сінтэты́чны, -ая, -ае.
1. гл. сінтэз.
2. Штучны, выраблены з сінтэтыкі.
Сінтэтычнае валакно.
Сінтэтычная тканіна.
3. У мовазнаўстве: такі, пры якім граматычныя адносіны ў сказе выражаюцца формамі слоў.
Сінтэтычныя мовы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чу́тны, -ая, -ае; чуцён, чутна́, -но́.
1. Такі, што можна чуць.
Ледзь ч. шэпт старога бору.
2. у знач. вык. Чуецца, гучыць, адчуваецца.
У кнізе ч. подых гераічнай гісторыі Беларусі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
та́к-то
1. нареч. (гэ́та) так, так вось; (в сочетании с прил. — сказ.) (гэ́та) такі́, такі́ вось;
та́к-то ты исполня́ешь про́сьбы гэ́та так (так вось) ты выко́нваеш про́сьбы;
он не та́к-то уж добр ён не такі́ ўжо до́бры;
2. част. вось так;
та́к-то бы́ло де́ло вось так была́ спра́ва;
◊
не та́к-то не так ужо́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Тако́вы ’такія’: таковы справы (Ласт.), ст.-бел. таковый ’такі’ (КГС), сюды ж такаво́ ’так сабе’ (Сцяшк.), такаво́‑сякаво́ ’абы-як, хоць як, як ні ёсць’ (Нас.). Параўн. укр. токо́вий, дыял. тако́в ’такі’, рус. тако́в, польск., н.-луж. takowy, чэш. takový, славен. tákov, серб.-харв. та̀кав, балг. такъ́в, макед. таков, ст.-слав. таковыи ’тс’. Прыметнік і прыслоўе ад *tak(o) (гл. так, такі), параўн. суфіксальныя наватворы такоўскі, таковасты, такаву́ткі. Гл. ESSJ SG, 2, 643; Фасмер, 5, 13, а таксама сякаво.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
НАЙМЕ́НШАГА ДЗЕ́ЯННЯ ПРЫ́НЦЫП,
адзін з асн. варыяцыйных прынцыпаў механікі. Паводле Н.дз.п. з дадзенага класа рухаў мех. сістэмы ажыццяўляецца такі, для якога фіз. велічыня, якая наз. дзеяннем (гл. Дзеянне ў фізіцы), мае мінімум. Выкарыстоўваецца для атрымання ўраўненняў руху мех. сістэмы і даследавання агульных уласцівасцей гэтых рухаў. Пры пэўных абагульненнях паняццяў Н.дз.п. дастасуецца таксама да рашэння задач механікі неперарыўных асяроддзяў, электрадынамікі, квантавай механікі і інш.
т. 11, с. 130
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
taki
tak|i
такі;
on jest ~i młody — ён такі малады;
~i sobie — так сабе;
w ~im razie — у такім выпадку;
~a ładna pogoda — такое добрае надвор’е;
co ~iego? — што такое?;
nic ~iego — нічога [такога];
~i sam — такі самы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
здо́хлы, -ая, -ае.
1. Тое, што і дохлы.
Здзіраць скуру са здохлага каня.
2. перан. Слабы, кволы (разм.).
Чаго ён такі з. ў вас?
|| наз. здо́хласць, -і, ж. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
за́йздрасць, -і, ж.
Пачуццё прыкрасці і раздражнення, выкліканае дабрабытам, поспехамі іншых.
Глядзець з зайздрасцю на што-н.
◊
На зайздрасць — так (такі), што можна пазайздросціць.
Лопнуць ад зайздрасці — пра бурнае праяўленне зайздрасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
парале́льны, -ая, -ае.
1. Які з’яўляецца паралеллю (у 1 знач.).
Паралельныя лініі.
2. перан. Такі ж, падобны, які адбываецца адначасова і побач з чым-н.
Паралельныя з’явы.
|| наз. парале́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ток², -а, мн. такі́, -о́ў, м.
1. Спецыяльны будынак для складання, абмалоту і ачысткі збожжа; гумно.
Т. будавалі далёка ад хаты.
2. Пляцоўка для абмалоту збожжа.
Збожжа на таку малацілі цапамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)