панталы́ к , -у, м. (разм. ).
У выразах: збіцца з панталыку —
1) збянтэжыцца, зблытацца, страціць разуменне ;
2) пачаць весці няправільны спосаб жыцця;
збіць з панталыку —
1) выклікаць замяшанне, заблытаць;
2) прымусіць адступіць ад правільных думак, меркаванняў; штурхнуць на што-н. нядобрае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
інса́ йт
(англ. insight = разуменне )
акт непасрэднага зразумення ў інтуітывістычнай тэорыі пазнання.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
успрыма́ нне н. Wá hrnehmung f -, -en; Á uffassung f -, -en (разуменне )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
взаи́ мный узае́ мны;
взаи́ мный зало́ г грам. узае́ мны стан;
взаи́ мное понима́ ние узае́ мнае разуме́ нне .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
узаемаразуме́ нне , ‑я, н.
Узаемнае разуменне і згода. У сям’і пануе лад і ўзаемаразуменне. □ Перагаворы праходзілі ў сяброўскай атмасферы і ў духу ўзаемаразумення. «Звязда» .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ГАСТРАНО́ МІЯ (ад гастра... + грэч. nomos закон),
1) агульная назва харч. прадуктаў высакаякаснага прыгатавання, пераважна закусачных.
2) Разуменне далікатнасці кулінарнага майстэрства, вытанчанасць, далікатны густ у ежы.
т. 5, с. 84
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
понима́ ние разуме́ нне , -ння ср. ;
э́ то вы́ ше моего́ понима́ ния гэ́ та вышэ́ й майго́ разуме́ ння;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чле́ нства , ‑а, н.
Удзел у арганізацыі, таварыстве, саюзе і пад. на правах члена (у 3 знач.); званне члена такой арганізацыі. Ленінскае разуменне членства ў партыі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КАНЦЭ́ ПЦЫЯ (ад лац. conceptio разуменне , сістэма), пэўны спосаб разумення, успрымання чаго-н.; трактоўка і асн. пункт погляду на прадмет, з’яву; вядучая канструктыўная лінія розных відаў дзейнасці (маст. , тэхн. , паліт. і інш. ).
т. 8, с. 14
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
По́ хап ’спрыт, хватка’ (ТС ), по́ хапкам ’наспех’ (Сцяшк. Сл. ); параўн. укр. по́ хапки , по́ хапцем ’спяшаючыся’, ст.-польск. pochop ’хватка, захоп’, ’пачатак’, чэш. pochop ’разуменне ’, старое ’памочнік ката’, ’зборшчык падаткаў’, славац. pochop ’разуменне ; уяўленне’. Да па‑хапі́ ць , гл. хапа́ ць , параўн. по́ хват . Банькоўскі (2, 647), іранізуючы над ужываннем слова pochop у Міцкевіча (“użyte normalnie tylko 2 razy”), не улічвае магчымы ўплыў беларускага слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)