фо́кус¹, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Пункт перасячэння адбітых або праломленых прамянёў, якія падаюць на аптычную сістэму паралельным пучком.
2. Пункт, у якім прадмет, што фатаграфуецца або разглядаецца пры дапамозе аптычнага прыбора, мае найлепшую рэзкасць, выразнасць.
Навесці лінзы на ф.
3. Ачаг запаленчага працэсу ў арганізме (спец.).
Ф. у лёгкіх.
4. перан. Цэнтр якіх-н. з’яў, уласцівасцей, падзей.
|| прым. фака́льны, -ая, -ае і фо́кусны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
jędrność
ж.
1. пруткасць, пругкасць; цвёрдасць;
2. перан. выразнасць; сакавітасць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ГУ́КАПІС у паэзіі,
гукавыя паўторы ў вершаванай мове, якія ўзмацняюць яе мілагучнасць і сэнсавую выразнасць; раздзел паэтыкі, што іх вывучае. Сярод гукапісу вылучаюцца алітэрацыя, анафара, асананс, гукаперайманне, кальцо, эпіфара і інш. У паэт. практыцы яны выкарыстоўваюцца ў спалучэнні з лексікай, інтанацыйна-сінтакс. арганізацыяй вершаванага радка. Напр., у «Песні званара» Я.Купалы гукавыя стыкі, анафары і эпіфары ўзмацняюць маст. выразнасць асанансу (на о, у, і, а) і алітэрацыі (на р, з, с, ц): «Разгубіцца мой звон ад акон да акон, // Думы збудзіць, па сэрцах удара, // Дрогнуць сковы цямніц, бліснуць іскры зарніц, // Заварушацца яры, папары». У сучаснай паэзіі шырока ўжываюцца паўторы не толькі асобных гукаў, але і гукаспалучэнняў.
В.П.Рагойша.
т. 5, с. 525
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
emphasis [ˈemfəsɪs] n. (pl. emphases)
1. падкрэ́сліванне, выдзяле́нне; выра́знасць;
place/lay/put special emрhasis on smth. асаблі́ва падкрэ́сліваць/выдзяля́ць што-н., надава́ць асаблі́вае значэ́нне чаму́-н.
2. ling. эмфа́за, на́ціск
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ампліфікава́ць
(лац. amplificare = пашыраць, павялічваць)
намнажаць аднародныя элементы мовы (сінонімы, параўнанні і інш.), каб узмацніць выразнасць выказвання.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
лакані́зм, ‑у, м.
Гранічная і дакладная сцісласць (выказвання, выражэння). Лаканізм апісання. □ Лаканізм уступу, яго дзелавы тон падкрэслівае пашыранасць апісанага факта. У. Калеснік. Лепшым байкам.. [Крапівы] уласцівы выразнасць ідзі, стройнасць кампазіцыйнага рашэння, лаканізм формы. Гіст. бел. сав. літ.
[Грэч. lakonismos.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мело́дыка, ‑і, ДМ ‑дыцы, ж.
1. Сукупнасць меладычных сродкаў, уласцівых якому‑н. твору, творчасці народа, аўтара. Паэтычная сціпласць і выразнасць, мелодыка і гнуткасць верша складаюць аснову народнасці мовы Тараса Шаўчэнкі. Палітыка.
2. Вучэнне аб мелодыі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПЛА́СТЫКА (ад грэч. plastikē скульптура),
1) у выяўленчым мастацтве тое, што скульптура. У вузкім сэнсе — тэхніка скульптуры з мяккіх матэрыялаў; тое, што лепка.
2) Эмацыянальная выразнасць маст. формы, гармонія, зграбнасць.
3) У танцы плаўнасць, зграбнасць рухаў, гарманічная ўзгодненасць поз.
т. 12, с. 410
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вразуми́тельность зразуме́ласць, -ці ж.; я́снасць, -ці ж.; выра́знасць, -ці ж.; перакана́ўчасць, -ці ж.; павуча́льнасць, -ці ж.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
verve [vɜ:v] n. fml выра́знасць, я́ркасць (выканання, апісання і да т.п.);
do smth. with ver ve рабі́ць што-н. з энтузія́змам;
The per for mance lacked verve. Спектакль прайшоў без уздыму.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)