to saunter through the park — хадзі́ць, прахо́джвацца па па́рку
2.
n.
1) паво́льная, бестурбо́тная хада́
2) прахо́дка f., шпа́цыр -у m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hike1[haɪk]n.
1. до́ўгая прагу́лка, шпа́цыр, вандро́ўка, падаро́жжа (у сельскай мясцовасці)
2. (in)infml вялі́кае або́ неспадзява́нае павышэ́нне (цэнаў, кошту і да т.п.)
♦
take a hike!AmE, infml пайшо́ў прэч!
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
walkabout[ˈwɔ:kəbaʊt]n. прагу́лка, шпа́цыр (важнай асобы сярод простых людзей з мэтаю неафіцыйных сустрэч)
♦
go walkaboutBrEinfml зніка́ць, прапада́ць;
My watch seems to have gone walkabout again. Мой гадзіннік, здаецца, зноў знік.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
wood1[wʊd]n.
1. дрэ́ва (матэрыял);
a floor made of wood драўля́ная падло́га
2. лес, гай;
go for a walk in the wood(s) хадзі́ць на шпа́цыр у лес
3. дро́вы;
small wood галі́ны, сукі́; сухо́е галлё, ве́цце
♦
out of the woodsinfml па-за небяспе́каю;
be unable to see the wood for the treesBrE не ба́чыць ле́су за дрэ́вамі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
РЫ́ГА (Riga),
горад, сталіца Латвіі. Размешчана на берагах р. Даўгава (Зах. Дзвіна), пры ўпадзенні яе ў Рыжскі заліў Балт. мора. Нас. каля 1 млн.ж. (1999). Індустр., навук. і культ. цэнтр; буйны трансп. вузел: рачны і марскі порт, 6 чыг. ліній, 4 аўтамаб. шашы, 2 аэрапорты. Прам-сць: машынабудаванне і металаапрацоўка, у т. л. эл.-тэхн. і радыёэлектронная (ВА ВЭФ, «Радыётэхніка», «Камутатар»; з-ды электрамаш.-буд., электралямпавы і інш.; з-ды дызелебуд., вагонабуд., мотазавод, прамысл. робатаў, «Рыгахіммаш», «Рыгасельмаш», тэкст. абсталявання), харч. (мясакансервавы і малочны камбінаты, сардзінавы з-д, кандытарскія ф-кі), хім. (лакафарбавыя матэрыялы, прадметы быт. хіміі), хім.-фармацэўтычная, дрэваапр., шкляная, фарфоравая, парфумерна-касметычная (з-д «Дзінтарс»), тэкст. (баваўняны і шаўкаткацкі камбінаты, панчошна-шкарпэткавая ф-ка), швейная, буд. матэрыялаў. Суднабудаванне і суднарамонт. Вытв-сцьмуз. інструментаў. База тралавага і рэфрыжэратарнага флоту, буйны цэнтр рыбаперапрацоўкі. Рыжская ГЭС на р. Даўгава. Латв.АН. 7 ВНУ, у т. л. Латвійскі нац.ун-т, Ін-т інжынераў грамадз. авіяцыі, Акадэмія мастацтваў. Кансерваторыя. 26 музеяў: мастацкі, гісторыі Латвіі, гісторыі горада, мараходства, гісторыі медыцыны, прыроды, замежнага мастацтва, этнаграфічны пад адкрытым небам і інш. 9 тэатраў (оперы і балета, драмы, мастацкі, рус. драмы, юнага гледача і інш.). Турызм.
Узнікла на месцы стараж. паселішча ліваў. У пісьмовых крыніцах упершыню згадваецца з 1198, як горад і гал. апора ням. каланізацыі ў Прыбалтыцы з 1201. У 1211 атрымала значныя прывілеі. Да 1274 пад уладай рыжскага архіепіскапа. У 1282 увайшла ў Ганзу, адзін з буйнейшых гандл. цэнтраў. У 1329—30 падначалена крыжакам Лівонскага ордэна. У 1524 у Р. ўведзена лютэранства. У час Лівонскай вайны 1558—83 з 1561 вольны горад, з 1581 залежны ад Рэчы Паспалітай. У 1621 Р. захоплена шведамі, якія ўмацавалі яе, пабудавалі вакол высокія валы і бастыёны. У 1656 была абложана рускімі, у 1700 — польскімі войскамі. У час Паўночнай вайны 1700—21 занята рус. войскамі (1710). З 1714 цэнтр Рыжскай, з 1796 Ліфляндскай губ.Рас. імперыі. У канцы 18 ст. Р. — буйны порт і гандл. цэнтр, з канца 19 ст. — адзін з буйнейшых прамысл. цэнтраў Расіі. У 1-ю сусв. вайну Р. — прыфрантавы горад. У жн. 1917 занята герм. войскамі, вызвалена ў 1919 латышскімі стралкамі. З 1919 Р. — сталіца Латв. рэспублікі (у 1940—91 Латв. ССР). Месца падпісання Рыжскага мірнага дагавора 1921. У 2-ю сусв. вайну акупіравана (1941) ням.-фаш. войскамі, цэнтр рэйхскамісарыята «Остланд». У канцы 1941 у горадзе адбываліся масавыя расстрэлы яўр. насельніцтва (у т. л. загінуў гісторык С.М.Дубноў). Вызвалена сав. войскамі ў кастр. 1944. Пра беларусаў у Р. гл. раздзел Беларусы ў Латвіі ў арт.Латвія.
На правым беразе р. Даўгава размешчаны Стары горад з вузкімі вуліцамі і Новы горад, падзеленыя садова-паркавым паўкальцом. У Старым горадзе захаваліся фрагменты сярэдневяковых гар. умацаванняў (Парахавая, або Пясочная вежа, згадваецца ў 1330, перабудавана ў 1650, 1892, 1938—40), рамана-гатычныя Рыжскі Домскі сабор і царква св. Екаба (13 ст., перабудавана ў 14 і 18 ст.), цэрквы — гатычная св. Петэра (13 — пач. 14 ст., перабудавана ў 14—15 ст., барочны зах. фасад — 1689—94, арх. Р.Біндэншу і інш.), познагатычная — Яня (згадваецца ў 1297, перабудавана ў канцы 15 — пач. 16 ст.), замак магістра Лівонскага ордэна (1330, перабудаваны ў 1497—1515, 17—19 ст.), т.зв. дом Рэйтэрна (1685, арх. Біндэншу), класіцыстычныя царква Пятра і Паўла (1780—86, арх. С.Зеге і К.Хаберланд), арсенал-пакгаўз (1828—30, арх. Ю.Шпацыр) і інш. У Новым горадзе пераважаюць 5—6-павярховыя дамы (суцэльная забудова бульвара Райніса, вул. Меркеля і інш., 1870—80-я г.) і парадныя грамадскія будынкі ў духу эклектыкі і ў стылях мадэрн (Маст. музей, 1905, арх. В.Нейман), неакласіцызму (Палац юстыцыі, 1936—38, арх. Ф.Скуінь). Левабярэжжа забудоўвалася з 18 ст. Цяпер гэта азялененая тэр. з прамысл. зонамі і разрэджанай жылой забудовай (Агенскалнскія Сосны, 1958—62, арх. М.Рэндэль, Э.Якабсанс). На ўскраінах Р. да жылых масіваў прылягаюць вял. лесапаркі са свабоднай прасторавай кампазіцыяй (Межапарк на беразе воз. Кішэзерс; Вял. пеўчая эстрада, 1955, арх. У.Шнітнікаў, Г.Ірбітэ і інш.). У пасляваен. гады створаны новыя трансп. магістралі, плошчы, скверы, паркі, рэканструяваны набярэжныя, адноўлены або пабудаваны масты цераз Даўгаву. Сярод найб. значных пабудоў вышынны будынак АН Латвіі (1950—57, арх. В.Апсітыс, О.Тылманіс і інш.), вакзалы — чыг. (1957—66, арх. У.Кузняцоў, В.Цыпулін), марскі (1963—65, арх. М.Гелзіс, В.Савіска), аэравакзал (1970—74, арх. Л.Іваноў, В.Ермалаеў), Палац спорту (1970, арх. Б.Бурчыка, А.Краукліс і інш.). Помнікі: ансамбль Брацкіх могілак (1924—36, скульпт. К.Зале, арх. А.Бірзеніек і інш.), Свабоды (1931—35, скульпт. Зале, арх. Э.Шталберг), Я.Райнісу на могілках (1934, скульпт. К.Земдэга, арх. П.Арэнд), А.Калніньшу (1979, скульпт. Т.Залькалнс, арх. І.Батраг) і інш. Старая ч. Р. ўключана ЮНЕСКА у спіс Сусветнай спадчыны. Іл.гл. таксама да арт.Латвія.
Горад Рыга.Рыга. Фрагмент Ратушнай плошчы.Рыга. Замак магістра Лівонскага ордэна.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
walk2[wɔ:k]v.
1. хадзі́ць, ісці́ пехато́й; прагу́львацца;
go walking падаро́жнічаць пе́шкі;
How long does it take to walk into town? Як доўга ісці да горада?
2. вадзі́ць на шпа́цыр, прагу́льваць;
I walked her home. Я правёў яе дамоў.
3. рабі́ць абхо́д
♦
walk tall трыма́цца самаўпэ́ўнена;
walk on air ра́давацца, ног пад сабо́й не чуць (ад радасці);
walk the boards выступа́ць на сцэ́не;
don’t run beforе you can walk не забяга́йце напе́рад, не апярэ́джвайце падзе́і
walk away[ˌwɔ:kəˈweɪ]phr. v.(from) пакіда́ць, адыхо́дзіць
walk off[ˌwɔ:kˈɒf]phr. v.: walk one’s legs offinfml нахадзі́цца да знямо́гі;
walk off with smth.infml укра́сці што-н.
walk over[ˌwɔ:kˈəʊvə]phr. v. лёгка перамагчы́ (апанента)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
zabrać
zabra|ć
зак.
1.komu co забраць, адабраць у каго што; jemu ~li wszystkie rzeczy — y яго забралі ўсе рэчы;
2. узяць; прыхапіць; захапіць;
~ć kogo ze sobą na spacer — узяць каго з сабой на шпацыр;
~ć do aresztu — забраць, узяць пад арышт;
~ć do niewoli — узяць у палон;
3. прыбраць;
to trzeba stąd ~ć — гэта трэба адсюль прыбраць;
zabierz ręce! — прыбяры рукі!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
wychodzić
wychodz|ić
незак.
1. выходзіць;
~ić na przechadzkę — выходзіць на прагулку (на шпацыр);
okna ~ą na ulicę — вокны выходзяць на вуліцу;
~ić z wprawy — страціць спрыт (навыкі); развучыцца;
2.разм. выпадаць;
włosy mu ~ą — у яго выпадаюць валасы;
3.карц. хадзіць;
~ić z asa — хадзіць з туза;
~ić na człowieka — выходзіць у людзі;
~ić na swoje разм. заставацца пры сваім;
~i dobrze na czym — атрымліваць прыбытак на чым;
~ić obroną ręką — выходзіць цэлым
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
прапусці́ць, ‑пушчу, ‑пусціш, ‑пусціць; зак.
1.каго-што. Дазволіць прайсці, даць дарогу каму‑, чаму‑н.; пусціць перад сабою каго‑н. — Хадзем у хату, чаго ж мы стаім сярод двара, — сказаў нарэшце Васіль Кузьміч і прапусціў на ганак мужчын.Пальчэўскі.Васіль устаў з-за стала, матка адразу адсунулася, прапусціла.Мележ.// Дазволіць каму‑н. увайсці ці ўехаць, прайсці ці праехаць на тэрыторыю, якая ахоўваецца. Салдат прапусціў мужыка за браму.Якімовіч.Васіль паказаў яму камандзіроўку райкома камсамола, і чалавек прапусціў яго без слова.Кулакоўскі.// Дазволіць друкаваць, ставіць на сцэне. Рукапісны варыянт цэнзура ўсё роўна не магла прапусціць.Бугаёў.[Юскавец:] — Адразу відаць — мала пішаце.., чытаеце, а калі і чытаеце, то не ўслухоўваецеся, не ўчытваецеся ў фразу. Яна для вас не гучыць, як музыка. Інакш вы не прапусцілі б такіх няўклюдных выразаў...Дамашэвіч.// Даць забіць (мяч, шайбу), не здолеўшы затрымаць. Прапусціць мяч у вароты.
2.што. Даць прайсці, пранікнуць праз што‑н. няшчыльнае. Прапусціць ваду. Прапусціць святло.
3.што. Прасунуць, працягнуць праз што‑н. Ермалай узабраўся на страху пограба і прапусціў канец дроту праз адтуліну.«ЛіМ».Эдзік прыбіў цвікамі кранштэйн да кармы лодкі, праз шківок прапусціў сталёвы тросік, на тросік павесіў павука-раму з напятай сеткай.Гаўрылкін.// Прымусіць прайсці праз што‑н. [Весялоў] ведаў, што немцы прапускаюць у дрот ток высокага напружання. Ці прапусцілі тут? Відаць, прапусцілі.Шашкоў.// Апрацаваць якім‑н. апаратам, прыладай. Прапусціць малако праз сепаратар. Прапусціць мяса праз мясарубку.
4.каго-што. Абслужыць, апрацаваць, даўшы магчымасць прайсці праз што‑н. Сталовая прапусціла за дзень тысячу чалавек. Прапусціць праз станцыю за суткі трыццаць цягнікоў. □ За месяц .. людзі мяняліся, палата прапусціла іх звыш дваццаці.Брыль.
5.каго-што. Прайсці, праехаць міма каго‑, чаго‑н.; прамінуць. Прапусціць два завулкі, а потым завярнуць.// Прайсці, праехаць міма, не заўважыўшы, празяваўшы што‑н. [Хлопчыкі] хадзілі па сенажацях між сажалак, пільна ўглядаючыся, каб не прапусціць новую раслінку.Чарнышэвіч.// Даць прайсці міма; упусціць. Дзеўкі таксама заўважылі Андрэя і прапусцілі трамвай, каб сустрэцца са сваім новым знаёмым.Шахавец.Тут.. [вучні] ўмовіліся з настаўнікам, што паедуць у суботу вечарам, каб часамі не прапусціць цягніка.Колас.
6.што. Зрабіць пропуск, пакінуць пустое месца. Прапусціць радок для прозвішча ў дакуменце.// Выкінуць, не ўспомніць пры чытанні, перапісванні і пад. — Ён [верш] доўгі, я на полі табе раскажу ўвесь, — Грыша спахапіўся, што прапусціў пяць радкоў.Пальчэўскі.Назаўтра маці зноў праверыла сшытак у Іры і ўбачыла, што яна прапусціла не літару, а цэлае слова.Гарбук.// Не з’явіцца на заняткі, пасяджэнне і пад. Павел прапусціў амаль цэлы месяц вучобы.Шахавец.[Юзік:] — За ўвесь год я ніводнага рабочага дня ў калгасе не прапусціў.Чорны.— Ведаеш, я сёння прапушчу шпацыр, — спакойна павярнуўшы да Максіма галаву, адказаў Давід.Машара.
7.што і без дап.Разм. Выпіць (віна, гарэлкі і пад.), з’есці што‑н. І раптам Вірчэўскі, хлопец наогул удалы, але аматар выпіць, унёс прапанову: — Ці не прапусціць бы нам, хлопцы, па маленькай?Хадкевіч.
•••
Прапусціць міма вушэй — не звярнуць увагі на тое, што гавораць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
turn
[tɜ:rn]1.
v.i.
1) круці́цца
2) паваро́чвацца
Turn over on your back — Павярні́ся на сьпі́ну
3) паваро́чваць, зваро́чваць
The road turns to the north here — Даро́га паваро́чвае тут на по́ўнач
4) перахо́дзіць
The street turned into a highway — Ву́ліца перайшла́ ў аўтастра́ду
5) блядне́ць, бяле́ць
She turned pale — Яна́ зьбяле́ла
6) зварача́цца, зьвярта́цца
He turned to his father for help — Ён зьвярну́ўся да ба́цькі па дапамо́гу
2.
v.t.
1) круці́ць; паваро́чваць, пераваро́чваць
to turn the key in the lock — павярну́ць ключ у замку
to turn a furrow — адвярну́ць баразну́
to turn a page — перавярну́ць бачы́ну
2) пераклада́ць, перака́зваць
3) пары́раваць
to turn a punch — пары́раваць уда́р
4) загіна́ць; скру́чваць
5) спаўня́цца
He turned sixty — Яму́ спо́ўнілася шэсьцьдзеся́т
6) Figur. настаўля́ць, нацко́ўваць
to turn friends against friends — нацко́ўваць пры́яцеляў на пры́яцеляў
7) выме́ньваць, абме́ньваць
to turn stock into cash — вы́меняць а́кцыі на гато́ўку
8) зьмяня́ць рэлі́гію
3.
n.
1) абаро́т -у m.
at each turn of the wheel — пры ка́жным абаро́це ко́ла
2) паваро́т -у m.
a turn to the left — паваро́т нале́ва
right, left, about turn! — напра́ва! нале́ва! круго́м! (вайско́выя кама́нды)
3) паваро́т, заваро́т -у m.
a turn in the road — паваро́т даро́гі
4) зьме́на f.
a turn for the better (for the worse) — зьме́на на ле́пшае (го́ршае).
5) зьме́на f., перало́м -у m.
the turn of the year — перало́м го́ду, кане́ц го́ду
6) віто́к -ка́m., адно́ ко́лца скрутка́(вяро́ўкі)
7) чарга́f.
to wait one’s turn — чака́ць свае́ чаргі́
8) Figur. учы́нак -ку m.
a good turn — до́бры ўчы́нак
9) прагуля́нка, прагу́лка f., шпа́цыр -у m.
•
- at every turn
- by turns
- in turn
- out of turn
- take turns
- turn down
- turn in
- turn loose
- turn off
- turn on
- turn out
- turn over
- turn to
- turn up
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
