Пеклава́цца ’клапаціцца, даглядаць каго-небудзь’ (валож., Жыв. сл.), ’выконваць цяжкую работу’ (Юрч.), ’гараваць, бедаваць’ (карм., Мат. Гом.), пеклава́нне ’клопаты, цяжкасці’ (Сцяшк. Сл.), ’цяжкая пакутлівая праца’ (Юрч. СНЛ), смал.пеклева́ться, пеклува́ться ’мучыцца, пакутаваць’, укр.пеклува́тися ’клапаціцца, даглядаць’. З польск.piekłować się ’рабіць, ствараць пекла; злавацца’, якое з чэш.peklovati se ’стварыць пекла (сварыцца, страшэнна злавацца)’ < pekliti se ’тс’ < peklo ’пекла’; значэнне ’клапаціцца, даглядаць’ — другаснае.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
досма́триватьнесов.
1.(что)дагляда́ць;
2.(производить осмотр) спец. агляда́ць; (на таможне) надгляда́ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Ахадзі́ць ’ударыць кіем, агрэць’ (КСП), ахажываць ’біць’, ’мыць’ (міёр., Крыўко, вусн. паведамл.). Экспрэсіўнае ўтварэнне ад хадзіць (каля чаго-небудзь ці каго-небудзь) ’даглядаць’, параўн. ахаджваць ’апрацоўваць, даглядаць’ (Сцяшк.) і народны выраз-пагрозу: «Кій па табе будзе хадзіць!»
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
doglądać
незак.даглядаць; сачыць; хадзіць;
doglądać chorego — даглядаць хворага; хадзіць за хворым;
doglądać gospodarstwa — весці гаспадарку, сачыць за гаспадаркай
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
groom2[gru:m]v.
1.дагляда́ць жывёлу (асабліва коней)
2.дагляда́ць сябе́;
a well-groomed woman in her twenties (до́бра) дагле́джаная жанчы́на гадо́ў за два́ццаць
3. (for) рыхтава́ць для яко́й-н. (адка́знай) дзе́йнасці;
He was groomed for political office. Яго рыхтавалі да палітычнай кар’еры.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Пяле́гаваць (пеле́говаць) ’калыхаць на руках, няньчыць, песціць’ (Нас., Бяльк., Гарэц.), пяле́гваць ’тс’ (Шат.), пяле́гъвъць ’вельмі пеставаць, даглядаць’ (беш., Нар. сл.). Разам з пяленгаваць ’песціць, даглядаць’ (Нас.; слонім., Жыв. НС), дзе захавалася назалізацыя, лічыцца запазычаннем з польск.pielęgować ’тс’ (Цвяткоў, Запіскі, 2, 65, 68); апошняе, паводле Банькоўскага (2, 551), з першаснага pielengować ’закручваць немаўля ў пялёнкі’, якое разам з рус.дыял.пеле́говать ’даглядаць’, пелёжить ’пакрываць саломай знешнія сцены хаты на зіму’ ад рус.дыял.пелега́ ’пакрыццё, заслона’ (першапачаткова пра кару і пра пялёнкі) і ст.-польск.pielega ’пялёнка’, што звязана з *pelena ’пялюшка’, насуперак Брукнеру (408), які выводзіць названыя польскія словы з ням.pflegen ’даглядаць, песціць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
keep an eye on
нагляда́ць, дагляда́ць; сачы́ць за…
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
◎ *Пальгі́ваць, пальгуваць ’быць у стане цечкі’ (Касп.), пільгуваць ’паляваць на дзічыну’ (Мядзв.). Няясна. З фармальнага боку можна параўнаць з укр.пільгувати ’аблягчаць, паслабляць’ і рус.дыял.пелеговать ’біць; даглядаць, клапаціцца’. Апошняе, магчыма, роднаснае польск.pielęgować, ріеіе‑ gować ’даглядаць, клапаціцца’ (Фасмер, 3, 228) < ням.pflegen (Брукнер, 468).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
канаво́дзіць1, ‑джу, ‑дзіш, ‑дзіць; незак.
Быць канаводам 1, даглядаць коней.
канаво́дзіць2, ‑джу, ‑дзіш, ‑дзіць; незак.
Разм.неадабр. Быць завадатарам, канаводам 2. — Завадатарам у іх Андрэй Андрэевіч, усімі канаводзіць...Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)