bedárf m -(e)s (у чым-н. an D);

паво́дле патрэ́бнасці nach Bedárf;

мець патрэ́бнасць Bedárf háben;

задавальня́ць патрэ́бнасць Bedárf décken

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

БУКСІ́РНАЕ СУ́ДНА, буксір (ад галанд. boegseren цягнуць),

самаходнае судна для буксіроўкі баржаў, плытоў і інш. Бываюць: буксіроўшчыкі (перамяшчэнне суднаў з выкарыстаннем троса), штурхачы (перамяшчэнне суднаў штурханнем), кантоўшчыкі (для дапамогі суднам пры швартоўцы да прычала), выратавальнікі (для дапамогі суднам, пацярпелым аварыю). Паводле тыпу рухавікоў можа быць параходам, цеплаходам і электраходам, паводле тыпу рухачоў — вінтавым, колавым, з крыльчатымі рухачамі, паводле месца плавання — рачным, марскім, акіянскім, рэйдавым (партовым).

Да арт. Буксірнае судна. Буксір-штурхач.

т. 3, с. 325

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

карпускуля́рны

(ад карпускула)

які мае адносіны да карпускулы або складаецца з карпускул;

к-ая тэорыя святла — тэорыя, паводле якой святло ўяўляе сабой струмень дробных часцінак рэчыва.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мета-

(гр. meta = пасля, за)

першая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцці «пасля», «за», «цераз», «сярод», «паводле», што паказваюць на змену, пераўтварэнне, перамяшчэнне чаго-н.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

гумара́льны

(ад лац. humor = вільгаць як адна з арганічных сіл, што паводле даўнейшых уяўленняў вызначалі характар, тэмперамент чалавека)

звязаны з вадкасцямі арганізма — кроўю, лімфай, тканкавай вадкасцю.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

ако́рдны

(ад іт. accordo = згода, сугучнасць)

які выконваецца паводле дагавору, здзельны;

а-ая аплата — плата, якая ўстанаўліваецца не за адпрацаваны час, а за аб’ём выкананай работы.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

сіф

[англ. cif, ад c(ost) = цана + i(nsurance) = страхаванне + f(reight) = фрахт]

умова продажу тавару, паводле якой у цану ўключаюцца выдаткі па страхоўцы і перавозцы.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

трансцэндэнталі́зм

(с.-лац. transcendentalis, ад лац. transcendens, -ntis = які выходзіць за межы)

ідэалістычнае філасофскае вучэнне, паводле якога апрыёрныя формы свядомасці папярэднічаюць вопыту і з’яўляюцца яго ўмовамі.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)