узварушы́ць сов.
1. растрево́жить, развороши́ть;
у. мура́шнік — растрево́жить (развороши́ть) мураве́йник;
2. перен. встряхну́ть, взбодри́ть; расшевели́ть; подня́ть;
гэ́та ўзварушы́ла людзе́й — э́то встряхну́ло (взбодри́ло) люде́й;
у. наро́д — расшевели́ть (подня́ть) наро́д;
3. перен. (вызвать глубокие чувства) тро́нуть; потрясти́;
ве́стка глыбо́ка ўзварушы́ла яе́ — изве́стие глубоко́ тро́нуло (потрясло́) её
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хвалява́ць несов.
1. (заставлять колебаться) волнова́ть;
ве́цер ~лю́е марску́ю гладзь — ве́тер волну́ет морску́ю гладь;
2. трево́жить, волнова́ть; беспоко́ить; расстра́ивать;
ра́дасць ~лю́е — ра́дость волну́ет;
гэ́тыя ве́сткі мяне́ ~лю́юць — э́ти ве́сти меня́ волну́ют (трево́жат);
шум ~лю́е хво́рага — шум беспоко́ит больно́го;
3. (будоражить) волнова́ть;
х. наро́д — волнова́ть наро́д
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дэмакра́т
(ад гр. demos- народ + -крат)
1) прыхільнік дэмакратыі;
2) член дэмакратычнай партыі;
3) той, хто вядзе просты спосаб жыцця.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
плебс
(лац. plebs = народ)
1) клас плебеяў у Стараж. Рыме;
2) шырокія слаі гарадской беднаты ў сярэдневяковай Еўропе і пазней.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
этнаграфі́зм
(ад гр. ethnos = народ + grapho = пішу)
наяўнасць этнаграфічных рыс, асаблівасцей, апісанняў, дэталей дзе-н. (у кнізе, п’есе і інш.).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
КАЛЕ́НДЫ (лац. Calendae ад calare клікаць),
у старажытнарымскім календары першы дзень кожнага месяца. У адпаведнасці з традыцыяй гэты дзень абвяшчалі жрацы, якія склікалі (адсюль назва) народ. Лік дзён па К. вялі толькі рымляне, таму выраз «адкласці да грэч. К.» азначае адкласці назаўсёды. Ад слова «К.» ўзнік тэрмін Каляндар.
т. 7, с. 461
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Полк ’вайсковая адзінка’ (ТСБМ), ’род, племя’ (Бяльк.), ’вельмі многа’ (шчуч., Сл. ПЗБ). Укр. полк, рус. полк, польск. pułk, ст.-польск. pełk (імя ўласнае Świętopełk), в.-луж. połk, чэш., славац. pluk, серб.-харв. пук ’народ, тлум’, балг. пълк, ст.-слав. плъкъ. Прасл. *pьlkь. Адзінай думкі наконт паходжання гэтага слова няма. Найбольш верагодным лічыцца праславянскае запазычанне гоцкага *fulk(s) ’вайсковы атрад’, параўн. ст.-в.-ням. folc (суч. Volk) — ’народ’, войска’, але гэта не бясспрэчна (Чарных, 2, 53). Векслер (Гіст., 125) тлумачыць адсутнасць пераходу л > ў аднаўленнем л пад уплывам рус. полк. Банькоўскі (2, 526) параўноўвае з лат. palks, літ. pulkas ’мноства, тлум, статак; войска’, pulkáuti ’збірацца ў статак (пра птушак)’, санскр. pr̥nakti ’злучаць’, што сумнеўна (гл. Фасмер, 3, 311). Гл. таксама пулк.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
валаво́днік, ‑а, м.
Разм. Той, хто валаводзіць, зацягвае вырашэнне якой‑н. справы. Добры народ — валаводнікаў не церпіць у сваім асяроддзі... «Звязда».
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ве́нгры, ‑аў; адз. венгерац, ‑рца, м.; венгерка, ‑і, ДМ ‑рцы; мн. венгеркі, ‑рак; ж.
Народ, які складае асноўнае насельніцтва Венгрыі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
венесуэ́льцы, ‑аў; адз. венесуэлец, ‑льца, м.; венесуэлка, ‑і, ДМ ‑лцы; мн. венесуэлкі, ‑лак; ж.
Народ, які складае асноўнае насельніцтва Венесуэлы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)