poor2 [pɔ:, pʊə] adj.
1. бе́дны;
a poor man бядня́к;
2. дрэ́нны, ке́пскі;
of poor quality дрэ́ннай я́касці;
poor health сла́бае здаро́ўе;
poor harvest/crop ні́зкі ўраджа́й;
be poor at smth. быць сла́бым у чым-н.;
He’s poor at maths. Ён слабы ў матэматыцы.
3. бе́дны, няшча́сны;
Poor you! (Ах ты) небара́ка/бедала́га!
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
security [sɪˈkjʊərəti] n.
1. (of) упэ́ўненасць;
ha ve the security of a guaranteed pension быць упэ́ўненым у гарантава́най пе́нсіі
2. бяспе́ка;
national security нацыяна́льная бяспе́ка;
security forces о́рганы бяспе́кі
3. гара́нтыя, зало́г; пару́ка; ахо́ва;
social security сацыя́льнае забеспячэ́нне;
lend money on security пазыча́ць гро́шы пад гара́нтыю
4. pl. securities finance кашто́ўныя папе́ры, вэ́ксалі, абліга́цыі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
terms [tɜ:mz] n. pl.
1. умо́вы;
terms of a treaty/an agreement умо́вы дамо́вы/дагаво́ра
2. адно́сіны
♦
be on good/friendly terms (with smb.) быць у до́брых/прыя́зных адно́сінах (з кім-н.);
come to terms (with smb.) прыйсці́ да зго́ды, прыміры́цца (з кім-н.);
in terms of smth. з пу́нкта по́гляду чаго́-н.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
tip1 [tɪp] n. ко́нчык; накане́чнік;
the tip оf the iceberg ба́чная ча́стка а́йсберга
♦
from tip to toe з галавы́ да ног;
have smth. on the tip of one’s tongue быць, круці́цца на ко́нчыку языка́ (пра словы);
have smth. at the tips of one’s fingers ≅ ве́даць што-н. як свае́ пяць па́льцаў
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
warm3 [wɔ:m] v. грэць; грэ́цца; награва́ць; абаграва́ць;
warm one’s heart саграва́ць ду́шу;
warm to/towards smb. спачува́ць каму́-н.; адчува́ць сімпа́тыю да каго́-н.
warm up [ˌwɔ:mˈʌp] phr. v.
1. падаграва́ць; саграва́ць; саграва́цца
2. ажыўля́цца (пра размову)
3. рабі́ць размі́нку
♦
look/feel like death warmed up BrE infml быць хво́рым або́ змо́раным
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Калу́пашак ’плецены кош на воз’ (Сцяшк.), колупушок ’кош для перавозкі бульбы’ (Мат. Гом.), ’плецены кораб на сані або воз’ (ТС). Рэгіянальная інавацыя, зах.-бел. форма, магчыма, і незалежная. Утворана метатэзай з палукашак, які, відаць, да *палукош, дзе кош‑ назва вялікага кораба на воз. Менш верагодна думаць пра сувязь палукашак з вядомым у рус. мове лукошко і лукно. Таксама нельга лічыць зыходнай разглядаемую лексему, якая магла быць аддзеяслоўным утварэннем ад калупаць ’плесці’, параўн. смал. колупаць ’плесці лапці’. Апошняе — лакальная інавацыя, параўн. бел. калупаць ’вязаць’ (карункі), утворанае на базе калупаць ’марудна вазіцца’. Адносна ўкр. бойк. параўн. колупінок і колупіток < полукіпок.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Касы́нка, ’касынка, хустачка’ (ТСБМ, БРС, Сцяшк.). Слова, вядомае толькі ва ўсх.-слав. мовах. Акрамя бел. мовы, гэта лексема ёсць у рус. і ўкр. Параўн. рус. косы́нка ’хустачка трохвугольнай формы на галаву, па шыю’ (зафіксавана ўжо ў Ганчарова, Ляскова і іншых пісьменнікаў). Укр. коси́нка, якое прыводзіць Шанскі без указання крыніц, можа быць русізмам. Паводле Бернекера, I, 585, звязана з прыметнікам *kosъ ’косы’. Шанскі (2, К, 356) удакладняе, што касы́нка — гэта непасрэднае вытворнае ад іменніка рус. косыня ’касынка, хустачка’, якое яшчэ сустракаецца ў дыялектах і з’яўляецца дэрыватам ад прыметніка косой суфіксам ‑ын‑я. Гл. яшчэ Трубачоў, Эт. сл., 11, 179–180.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Каці́цца ’нараджаць дзіцянят (пра авечку, казу і некаторых іншых жывёл)’ (ТСБМ, БРС, Касп.), каці́ць ’тс’ (Касп.). Рус. коти́ться ’нараджаць кацянят’; у дыялектах таксама коти́ть, укр. коти́тися, чэш. kotiti se, славац. kotiťsa, польск. kocić się, серб.-харв. kòtiti (se), балг. ко́ти се, славен. kotíti і г. д. Прасл. *kotiti sę ’каціцца’. Этымолагамі выказваецца думка, што першапачаткова дэрывацыя *kotъ → *kotiti (sę) не магла быць рэальнай, таму што мелася на ўвазе не кошка, а, напрыклад, важныя ў гаспадарцы жывёлы. Магчыма, аднак, *kot‑ ’кошка’ было аманімічным з нейкім іншым словам, якое адзначала маладую жывёлу. Трубачоў, Эт. сл., 11, 205, прыводзіць лац. catulus ’дзіцяня, шчаня’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Во (выклічнік, указальная часціца) (БРС, Касп., Гарэц., Бяльк., Мядзв., Шпіл.; КЭС, лаг.). Рус. о, укр. о, ст.-рус. о, ст.-слав. о, польск. o, в.-луж., н.-луж. o, чэш. o, славен. ō, балг. о (Младэнаў, 362). Гістарычна гэта могуць быць незалежныя формы, асабліва калі прыняць пад увагу розніцу ў даўжыні (Фасмер, 3, 95; Махэк₂, 404). Аналагічнае паходжанне ў грэч. ὦ, ὤ (выраз здзіўлення), лац. ō, ōh, ст.-інд. ā, ст.-ірл. ā, a, гоц. ō ’во, тфу’, ст.-в.-ням. ō‑wê, с.-в.-ням. ô, н.-в.-ням. oh (Вальдэ-Гофман, 2, 192; Фасмер, 3, 95).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Выр, вырь ’вырай, цёплыя краіны, куды адлятаюць птушкі на зіму’ (Яшк., бых., Рам., 8), вырь ’паварот’ (Нас.), выръ, виръ ’вір’ (Шн., Песні). Няясна. Магчыма, зваротнай дэрывацыяй ад вырай, вырья або ўкраінізаваная форма ад вір (гл.), якая потым была збліжана з вырай у семантычных адносінах. Але параўн. рус. цвяр. вырь, бырь ’вір’, выр ’месца хуткага цячэння вады, вір; яма, над якой утвараецца вір’, якія па фанетычных прычынах не могуць быць аб’яднаны з вір (Фасмер, 1, 370). Гл. яшчэ Безлай, ССл, 1976, 5, 65 і наст., дзе аб сувязі рус. вырь, вырий і славен. ir(ij) ’балота’, а таксама іншы славенскі матэрыял.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)