спусці́ць, спушчу, спусціш, спусціць;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікз (перад некаторымі спалучэннямі зычных — са),
I. з
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10. Абазначае выдзяленне часткі якога
11.
12. Абазначае ўласцівасць чаго
13. Абазначае змяненне, ператварэнне чаго
14. На аснове чаго
15. З прычыны, у выніку чаго
16. Пры дапамозе чаго
II. з
III. з
1. Указвае на сумеснасць, удзел у адным і тым жа дзеянні або стане дзвюх ці больш асоб, прадметаў, а таксама на суправаджэнне адной асобы ці прадмета іншымі пры ажыццяўленні якога
2. Указвае на злучэнне, змацаванне аднаго і другога, а таксама на сумежнасць, блізкасць.
3. Указвае на наяўнасць чаго
4.
5.
6. Указвае на асобу ці прадмет, на якія распаўсюджваецца дзеянне, стан.
7.
8.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
légen
1.
1) кла́сці, палажы́ць;
von sich (
ein Schloss vor die Tür ~ паве́сіць замо́к на дзве́ры
2) укла́дваць (трубы); ста́віць (міны);
den Fúßboden ~ насціла́ць падло́гу
3) садзі́ць (бульбу і т.п.)
4):
Éier ~ не́сці [кла́сці] я́йкі;
Wert [Gewícht] auf
den Grund zu
den Hund an die Kétte ~ пасадзі́ць [навяза́ць] саба́ку на ланцу́г;
ein Haus in Ásche ~ спалі́ць дом датла́ [дашчэ́нту];
in Trümmer ~ разруйнава́ць зруйнава́ць, разбуры́ць;
Híndernisse in den Weg ~ рабі́ць перашко́ды;
2. ~, sich
1) кла́сціся, лажы́цца;
sich zu Bett ~ кла́сціся спаць;
sich vor Ánker ~ стаць на я́кар
2) сціха́ць;
der Sturm légte sich бу́ра сці́хла;
sich auf
sich aufs [auf das] Bítten ~ перайсці́ да про́сьбаў;
sich für
sich in die Rúder [ins Rúder] ~ нале́гчы на вёслы; заўзя́та ўзя́цца за спра́ву;
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
сарва́ць 1, ‑рву, ‑рвеш, ‑рве; ‑рвём, ‑рвяце;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
•••
сарва́ць 2, ‑рве;
Вырваць, званітаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скруці́ць, скручу, скруціш, скруціць;
1. Круцячы, туга звіць што‑н.
2. Зматаць, навіць на што‑н.
3. Згінаючы, заломваючы што‑н., пераблытаць, сплесці.
4. Звязаць, пазбавіўшы каго‑н. мажлівасці прымяняць фізічную сілу.
5.
6.
7.
8.
9. Сапсаваць, неасцярожна ці доўга круцячы.
10. Выкруціўшы стрыжань, з тонкага ствала вярбы, лазы і пад. зрабіць дудку, свісток.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
свести́
1. (вниз, в сторону) зве́сці,
свести́ ребёнка с ле́стницы зве́сці дзіця́ з ле́свіцы;
свести́ ло́шадь с доро́ги зве́сці каня́ з даро́гі;
2. (завести) заве́сці;
свести́ дете́й в теа́тр заве́сці дзяце́й у тэа́тр;
3. (лишить высокого положения)
свести́ с престо́ла скі́нуць з тро́на;
свести́ с пьедеста́ла
4. (собрать в одно место) зве́сці,
свести́ всех ученико́в в оди́н зал зве́сці (пазво́дзіць) усі́х ву́чняў у адну́ за́лу;
5. (о лесе) зве́сці, вы́сечы;
6. (установить знакомство, дружбу
свести́ дру́жбу с ке́м-л. заве́сці дру́жбу з кім-не́будзь;
7. (сдвинуть, сблизить) зве́сці; (о бровях — ещё) ссу́нуць;
8. (пятно
свести́ пя́тна вы́весці (павыво́дзіць) пля́мы;
9. (перенести изображение) пераве́сці;
10. (к чему, на что) зве́сці (да чаго, у што);
свести́ расхо́ды к ми́нимуму зве́сці выда́ткі да мі́німуму;
11. (изменить тему разговора, мысли
он свёл разгово́р в сто́рону ён перавёў (звёў) гу́тарку ўбок;
12. (о судорогах) зве́сці, ску́рчыць,
13. (отобрать)
во́ры свели́ коро́ву зло́дзеі звялі́ (укра́лі) каро́ву;
◊
свести́ счёты зве́сці раху́нкі, разлічы́цца, паквіта́цца;
свести́ к нулю́ зве́сці да нуля́;
свести́ на нет зве́сці на нішто́;
свести́ концы́ с конца́ми зве́сці канцы́ з канца́мі;
свести́ в гроб (моги́лу) увагна́ць у магі́лу, пакла́сці ў труну́;
свести́ с ума́ зве́сці з ро́зуму;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
скла́сці, складу, складзеш, складзе; складзём, складзяце;
1. Пакласці разам, у адно месца (многія прадметы); пакласці разам, у пэўным парадку, надаўшы якую‑н. форму.
2. Прыбавіць адзін лік да другога, зрабіць складанне.
3. Сабраць, злажыць з якіх‑н. частак.
4. Пабудаваць шляхам кладкі.
5. Стварыць што‑н., падбіраючы, аб’ядноўваючы якія‑н. даныя; напісаць які‑н. тэкст, што змяшчае якія‑н. звесткі.
6. Утварыць, сфарміраваць (групу, камісію, калектыў), падабраўшы адпаведныя людзей.
7. Утварыць якую‑н. колькасць чаго‑н. у выніку, у суме.
8. Стварыць шляхам назіранняў або лагічных вывадаў.
9. З’явіцца чым‑н., утварыць што‑н.
10. Згарнуўшы, перагнуўшы (паперу, тканіну і пад.), надаць якую‑н. форму, зменшыць аб’ём.
11.
12.
13. Сабраць па частках што‑н. для якой‑н. мэты.
14.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
з 1,
1. Дзевятая літара беларускага алфавіта, якая мае назву «зэ».
2. Звонкі, свісцячы, пярэднеязычны, шчылінны зычны гук.
з 2 і са,
Спалучэнне з прыназоўнікам «з» выражае:
Прасторавыя адносіны
1.
2.
3.
Часавыя адносіны
4.
5.
Прычынныя адносіны
6.
7.
Акалічнасныя адносіны
8.
9.
10.
11.
Мэтавыя адносіны
12.
Азначальныя адносіны
13.
14.
15.
16.
17.
Колькасныя адносіны
18.
19.
20.
21.
Аб’ектныя адносіны
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
Абмежавальныя адносіны
36.
Адносіны сумеснасці
37.
Адносіны ўласцівасці
38.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
даць, дам, дасі́, дасць; дадзі́м, дасце́, даду́ць;
1. Уручыць, перадаць з рук у рукі.
2. Аддаць у карыстанне; забяспечыць чым‑н.
3. Надзяліць чым‑н.
4. Арганізаваць, наладзіць (баль, абед і г. д.).
5. Прынесці як рэзультат чаго‑н.
6. Выявіцца як вынік дзеяння, стану і пад. (пра з’яўленне чаго‑н. у чым‑н.).
7. Стварыць умовы для чаго‑н.; дазволіць зрабіць што‑н., адбыцца чаму‑н.
8. З многімі назоўнікамі ўтварае спалучэнні са значэннем таго ці іншага дзеяння ў залежнасці ад сэнсу назоўніка.
9.
10.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
во́ка, ‑а;
1. Орган зроку.
2. Здольнасць бачыць; зрок.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)