скрозь,
1.
2.
3.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікты́каць 1, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1.
2.
3.
•••
ты́каць 2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ува́га, ‑і,
1. Сканцэнтраванасць думак, зроку, слыху на чым‑н., накіраванасць думак.
2. Клапатлівыя, чулыя адносіны, прыхільнасць да каго‑, чаго‑н.
3. Дадатковае тлумачэнне да тэксту; заўвага.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хлы́нуць, ‑не;
1. Паліцца адразу, раптоўна, пацячы патокам.
2. Раптам прыліць да твару (пра кроў).
3. Імкліва, раптоўна, усёй масай пайсці, накіравацца куды‑н. (пра людзей).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хці́вы, ‑ая, ‑ае.
1. Які імкнецца ўзяць сабе, атрымаць, мець у
2. Скупы, карыслівы.
3. Пажадлівы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сам, само́га,
1. Ужываецца пры назоўніках ці асабовых займенніках, каб паказаць, што іменна названая асоба або прадмет непасрэдна ўдзельнічае ў дзеянні.
2. Ужываецца, каб падкрэсліць, што асоба або прадмет выконвае дзеянне самастойна, без чыёй-небудзь дапамогі.
3. Ужываецца для падкрэслівання важнасці, значнасці асобы або прадмета.
4.
5. Пры назоўніках з якасным значэннем падкрэсліваюць наяўнасць вышэйшай ступені якасці ў прадмеце.
6. Ужываецца тады, калі трэба паказаць, што пра пэўны прадмет ці асобу ўжо гаварылася.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лаві́ць
◊ л. на сло́ве — (каго) лови́ть на сло́ве (кого);
л.
л. варо́н — счита́ть воро́н;
л. на ляту́ — лови́ть на лету́;
л. бягу́чага во́ўка след — иска́ть ве́тра в по́ле;
л. ву́хам — лови́ть у́хом;
л. ве́цер у по́лі — иска́ть ве́тра в по́ле;
л. ры́бу ў каламу́тнай вадзе́ —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адда́ць
1.
2. (об оружии) отда́ть;
○ а. го́лас — отда́ть го́лос;
◊ а. нале́жнае — отда́ть до́лжное;
а. бо́гу душу́ — отда́ть бо́гу ду́шу;
а. дані́ну — отда́ть дань;
а. апо́шні доўг — отда́ть после́дний долг;
а. на суд — (каму) отда́ть на суд (кого);
а. пакло́н — отда́ть покло́н;
а. агню́ і мячу́ — преда́ть огню́ и мечу́;
а. жыццё — (за каго, што) отда́ть жизнь (за кого, что);
а. галаву́ ў закла́д — отда́ть го́лову в закла́д;
што ві́нен, а. паві́нен —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
verlíeren
1.
1) стра́ціць, згубі́ць; пазба́віцца (чаго
die Nérven ~ гарачы́цца, нервава́цца;
den Kopf ~ губля́ць галаву́;
sich selbst ~ тра́ціць ве́ру ў само́га
wir háben nichts zu ~ нам няма́ чаго́ губля́ць [тра́ціць];
was hast du hier verlóren? што табе́ тут патрэ́бна?
2) прайгра́ць, пацярпе́ць стра́ты;
mit 2 zu 3 ~
am Geschäft ~ прайгра́ць у здзе́лцы
2. ~, sich
1) губля́цца, згубі́цца;
der Gerúch verlíert sich пах прапада́е;
die Klänge verlóren sich гу́кі змо́ўклі
2) забы́цца;
in Gedánken verlóren заду́маўшыся;
sich in Entzücken [Bewúnderung] ~ захапля́цца, дзіві́цца;
sich in Träumen ~ аддава́цца ма́рам, паглыбля́цца ў ма́ры
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
кла́сці, кладу́, кладзе́ш, кладзе́; кладзём, кладзяце́;
1. Надаваць каму‑, чаму‑н. ляжачае становішча, змяшчаць куды‑н. у такім становішчы.
2. Змяшчаць, засоўваць куды‑н.
3. Наносіць зверху слой чаго‑н.
4. Рабіць знак, метку, пакідаць адбітак чаго‑н.
5. Раскладваць, распальваць (пра агонь).
6. Накладваць (страву, корм).
7. Узводзіць, будаваць.
8. Адкладваць (яйцы) для захавання патомства (пра насякомых).
9.
10.
11. З некаторымі назоўнікамі ўтварае спалучэнні, якія абазначаюць: утвараць дзеянне, адпаведнае значэнню назоўніка.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)