дно , дна, мн. дны, дноў, н.
1. Грунтавая паверхня пад вадой.
Д. возера.
Пайсці на дно.
2. Ніжняя частка паглыблення, катлавана, рова і пад.
Д. ямы.
3. Ніз пасудзіны, скрынкі, судна.
На самым дне бочкі.
4. перан. Глыбінная частка чаго-н.
На дне памяці.
5. перан. Асяроддзе дэкласаваных, заняпалых людзей.
Д. грамадства.
◊
Да дна — да канца, цалкам і поўнасцю.
На дне душы — унутрана, употайкі, падсвядома.
|| памянш. дне́ чка , -а, мн. -і, -аў, н. (да 3 знач. ) і до́ нца , -а, мн. -ы, -аў, н. (да 3 знач. ).
|| прым. до́ нны , -ая, -ае (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ахво́ тнік (да чаго ) м. охо́ тник; люби́ тель (чего );
ён вялі́ кі а. да кніг — он большо́ й охо́ тник до книг;
а. да му́ зыкі — люби́ тель му́ зыки;
знайшло́ ся шмат ~каў пайсці́ ў тэа́ тр — нашло́ сь мно́ го охо́ тников пойти́ в теа́ тр
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
часць ж.
1. воен. часть;
2. часть, до́ ля, пай м. ;
3. (область какой-л. деятельности ) часть;
пайсці́ па сляса́ рнай ~ці — пойти́ по слеса́ рной ча́ сти;
4. (отдел учреждения, отрасль управления ) часть;
навуча́ льная ч. — уче́ бная часть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
далёка ,
1. Прысл. да далёкі (у 1, 2 знач.).
2. у знач. вык. Пра значную адлегласць да каго‑, чаго‑н. Да горада яшчэ далёка.
3. у знач. вык. Пра няскоры надыход якога‑н. часу, пары. Да змены было яшчэ далёка. □ Жураўлі ляцяць высока — зіма яшчэ далёка. З нар .
4. безас. у знач. вык. , каму-чаму , да каго-чаго . Шмат чаго не хапае ў параўнанні з кім‑, чым‑н. Да вялікіх мне далёка, я за імі не цягнуся. Панчанка .
•••
Далёка за... — а) праз доўгі час пасля чаго‑н. Мікола заснуў далёка за поўнач. Краўчанка ; б) многа больш, чым... Яму ўжо далёка за пяцьдзесят.
Далёка зайсці гл. зайсці.
Далёка не... — зусім не... [Шпунцік] далёка не стары яшчэ, — толькі што пайшоў сорак трэці год. Корбан .
Далёка не заедзеш гл. заехаць.
Далёка пайсці гл. пайсці .
Далёка хадзіць не трэба гл. трэба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
fó rtkönnen * vi
1) магчы́ пайсці́ ;
ich kó nnte der Geschäfte wé gen nicht früher fort мяне́ затрыма́ лі спра́ вы
2) мець магчы́ масць праця́ гваць ру́ хацца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
hé rgeben *
1. vt аддава́ ць;
lá ufen* , was die Bé ine ~ бе́ гчы з усі́ х ног
2. ~, sich (zu D ) пагадзі́ цца, пайсці́ (на што-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
mí tkönnen * vi :
da kann ich nicht mit я не магу́ пайсці́ ра́ зам [з ва́ мі]; я гэ́ тага не разуме́ ю, гэ́ та для мяне́ зана́ дта ця́ жка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
vorhé r adv даўне́ й, ране́ й, за́ гадзя;
lá nge ~ задо́ ўга (да чаго-н. );
~ gé hen* пайсці́ заўча́ сна [зана́ дта ра́ на];
é inige Tá ge ~ за не́ калькі дзён (да чаго-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
хі́ трасць ж.
1. Schlá uheit f -, -en, List f -, -en;
2. разм. (учынак , прыём ) Trick m -s, -s;
вае́ нная хі́ трасць Krí egslist f ;
◊
пайсці́ на хі́ трасць zu é inem Trick gré ifen* ;
невялі́ кая хі́ трасць (das ist) kein Kú nststück
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
палаві́ ць , ‑лаўлю, ‑ловіш, ‑ловіць; зак. , каго-што .
1. Злавіць усіх, многіх або ўсё, многае. Сабраліся хлопцы, зрабілі ў лесе аблаву і палавілі.. [зладзеяў]. Якімовіч . Таня глядзіць на матылёў, і ёй хочацца саскочыць з воза і палавіць іх у жменю. Пташнікаў .
2. і чаго , а таксама без дап. Лавіць некаторы час. Пілаваць сёння дровы.. [Юрку] не вельмі хацелася. Лепш бы з хлопцамі на возера пайсці , рыбы палавіць. Курто .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)