1. Завалачы, закрыць, заслаць усё, многае. Пазавалакалі хмары неба.
2.Разм. Валочачы, зацягнуць куды‑н. усё, многае або ўсіх, многіх. Пазавалакаць бярвенне ў павець.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ніво́дны, ніводнага, займ.адмоўны.
Ні адзін. Як толькі пачалася вясна, ніводнага не было дожджыку.Колас.Васіль маўчаў, не абзываўся ніводным словам.Лынькоў.Усё неба зацягнула хмарамі, не відаць ніводнай зоркі.Жычка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паглыбе́ць, ‑ее; зак.
Стаць, зрабіцца глыбейшым. Рака паглыбела. Разыходжанні паглыбелі. □ Неба над горадам ачысцілася, пацямнела, паглыбела.Галавач.Густыя, пасівелыя бровы.. [Антанюка] сышліся над пераносіцай, паглыбелі зморшчынкі пад вачамі і каля рота.Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
наяву́, прысл.
Тое, што і наяве. Я не на глобусе на ўроку, А бачу наяву Урал.Смагаровіч.Сягоння я не ў марах, наяву Магу дастаць для любай зорку з неба.Макаль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хма́рнасць, ‑і, ж.
1. Згушчэнне хмар; воблачнасць. Хмарнасць сышла з неба, і перад вечарам з’явілася сонца.Чорны.
2.перан. Нацягнутасць, напружанасць. У дачыненнях між бацькамі і дзецьмі наступіла нядобрая хмарнасць.Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хма́рыцца, ‑рыцца; незак.
Зацягвацца хмарамі, станавіцца хмарным. А неба сіняе штодзённа хмарыцца.Глебка.Хмарыцца ўсё яшчэ вечар, Шлях засцілае імгла.Танк./убезас.ужыв.[Варвара:] — Хмарыцца, каб дажджу часам не пазнала.Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абле́гчысов.
1.в разн. знач. обле́чь;
хма́ры абляглі́не́ба — ту́чи облегли́ не́бо;
суке́нка до́бра аблягла́ стан — пла́тье хорошо́ облегло́ стан;
2. (заболеть) свали́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Сузо́р’е ’ўчастак зорнага неба, група зорак, аб’яднаных агульнай назвай’ (ТСБМ, Байк. і Некр.). Да су- і зара, зорка; калька т. зв. еўрапейскіх культурных слоў, параўн. укр.сузі́рʼе ’тс’, рус.созве́здие, чэш.souhvězdí, славац.súhvezdie, славен.sozvezdje, серб.-харв.са̀звежђе, балг.съзве́здие, макед.созвездие, што калькуюць лац.constellatio ’ўзаемнае размяшчэнне нябесных цел’. Гл. ESSJ SG, 1, 240; Борысь, Prefiks., 117. Да семантыкі параўн. польск.gwiazdozbiór ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
verfínstern
1.vt
1) зацямня́ць, засланя́ць
2) засмуча́ць, азмро́чваць
2.~, sich пацямне́ць (пра неба)
2) азмро́чыцца (пра твар)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
heaven
[ˈhevən]
n.
не́баn., рай -ю m.
For heaven’s sake or Good heavens! — На ла́ску бо́жую! На мі́ласьць Бо́га!
Good heavens! — Бо́жа! Бо́жухна мой!
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)