Батла́чык, батланчык ’расліна батлачык, Alopecurus L.’ (Кіс., 13). Рус.батлачи́к ’Alopecurus; Sagittaria sagittifolia; Trapa natans (таксама батла́чик, мадлачи́к, батманцу́к, батманчук, батлан, батланцук і г. д., гл. Мяркулава, Очерки, 134), укр.батлачик, батлачок ’Alopecurus’. Мяркулава, там жа, лічыць, што ўсё гэта запазычанне з тат. мовы (тат. назва для вадзяных арэхаў Trapa natans — batmancьq < batman ’гаршчок’). Для варыянта батланчык параўн. укр. і паўд.-рус.батланцук, якія адлюстроўваюць, відаць, адпаведную цюрк. форму. Не выключаецца, што батланчык — кантамінацыя форм тыпу батлачык і батланцук. Назва, відавочна, сапраўды з цюрк. моў. Але можна даць і іншую этымалогію. Усё гэта расліны, што растуць у вадзе, каля вады і наогул там, дзе ёсць вільгаць. Параўн. яшчэ ўкр. назвы для балотных траў: батлау́к, батлаву́к, батлау́ка. Таму як крыніцу можна лічыць і тур.batak, bataklık ’балота, багна’. Батлау́к (> батлак, батлачик) можа паходзіць ад тур.bataklık otu ’балотная расліна’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Апе́ка (БРС, Яруш.). Рус.опека, укр.опіка, польск.opieka, чэш.opěka, устар. pěče, славац.opeka (< рус., SSJ), балг.опека, ст.-бел.опека (XVI ст., Гіст. лекс., 94), ст.-рус.опекание (1389) ’апека’. Ст.-польск.opiek ’тс’ з XVI ст. У старарускай мове шырока ўжываўся дзеяслоў печи ся ’клапаціцца’, таму ўтварэнне опека як бессуфіксальнага аддзеяслоўнага назоўніка ад опекати ся было цалкам магчымым і няма неабходнасці абавязкова лічыць бел.апека запазычаным з польскай, як Гіст. лекс., 94, не зважаючы на адсутнасць у беларускай мове адпаведнага значэння дзеяслова; гэта можа быць і захаваннем старарускага слова. Супраць — адсутнасць фіксацыі формы опека ў старарускай, але і ў польскай opiek, а не opieka. Апяку́н (Гіст. мовы, 2, 24) па націску, магчыма, з рускай, а не з польскай, калі гэта таксама не старарускае слова ад дзеяслова апякаць з суф. ‑ун. Апяка́ны (Жд.) ’дагледжаны’ з польск.opiekany ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
sichpron refl (a) сябе́, (D) сабе́; пры дзеясловах тс: …цца;
~ auf j-n, auf etw. (A) bezíehen* адно́сіцца [ста́віцца] да каго́-н., да чаго́-н.;
es verstéht ~ von selbstгэ́та само́ па сабе́ зразуме́ла;
es wird ~ fínden там бу́дзе віда́ць;
zu ~ kómmen* ачуня́ць;
an und für ~ само́ па сабе́;
er ist gern für ~ ён лю́біць адзіно́цтва;
das ist éine Sáche für ~гэ́та асо́бны пункт;
nicht bei ~ (D) sein вы́йсці з сябе́; быць у ста́не непрыто́мнасці;
das Ding an ~філас. рэч у сабе́;
es hat nichts auf ~гэ́та нічо́га не зна́чыць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кампетэ́нцыяж.
1. (дасведчанасць) Kompeténz f -, Kompeténzen pl, Wíssensbereich m -(e)s, -e;
2. (сукупнасцьпаўнамоцтваў) Kompeténz f -, Kompeténzbereich m -(e)s, -e; Zúständigkeit f -, Zúständigkeitsbereich m; Befúgnis f -, -se; Óbliegenheiten pl (высок.);
гэ́та не ў маёй кампетэ́нцыі dafür bin ich nicht zúständig; das liegt áußer méiner Befúgnis (высок.)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
піса́ць
1. schréiben*vt;
піса́ць бацька́м an die [den] Éltern schréiben*;
2. (ствараць) schréiben*vt; sich schríftstellerisch betätigen (быцьпісьменнікам);
3. (фарбамі) málen vt;
◊
гэ́та ві́ламі па вадзе́ напі́сана≅ das ist noch sehr zwéifelhaft; das steht noch in den Stérnen;
ду́рню зако́н не піса́ны für Dúmme gibt es kein Gesétz
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
вы́гадна
1.прысл. bequém, pássend, recht;
2.безас.у знач.вык es ist günstig [vórteilhaft], es pásst, es ist ángenehm; es ist ángebracht (прыстойна);
як вам вы́гадна ganz nach Íhrem Belíeben, (ganz) wie Sie wünschen;
калі́ вам гэ́та вы́гадна wenn Íhnen das passt [recht ist];
мне вы́гадна es passt mir (+ inf + zu)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)