карнео́л

(с.-лац. carneolus)

мінерал, ружовая або чырвоная разнавіднасць халцэдону.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мінералізава́ць

(фр. minéraliser; ад с.-лац. minerale = мінерал)

праводзіць мінералізацыю.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

эрытры́н

(ад гр. erythros = чырвоны)

мінерал, арсеніт кобальту; кобальтавая руда.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Слюда́ ‘празрысты слаісты мінерал’ (ТСБМ), ‘жылка для вуды’ (ТС). Укр., слюда́, рус. слюда́, дыял. слуди́нка, слудья ‘тс’, чэш. slídaрус.Голуб-Копечны, 337), славац. sluda, sliedaчэш.Махэк₂, 554), славен. sljúdaрус.Сной₁, 581), балг. слю́да. Пэўнай этымалогіі няма. Дапускаюць роднасць з рус. слуда́ ‘круты бераг ракі’ (Праабражэнскі, 2, 332), якое таксама этымалагізуецца няпэўна; магчыма, яно роднаснае рус. слуд ‘наледзь, вада на лёдзе’, слудзь ‘шарпак’. Міклашыч (341) набліжаў да чэш. šleta ‘сланец’ і н.-ням. schleet; супраць Фасмер (3, 680), які ўключае сюды і рус. арх. слюз ‘замёрзлая наледзь на паверхні лёду’. Беларускае слова, відаць, таксама з рускай.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

геліядо́р

(ад гелія- + фр. doré = залацісты)

мінерал, празрыстая жоўтая разнавіднасць берылу.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

мелані́т

(ад гр. melas, -anos = чорны)

чорны непразрысты мінерал, разнавіднасць гранату.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

пірамарфі́т

(ад піра- + гр. morphe = форма)

мінерал класа фасфатаў, хлорафасфаран волава.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

сапані́т

(ад лац. sapo, -onis = мыла)

мінерал, так званы мыльны камень.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

хларыто́ід

(ад хларыты + -оід)

пародаўтваральны мінерал, алюмасілікат з групы крохкіх слюд.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

БАРЫ́Т, цяжкі шпат,

мінерал класа сульфатаў (сульфат барыю, BaSO4). Мае ў сабе 65,7% вокіслу барыю (BaO). Прымесі стронцыю, кальцыю, свінцу. Крышталізуецца ў рамбічнай сінганіі. Звычайна трапляецца ў выглядзе суцэльных буйнакрышт. масаў, можа быць у зярністых, пласціністых або зямлістых агрэгатах. Колер белы або з блакітным, жоўтым ці чырванаватым адценнем. Празрысты да паўпразрыстага. Бляск шкляны. Цв. 3—3,5. Шчыльн. 4,3—4,5 г/см³. Паводле паходжання гідратэрмальны і гіпергенны. Асн. руда барыю. Выкарыстоўваецца ў растворах пры бурэнні, як напаўняльнік у папяровай, гумавай, керамічнай, лакафарбавай, цэментнай прам-сці, для вытв-сці выбуховых рэчываў, у металургіі, оптыцы і інш.

Барыт.

т. 2, с. 334

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)