накірава́ць сов.

1. в разн. знач. напра́вить;

н. ка́тэр да бе́рага — напра́вить ка́тер к бе́регу;

н. да дырэ́ктара — напра́вить к дире́ктору;

н. на рабо́ту — напра́вить на рабо́ту;

н. збро́ю на во́рага — напра́вить ору́жие на врага́;

2. (научить) наста́вить;

н. на пра́вільны шлях — наста́вить на ве́рный путь;

3. напра́вить, устреми́ть; обрати́ть;

н. та́нкі на во́рага — напра́вить (устреми́ть) та́нки на врага́;

н. по́зірк — напра́вить (устреми́ть, обрати́ть) взор

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перамагчы́ сов. победи́ть; преодоле́ть; переборо́ть; поборо́ть; (трудности, чувства — ещё) превозмо́чь;

п. во́рага — победи́ть врага́;

на́ша кама́нда ~гла́ — на́ша кома́нда победи́ла;

п. ця́жкасці — преодоле́ть (превозмо́чь) тру́дности;

п. хваро́бу — победи́ть (поборо́ть, превозмо́чь) боле́знь

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

свіне́ц, -нцу́ м., прям., перен. свине́ц;

распла́ўлены с. — распла́вленный свине́ц;

сустрэ́ць во́рага ~цо́м — встре́тить врага́ свинцо́м;

галава́у́кі́, но́гі) як ~цо́м налі́та (налі́ты) — голова́у́ки, но́ги) как (сло́вно, бу́дто) свинцо́м налита́ (нали́ты)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

простре́ливать несов., в разн. знач. прастрэ́льваць;

простре́ливать наскво́зь кого́-, что-л. прастрэ́льваць наскро́зь (навылёт) каго́-, што-не́будзь;

простре́ливать ружьё разг. прастрэ́льваць ружжо́;

простре́ливать пози́ции врага́ фла́нговым огнём воен. прастрэ́льваць пазі́цыі во́рага фла́нгавым агнём;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Dilatio maximum irae remedium est

Лепшыя лекі ад гневу ‒ адтэрміноўка.

Лучшее лекарство от гнева ‒ отсрочка.

бел. Маўчанка не пушыць, але гнеў патушыць.

рус. Когда сердишься ‒ считай до десяти. Сплеча да сгоряча не добудешь калача.

фр. Dès qu’on se sent en colère il ne faut ni parler ni agir (В гневе не надо ни говорить, ни действовать).

англ. When angry count a hundred (Злишься ‒ считай до ста).

нем. Wer seinen Zorn bezwingt, hat seinen Feind besiegt (Кто обуздает свой гнев, тот победил врага).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

абхо́д м.

1. -ду (действие) обхо́д;

а. урача́ — обхо́д врача́;

накірава́ць ро́ту ў а. праці́ўніка — дви́нуть ро́ту в обхо́д врага́;

2. -да (место, путь; участок) обхо́д;

зру́чны а. — удо́бный обхо́д;

~ды лясні́цтва — обхо́ды лесни́чества

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

отби́ться в разн. знач. адбі́цца, мног. паадбіва́цца;

но́сик у ча́йника отби́лся но́сік у ча́йніка адбі́ўся;

отби́ться от врага́ адбі́цца ад во́рага;

ло́шадь отби́лась от табуна́ конь адбі́ўся ад табуна́;

от рук отби́ться ад рук адбі́цца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

устреми́ть сов.

1. (стремительно двинуть) уст. накірава́ць, ру́шыць;

устреми́ть ко́нницу на врага́ накірава́ць (ру́шыць) ко́нніцу на во́рага;

2. перен. накірава́ць; (обратить) звярну́ць; (уставить — о взгляде, глазах и т. п.) утаро́піць;

устреми́ть внима́ние накірава́ць (звярну́ць) ува́гу;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Aes debitorem leve, grave inimicum facit

Невялікі доўг робіць даўжніком, а вялікі ‒ ворагам.

Небольшой долг делает должником, а большой ‒ врагом.

бел. Калі хочаш пасварыцца, дык пазыч грошай. Хочаш прыяцеля страціць, а ворага нажыць ‒ грошы пазыч. Не пазычай, то не будзеш мець ворагаў.

рус. В долг давать ‒ дружбу терять. Хочешь врага нажить ‒ займи денег. При одалживании ‒ друг, при отдаче ‒ враг.

фр. Amis au prêter, ennemi(s) au rendre (При одалживании ‒ друг, при отдаче ‒ враг).

англ. He that goes borrowing, goes sorrowing (Кто идёт занимать, идёт путём беды).

нем. Borgen macht Sorgen (Долг доставляет заботы). Leihen macht Freundschaft, Mahnen Feindschaft (Одалживание создаёт дружбу, напоминание ‒ вражду).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

сутыкну́цца сов., в разн. знач.

1. столкну́ться;

кры́гі сутыкну́ліся — льди́ны столкну́лись;

с. з карабля́мі во́рага — столкну́ться с корабля́ми врага́;

2. соприкосну́ться, столкну́ться;

с. з непажада́ным чалаве́кам — соприкосну́ться с нежела́тельным челове́ком;

іх інтарэ́сы сутыкну́ліся — их интере́сы столкну́лись

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)