жупа́н, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
Верхняе мужчынскае і жаночае адзенне з каляровага сукна ў палякаў, беларусаў і ўкраінцаў (гіст.).
Які пан, такі і ж. (прыказка).
|| прым. жупа́нны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
неадлу́чны, -ая, -ае.
1. Які пастаянна знаходзіцца пры кім-, чым-н.
Н. спадарожнік.
2. Такі, у час якога нікуды не адлучаюцца.
Неадлучнае дзяжурства.
|| наз. неадлу́чнасць, -і, ж. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ненажэ́рны, -ая, -ае (разм.).
1. Такі, якога цяжка накарміць; пражэрлівы.
Н. шчупак.
2. перан. Які не можа здаволіцца тым, што мае; прагны да чужога.
Н. характар.
|| наз. ненажэ́рнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ненасы́тны, -ая, -ае.
1. Такі, якога цяжка накарміць; прагны да яды.
Н. звер.
2. перан. Які не можа здаволіцца тым, што мае.
Ненасытная цяга да ведаў.
|| наз. ненасы́тнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нязга́сны, -ая, -ае.
1. Такі, што гарыць увесь час.
Нязгаснае святло зор.
2. перан. Які не траціць з часам сваёй сілы; неаслабны (высок.).
Нязгасная моц славы.
|| наз. нязга́снасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чу́тны, -ая, -ае; чуцён, чутна́, -но́.
1. Такі, што можна чуць.
Ледзь ч. шэпт старога бору.
2. у знач. вык. Чуецца, гучыць, адчуваецца.
У кнізе ч. подых гераічнай гісторыі Беларусі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
та́к-то
1. нареч. (гэ́та) так, так вось; (в сочетании с прил. — сказ.) (гэ́та) такі́, такі́ вось;
та́к-то ты исполня́ешь про́сьбы гэ́та так (так вось) ты выко́нваеш про́сьбы;
он не та́к-то уж добр ён не такі́ ўжо до́бры;
2. част. вось так;
та́к-то бы́ло де́ло вось так была́ спра́ва;
◊
не та́к-то не так ужо́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Тако́вы ’такія’: таковы справы (Ласт.), ст.-бел. таковый ’такі’ (КГС), сюды ж такаво́ ’так сабе’ (Сцяшк.), такаво́‑сякаво́ ’абы-як, хоць як, як ні ёсць’ (Нас.). Параўн. укр. токо́вий, дыял. тако́в ’такі’, рус. тако́в, польск., н.-луж. takowy, чэш. takový, славен. tákov, серб.-харв. та̀кав, балг. такъ́в, макед. таков, ст.-слав. таковыи ’тс’. Прыметнік і прыслоўе ад *tak(o) (гл. так, такі), параўн. суфіксальныя наватворы такоўскі, таковасты, такаву́ткі. Гл. ESSJ SG, 2, 643; Фасмер, 5, 13, а таксама сякаво.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
taki
tak|i
такі;
on jest ~i młody — ён такі малады;
~i sobie — так сабе;
w ~im razie — у такім выпадку;
~a ładna pogoda — такое добрае надвор’е;
co ~iego? — што такое?;
nic ~iego — нічога [такога];
~i sam — такі самы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ток², -а, мн. такі́, -о́ў, м.
1. Спецыяльны будынак для складання, абмалоту і ачысткі збожжа; гумно.
Т. будавалі далёка ад хаты.
2. Пляцоўка для абмалоту збожжа.
Збожжа на таку малацілі цапамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)