Скры́пацца ‘часта хадзіць у хату і з хаты, часта адчыняць дзверы’ (дзярж., карэліц., Нар. сл.), вы́скрыпаць хату ‘выстудзіць хату, часта ходзячы то на двор, то са двара’ (там жа). Магчыма, да скрыпе́ць (гл.); параўн. пару прасл.*skripěti — *skripati ‘скрыпець, скрыгітаць’ (SEK, 4, 301), але Варбат (Этимология–1981, 19) бачыць магчымасць пры параўнанні з літ.skrýbauti ‘хутка рухацца’, роднаснага з літ.skriebti ‘чыркаць’, узнікнення значэння ‘часта хадзіць’ на базе ‘рэзаць’ у гняздзе і.-е.*(s)krei‑; г. зн. ‘рэзаць хуткімі шматразовымі рухамі’, ‘скрабсці’ — ‘хадзіць туды-сюды’, што пацвярджаецца, на яе думку, балг.скри́пъл ‘жывое рухавае дзіця’. Параўн. наступнае слова (гл.).
Скрыпа́цца ‘блытацца’: ніткі скрыпа́юцца (віц., ЛА, 4). Да крыпаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
паязджа́нін, ‑а, м.
Уст.Абл. Той, хто знаходзіцца ў дарозе, едзе куды‑н.; падарожнік. Гэтыя дзве машыны пайшлі следам за трыма грузавікамі з салдатамі, а за імі пайшлі яшчэ тры грузавікі з салдатамі. Так усе гэтыя паязджане выехалі з Баранавіч на Сіняўку і далей проста імчаліся па Маскоўска-Варшаўскай шашы, на ўсход.Чорны.Ціхамір глянуў на гадзіннік — была ўжо шостая гадзіна, але ў вакзале яшчэ было цемнавата. — Ды праз гадзіну [буфет] адчыняць, — сказаў Ціхамір тонам бывалага паязджаніна.Чыгрынаў.// Удзельнік вясельнага поезда. Як у моры ў белым снегу Без днявання, без начлегу, Ў бездарожжа, ў беспрыстанне Едуць, едуць паязджане.Купала.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прымайстрава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак., што.
Разм.
1. Прымацаваць да чаго‑н., злучыць з чым‑н. [Джвучка] прымайстраваў сам у кузні да перадка бочку і праклаў ад кароўніка ля плота дарогу да моста.Пташнікаў.Нешта, відаць, перашкодзіла Даміру прымайстраваць партрэт да сцяны!Асіпенка.
2. Размясціць, палажыць, паставіць дзе‑н. Я на выпадак бою ямчэй прымайстраваў за плячамі рацыю.Няхай.Звязаўшы ўсё гэта [адзежу], прымайстраваў за плечы і асцярожна ўвайшоў у ваду.Скрыпка.
3. Прыладзіць, прыстасаваць якім‑н. чынам. Мне здаецца, калі б прымайстраваць нашы калёсы на гэткія гладкія рэйкі, яны б каціліся.Баранавых.[Сабяга] ніяк не мог прымайстраваць, каб толькі да сябе.. [дзверы] адчыняць.Шахавец.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
door[dɔ:]n. дзве́ры;
the front door пара́дныя дзве́ры;
the back door чо́рны ход;
a sliding door рассо́ўныя дзве́ры;
a revolving door дзве́ры-вярту́шка;
answer the doorадчыня́ць дзве́ры;
out of doors на во́льным паве́тры;
He lives next door. Ён жыве ў суседнім доме;
The taxi took us from door to door. Таксі нас давезла ад дзвярэй да дзвярэй.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
j-m die Áugen ~ адкры́ць каму́-н.і́сціну [пра́ўду] (на што-н.);
j-m sein Herz ~разм. адве́сці душу́ (каму-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
auf=
аддз. дзеясл. прыстаўка, указвае на:
1) рух уверх: áuftauchen усплыва́ць
2) адчыненне або раз’яднанне чаго-н.: áufmachen адчыня́ць
3) на нагрувашчванне чаго-н.: áufhäufen нагрува́шчваць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
áufbekommen*vt
1) атрыма́ць зада́нне;
was háben wir für [zu] mórgen ~ ? што нам зада́дзена на за́ўтра? (у школе)
2) (з намага́ннем) адчыня́ць (дзверы)
3) (насілу) надзе́ць (шапку)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
áufwerfen*vt
1) адчыня́ць (рэзка), расчыня́ць
2) капа́ць (яму)
3) насыпа́ць (земляное ўзвышэнне)
4) ускі́дваць (галаву)
5) кі́даць уве́рх, накі́дваць
6) узніма́ць, закрана́ць (пытанне);
◊
viel Staub ~ узня́ць вэ́рхал
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
со́ўгацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
Разм.
1. Хадзіць туды-сюды; сланяцца. Увесь дзень я соўгаўся між дваром і пуняй: насіў ваду, рэзаў сечку, калоў дровы.Асіпенка.Янук жа ў гэты час соўгаўся па калідорах, не ведаючы, якія дзверы адчыняць, бо ніхто яго не праводзіў.Лупсякоў.П’яныя швэндаліся па вуліцы, соўгаліся ад хаты да хаты, абдымаліся.Кавалёў.
2. Пасоўвацца паволі, з цяжкасцю. Сёлета ўсю вясну бабка пісала Валі, што яна вельмі аслабела, ледзьве соўгаецца па хаце.Сачанка.Восенню, калі холадна, .. [гадзюкі] санлівыя, ледзь соўгаюцца.Ваданосаў.
3. Перамяшчацца, рухацца. Манжосаў Дзік, які звычайна бегаў на ланцугу, што соўгаўся колцам па дроце, напятым праз увесь двор, гэты раз быў спушчаны з прывязі.Сабаленка.На тым баку вуліцы ўзад-уперад соўгаўся доўгі вежавы кран.Асіпенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
zúlassen*vt
1) дапуска́ць (напр., да іспытаў)
2) дазваля́ць, згаджа́цца
3) не адчыня́ць, пакіда́ць зачы́неным;
lássen Sie die Tür zu! пакі́ньце дзве́ры зачы́ненымі!;
kéinen Zwéifel ~ не пакіда́ць ніцкага сумне́ння
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)