тэ́ма ж.

1. Théma n -s, -men і -ta, Gégenstand m -(e)s, -stände;

адхілі́цца ад тэ́мы vom Théma ábkommen*;

2. муз. Théma n -s, -men і -ta

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

odbiec

odbie|c

зак.

1. адбегчы; адысці;

2. адхіліцца;

autor ~gł od tematu — аўтар адступіў (адышоў, адхіліўся) ад тэмы

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

адхіну́цца

1. (адхіліцца) áufgehen* vi (s);

2. (падацца ўбок, на зад) beiséite rücken; zurückweichen* vi (s);

3. перан. (адысці на кароткі час) wéggehen* vi (s); áusgehen* vi (s); sich ent fér nen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ухілі́цца, ухілюся, ухілішся, ухіліцца; зак.

1. Адхіліцца ўбок, адхіснуцца. Жаўнер, на якога замахнуўся дзед, пабялеў, як палатно, і падаўся крута ўбок, каб ухіліцца ад сякеры. Колас.

2. Звярнуць, павярнуць у якім‑н. напрамку. [Сцяпанаў:] — Вяртаючыся дамоў, я знарок ухіліўся ад курсу ў правы бок. Алешка.

3. перан. Адысці, адхіліцца ад чаго‑н. асноўнага, першапачатковага. [Клёст:] — Э, сябры мае мілыя, ды мы ж ад тэмы ўхіліліся! Вася, налівай. Зробім яшчэ па адной. Шашкоў.

4. перан. Пазбавіцца ад чаго‑н. Міхал ідзе ды йдзе ў абходы, І не ўхілішся ад шкоды: То дуб ссякуць, бярозу зваляць. Колас. Нават самаму вопытнаму драматургу вельмі цяжка ўхіліцца ад памылак «тэхнічнага» характару. Ярош.

5. перан. Адмовіцца, устрымацца ад якіх‑н. учынкаў, дзеянняў. Няхай сабе і ноч ідзе, Не ўхілюся ад сустрэчы З усім, што прыйдзе да мяне. Буйло. Мне ўхіліцца б лепш тады адразу і ад спрэчак, і ад вашых спраў. Русецкі. // Пазбегнуць прамых, адкрытых выказванняў, меркаванняў. — А хіба мы з табой адны на свеце? — спытаўся я, каб ухіліцца ад адказу. Гарбук. — Дзе ж ты быў? — спытала маці. — Ды так, хадзіў поле аглядаць, сенажаці, — ухіліўся.. [Андрэй] ад прамога адказу. Дуброўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

отверну́ться

1. (отвинтиться) адкруці́цца, мног. падкру́чвацца;

2. (повернуть своё лицо в другую сторону) адвярну́цца, мног. паадваро́чвацца;

3. (откинуться) адхілі́цца, мног. паадхіля́цца, адхіну́цца, мног. паадхіна́цца;

4. перен. (от кого-, чего-л.) адвярну́цца, мног. паадваро́чвацца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адхіле́нне ср.

1. отклоне́ние;

2. отстране́ние;

3. отведе́ние;

4. отгиба́ние;

5. отклоне́ние;

1-5 см. адхілі́ць 1-3, 5, 7;

6. отклоне́ние;

7. отклоне́ние, уклоне́ние;

8. уклоне́ние;

9. отклоне́ние, уклоне́ние;

6-9 см. адхілі́цца 1-3, 6;

10. астр. возмуще́ние;

а. нябе́сных цел — возмуще́ние небе́сных тел

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адхіля́цца несов.

1. (наклоняться в сторону) отклоня́ться;

2. (сбиваться, отходить от прямого направления) отклоня́ться, уклоня́ться;

3. отодвига́ться, отстраня́ться, уклоня́ться;

4. (про что-л. прислонённое) отслоня́ться;

5. отгиба́ться, отвёртываться;

6. (отвлекаться в изложении) отклоня́ться, уклоня́ться, отходи́ть;

1-6 см. адхілі́цца;

7. страд. отклоня́ться; отстраня́ться; отводи́ться; отслоня́ться; отгиба́ться; отвёртываться; отверга́ться; отвраща́ться; см. адхіля́ць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

удали́ться сов.

1. (отдалиться) аддалі́цца; (отклониться — ещё) адхілі́цца; (уединиться — ещё) адасо́біцца;

удали́ться от до́ма аддалі́цца ад до́ма;

удали́ться от те́мы перен. аддалі́цца (адхілі́цца) ад тэ́мы;

удали́ться от люде́й аддалі́цца (адасо́біцца) ад людзе́й;

2. (уйти) пайсці́; (выйти) вы́йсці; (отойти) адысці́; адысці́ся; (сойти) сысці́; (направиться) накірава́цца, пада́цца; (исчезнуть) зні́кнуць; (покинуть) пакі́нуць;

удали́ться в свою́ ко́мнату пайсці́ (накірава́цца) у свой пако́й;

удали́ться на поко́й адысці́ на спачы́нак;

навсегда́ удали́ться и́з дому назаўсёды пайсці́ (сысці́) з до́му, назаўсёды пакі́нуць дом;

удали́ться из по́ля зре́ния вы́йсці (зні́кнуць) з по́ля зро́ку;

удали́ться с трибу́ны сысці́ з трыбу́ны.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пазбіва́цца, ‑аецца; ‑аемся, ‑аецеся, ‑аюцца; зак.

1. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.). Збіцца, з’ехаць з месца ад удару, рэзкіх рухаў — пра ўсё, многае. Шапкі пазбіваліся на бок.

2. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.). Стаць нягодным, знасіцца — пра ўсё, многае. Падковы пазбіваліся. □ У маленькага Васілька паабдзіраліся насы ў чаравічках і пазбіваліся абцасы. Броўка. За вясну раскаваліся коні і пазбіваліся шыны на колах. Чыгрынаў.

3. Сабрацца разам — пра ўсіх, многіх або ўсё, многае. Пазбіваліся дзеці ў гурт. □ Хаты пасёлка, якія ў цэнтры, пазбіваліся ў кучу,.. на ўскраіне паступова адсоўваюцца адна ад адной. Сіпакоў.

4. Збіцца, адхіліцца ад правільнага напрамку — пра ўсіх, многіх. Пазбіваліся людзі з дарогі.

5. (1 і 2 ас. мн. не ўжыв.). Збіцца, зваліцца — пра ўсё, многае. Кудзеля ад старасці пазбівалася ў лямец. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

схіну́цца, ‑нуся, ‑нешся, ‑нецца; ‑нёмся, ‑няцеся; зак.

1. Схіліцца, нахіліцца; сагнуцца. Тут краскі ранняю вясною Схінуцца ветла над табой. Прануза. Хацелася думаць, што ўсё гэта сон І варта толькі прачнуцца — Бароў беларускіх заные звон, Сівымі матулямі ніцыя вербы схінуцца. Барадулін.

2. Адхіліцца, адысці ўбок. Мы мужна і шчыра стаім ля стырна. І хто калі з шляху схінецца на момант, Узнімі яго песняй, каб сэрца ў агні не ведала, дружа, ні болю, ні стомы і дужым і моцным дайшло ў камунізм. Маракоў.

3. Абл. Схавацца за чым‑н.; знікнуць з поля зроку. Двое танкістаў аселі на брук тут жа каля гусеніц, скошаныя кулямі. А двое тых, што выскачылі першымі, паспелі перабегчы вуліцу і схінуцца за дамы... Беразняк. Толькі куды схінуўся звер? — не выходзіла ў .. [Андрэя] з галавы. Трэба слухаць, дзе ён ачуецца. Пташнікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)